Camille Saint-Saëns

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Camille Saint-Saëns
Componist
Camille Saint-Saëns
Camille Saint-Saëns
Volledige naam Charles Camille Saint-Saëns
Geboren 9 oktober 1835
Overleden 16 december 1921
Land Vlag van Frankrijk Frankrijk
Instrument piano, orgel
Handtekening Handtekening
Portaal  Portaalicoon   Muziek
'Arthur Grossman, fagot en Joseph Levine, piano spelen de sonate voor fagot met pianobegeleiding door Camille Saint-Saëns, opus 168 (gecomponeerd in 1921).
Fragment van 37 seconden uit la Danse Macabre van Camille Saint-Saëns.
Le cygne ("De Zwaan") uit Le Carnaval des Animaux uitgevoerd door Alisa Weilerstein en Jason Yoder op de White House Evening of Classical Music op 4 november 2009.

Charles Camille Saint-Saëns ([ʃaʁl kamij sɛ̃sɑ̃]?)[1] (Parijs, 9 oktober 1835Algiers, 16 december 1921) was een Frans componist, pianist en organist.

Leven[bewerken]

Camille Saint-Saëns werd geboren in Parijs als enig kind van Jacques-Joseph Victor Saint-Saëns en Clemence Collin. Zijn vader, financieel medewerker van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, stierf vlak voor Camilles geboorte op onverklaarbare wijze. Zijn moeder en zijn oudtante Charlotte Masson bekommerden zich om zijn opvoeding.

Saint-Saëns groeide op in een stimulerende sfeer. Door zijn oudtante kwam hij in aanraking met literatuur en muziek. Ze gaf hem zijn eerste pianolessen. Met nog geen vier jaar schreef hij zijn eerste muziekstukjes. Op zevenjarige leeftijd werd hij ingeschreven voor pianoles. Tevens ging hij op orgelles.

Het eerste optreden van Saint-Saëns vond plaats in de Salle Pleyel in Parijs in het jaar 1846.[2] Bij zijn debuut in de Salle Pleyel deed hij het publiek verstommen door hen naar keuze een van de 32 pianosonates van Beethoven voor te spelen. Saint-Saëns blonk in zijn jeugd ook op andere gebieden uit. Zo kon hij al op zijn zevende Latijn lezen en toonde hij vroeg een grote interesse voor natuurwetenschappen, geologie, archeologie, botanie en astronomie. Op de leeftijd van dertien jaar werd hij zonder problemen aangenomen op het Conservatorium van Parijs. Zijn eerste symfonie schreef hij toen hij pas achttien jaar was.

Saint-Saëns hielp aanvankelijk bij de introductie van buitenlandse componisten in Frankrijk, zoals Richard Wagner, Franz Liszt en Robert Schumann. De Duitse muziek begon vanaf de jaren 70 van de 19e eeuw echter een steeds grotere opmars in Frankrijk te maken, tot grote tegenzin van de nationalistisch ingestelde Saint-Saëns. Daarom richtte hij de Société Nationale de Musique op, die zich bezighield met het promoten van Franse muziek en het bieden van een podium aan jonge Franse componisten. Zo organiseerde hij concerten waar beginnende componisten hun werken konden voordragen.

Vanaf zijn 30e bevond Saint-Saëns zich in de gelukkigste periode van zijn leven. Hij componeerde twaalf uur per dag en wijdde zich met liefde aan het promoten van Franse muziek. In 1861 werd hij aangesteld als leraar aan het Niedermeyers Instituut voor Kerkmuziek met als doel de Franse kerkmuziek te verbeteren. In die tijd raakte hij goed bevriend met zijn leerling Gabriel Fauré.

In 1875 trad de bijna 40-jarige Saint-Saëns in het huwelijk met de toen 19-jarige Marie Truffot. Het huwelijk mislukte. De dood van hun beide kinderen bevorderde de relatie niet. De tweejarige André viel uit het raam van de derde verdieping van hun woning en Jean overleefde een kinderziekte niet. Deze twee enorme tegenslagen gebeurden in anderhalve maand tijd. Camille gaf zijn vrouw de schuld van de dood van zijn zonen en op een vakantiereis in 1881 verliet hij haar.

Ter compensatie van zijn eigen gezin ging hij zich bekommeren om de kinderen van zijn leerling Fauré. Dit mocht echter niet baten, op 53-jarige leeftijd dacht hij aan zelfmoord. Zijn gezelschap bestond alleen nog uit twee honden en zijn dienaar Fauré.

In 1886 componeerde hij Het Carnaval der dieren. Dit werd waarschijnlijk het bekendste werk van Saint-Saëns, maar hij heeft er in het openbaar geen noot van gehoord. Hij vond dat het stuk niet bij zijn imago van een ernstig componist paste en verhinderde daarom een uitvoering ervan.[3]

Saint-Saëns vond alleen nog plezier in verre reizen. Hij ging graag naar Algerije en Egypte. Deze reizen beïnvloedden hem bij nieuwe composities als de Suite Algérienne en zijn vijfde "Egyptische" pianoconcert. Uiteindelijk had Saint-Saëns alle Europese landen, Rusland, de Verenigde Staten en Zuid-Amerika bezocht. In Uruguay componeerde hij het volkslied van dat land. Ook in het Verenigd Koninkrijk was hij populair. Hij trad bijvoorbeeld op voor Koningin Victoria en schreef een lofzang ter gelegenheid van de kroning van Edward VII in 1901, waarvoor hij de Royal Victorian Order kreeg. Ook ontving de componist in 1893 een eredoctoraat van de Universiteit van Cambridge.

Hoewel hij in zijn laatste levensjaren mateloos populair was buiten Frankrijk, gold dit niet voor Frankrijk zelf. Zijn muziek werd ouderwets gevonden en door andere componisten zwaar bekritiseerd, ten voordele van de modernere muziek van Franse componisten als Claude Debussy. Het was deels een reactie op zijn onaangename persoonlijkheid. Verbeten en zelfverzekerd deed hij er alles aan om het Debussy moeilijk te maken. Een uiterst succesvolle tournee door de Verenigde Staten deed zijn aanzien in Frankrijk er nog steeds niet op vooruit gaan. Hij stierf op 86-jarige leeftijd in Algiers.

Werk[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie het oeuvre van Camille Saint-Saëns voor een lijst met composities van Saint-Saëns.
1rightarrow blue.svg Zie de categorie:compositie van Saint-Saëns voor composities van Saint-Saëns met een eigen artikel.

De werken van Saint-Saëns hebben veel componisten beïnvloed, onder wie Gabriel Fauré en Maurice Ravel. Van laatstgenoemde is bekend dat hij vrijwel permanent zakpartituren op zak had van zowel Saint-Saëns' tweede pianoconcert als van Richard Strauss' symfonisch gedicht Tod und Verklärung. Het waren inspiratiebronnen voor Ravels eigen instrumentatietechniek.

Ook latere muzikanten lieten zich inspireren door zijn muziek. Zo scoorde Yvonne Keeley in december 1977 in Nederland een nummer 1-hit met het nummer If I Had Words, dat ze samen met de Britse zanger Scott Fitzgerald zong. Het nummer was afgeleid van de variant van de Gregoriaanse Dies Irae-melodie die Saint Saëns gebruikt in het presto uit de derde symfonie en bleef wekenlang in de hitparade staan.

Externe link[bewerken]