Canadapopulier
| Canadapopulier | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||
| Rijbeplanting | ||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Nothospecies | ||||||||||||
| Populus ×canadensis Moench (1785) | ||||||||||||
 | ||||||||||||
| Schors | ||||||||||||
.jpg) | ||||||||||||
| Mannelijke bloeiwijze | ||||||||||||
| Synoniemen | ||||||||||||
| ||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||
Canadapopulier op  Wikispecies | ||||||||||||
| ||||||||||||
De canadapopulier (Populus ×canadensis) is een nothospecies uit het geslacht populier. Het betreft een hybride van Amerikaanse populier (Populus deltoides) en zwarte populier (Populus nigra). Doorgaans worden de hybriden die canadapopulier kan vormen met een van haar oudersoorten als canadapopulieren beschouwd. De canadapopulier is rond 1750 ontstaan in Frankrijk.
Benamingen
[bewerken | brontekst bewerken]Andere namen zijn:
- Canadese populier
- Euramerikaanse populier
In delen van het taalgebied:
- Canada's (Vlaanderen)
- kanidas (Noord-Brabant);[1] zie bijvoorbeeld Wij reden allemaal samen, op Oirschot aan door een kanidasselaan, in het lied Toen den Hertog Jan kwam varen.
Beschrijving
[bewerken | brontekst bewerken]De volwassen boom heeft een brede, losse kroon en kan dertig meter hoog worden. Op jongere leeftijd is de kroon piramidaal. De bast is glad en grijs tot grijsgroen en bij het ouder worden wordt de schors gegroefd en grijsbruin. De twijgen zijn rond tot hoekig en hebben ronde tot lijnvormige lenticellen.
De afwisselend geplaatste 9–14 cm grote, hartvormige tot iets ruitvormige bladeren met spitse top en met in jong stadium gewimperde rand hebben een ronde tot afgeplatte bladsteel. De bladsteel en hoofdnerven zijn lichtgroen tot rood gekleurd. De bovenkant van het blad is frisgroen en de onderkant licht- tot grijsgroen. Bij het uitlopen rond half april is het blad lichtgroen tot bronskleurig roodbruin.
De canadapopulier is tweehuizig (er zijn aparte mannelijke en vrouwelijke bomen) en bloeit in Nederland in april. De bloeiwijze is een hangend katje dat meestal voor het uitlopen van het blad verschijnt. Mannelijke bloemkatten hebben roodpaarse meeldraden. Ze vallen spoedig af na het loslaten van het stuifmeel, dat door windbestuiving wordt verspreid.
De vrouwelijke katjes blijven na de bestuiving tot in mei en juni hangen. Dan springt de doosvrucht open en komt het 3 × 1 millimeter grote zaad vrij. Het is omgeven door donzig pluis dat door de wind ver meegevoerd kan worden. Sommige bomen produceren zoveel pluis dat het lijkt of het sneeuwt. Mensen kunnen voor dit pluis allergisch zijn. Daarom bestaan de meeste exemplaren uit alleen maar mannelijke bomen. Lang niet alle pluis bevat een zaadje. Een boom wordt vruchtdragend na circa vijftien jaar.
De canadapopulier kan zich bovendien vegetatief vermeerderen door winterstek.
Gelijkende taxa
[bewerken | brontekst bewerken]De canadapopulier wordt in Nederland veel verward met de zwarte populier. Het belangrijkste verschil zit in de bladvoet. Bij goed ontwikkelde bladeren van zwarte populier is de bladvoet wigvormig en is het gehele blad in omtrek ruitvormig. Daarnaast ontspringen bij canadapopulier de onderste zijnerven op enige afstand van de bladvoet.
Rassen
[bewerken | brontekst bewerken]In Nederland worden de volgende rassen aangeplant:
- P. ×canadensis Albelo, mannelijke boom
- P. ×canadensis Degresso, mannelijke boom
- P. ×canadensis Dorskamp, mannelijke boom
- P. ×canadensis Ellert, mannelijke boom
- P. ×canadensis Flevo, mannelijke boom
- P. ×canadensis Gaver, mannelijke boom
- P. ×canadensis Ghoy, vrouwelijke boom
- P. ×canadensis Hees, vrouwelijke boom
- P. ×canadensis Koster, mannelijke boom
- P. ×canadensis Polargo, vrouwelijke boom
- P. ×canadensis Primo, mannelijke boom
- P. ×canadensis Robusta, mannelijke boom
- P. ×canadensis Sanosol, vrouwelijke boom
- P. ×canadensis Spijk, mannelijke boom
Toepassingen
[bewerken | brontekst bewerken]De rechte stam van de canadapopulier buigt onder invloed van de wind niet of nauwelijks door en breekt niet snel. Dat maakt haar tot een populaire boomsoort voor houtwinning of voor aanplant in de kustgebieden. Ze is vaak lijnvormig aangeplant als begeleider van wegen en kanalen, waardoor ze als het ware coulissen in het landschap vormt. Vaak is hun functie dan het breken van de wind. Om die reden worden ze ook in de kuststreek en rond boomgaarden aangeplant. Deze bomen zijn grote waterverdampers, die daarom vaak in natte gebieden zoals uiterwaarden werden aangeplant.[2]
De boom heeft krachtige, oppervlakkige en verspreide wortels die huizen, fietspaden en leidingen kapot kunnen drukken, mede doordat ze in kleine openingen kunnen groeien. Als er veel bestrating is en het wortelstelsel beschadigd is om de infrastructuur te redden, kan de canadapopulier verdrogen en gevaarlijk worden door takbreuk. Dit is te voorkomen met de juiste snoeimethode.[3][4]
De canadapopulier is in Noord-Brabant, waar deze in de omgeving van Schijndel in grote hoeveelheden is aangeplant voor onder meer de klompenindustrie, ook bekend onder de dialectische aanduiding Kanidas. In België wordt daar geproduceerd hout vaak gebruikt voor de productie van lucifers. In Vlaams-Brabant worden deze populieren 'Canada's' genoemd. Het Brugse begijnhof is met canadapopulieren beplant.
Door zijn snelle groei levert de canadapopulier in korte tijd veel hout.
Ziekten
[bewerken | brontekst bewerken]
Bij canadapopulier is de weerstand tegen lariks-populierenroest (Melampsora larici-populina) afhankelijk van het ras en varieert van slecht tot goed. De weerstand tegen bladvlekkenziekte (Marssonina brunnea), waarbij op de bladeren olijfgroene of bruinzwarte vlekken ontstaan, is afhankelijk van het ras en varieert van matig tot zeer goed. De weerstand tegen bacteriekanker (Xanthomonas populi) is ook afhankelijk van het ras en varieert van voldoende tot zeer goed.
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Canadapopulier op Ecopedia
- Canadapopulier op Flora van Nederland
- Canadapopulier in het Nederlands Soortenregister
- Verspreiding in Nederland volgens NDFF Verspreidingsatlas
- Kaarten met waarnemingen:
- Foto's, afmetingen- en locatiedetails van canadapopulieren in Nederland
- Uitgebreid verhaal over de Canadese populier in België
- ↑ Populierenlaantje Veghel | Bezoek Meierijstad. www.bezoekmeierijstad.nl. Geraadpleegd op 8 februari 2026.
- ↑ Flora van Nederland. (z.d.). Canadapopulier - Populus ×canadensis.
- ↑ Bron: https://www.utrecht.nl/images/DWS/Noordwest/2010/PDF/Wijk2-Daalseweg-cat1-KL-def%20WB.pdf
- ↑ Raats, K. (2011). Plant populieren, zij sparen en sieren!. Boom in Business.
· 
· 
