Carel Kranenburg
| Carel Kranenburg | ||
|---|---|---|
| Algemene informatie | ||
| Geboortedatum | 25 augustus 1917[1] | |
| Geboorteplaats | Huizen[2] | |
| Overlijdensdatum | 17 maart 1947[1] | |
| Overlijdensplaats | Mojokerto[3] | |
| Begraafplaats | ereveld Kembang Kuning[4] | |
| Werk | ||
| Beroep | verzetsstrijder | |
| Studie | ||
| School/ |
Nederlandsch Lyceum | |
Carel "Cally" Hendrik Kranenburg (Huizen, 25 augustus 1917 – Modjokerto, 17 maart 1947)[5] was Nederlands militair en Engelandvaarder.
Biografie
[bewerken | brontekst bewerken]Kranenburg was de zoon van Ferdinand Kranenburg en de Amerikaanse Eleanor Howell. Het gezin woonde enige jaren in Amsterdam alvorens in 1928 naar Den Haag te verhuizen. Hij deed eindexamen aan het Nederlandsch Lyceum in Den Haag en vervulde in 1937 zijn militaire dienst bij de Koninklijke Landmacht. Hij kreeg een officiersopleiding bij de cavalerie in Amersfoort.
Tweede Wereldoorlog
[bewerken | brontekst bewerken]Tijdens de Duitse invasie in Nederland moet Kranenburg op 12 mei 1940 met enkele vrijwilligers op de fiets naar Barneveld om te kijken of er gevangenen, gesneuvelden of materieel zijn. Bij Nijkerk komen ze Duitsers tegen, die hen eerst beschieten en vervolgens gevangen nemen. Op 9 juni wordt hij weer vrijgelaten. Hij sluit zich aan bij het verzet en krijgt de bijnaam De Huzaar.[6][7]
Op 13 augustus 1940 wilde hij met Erik Hazelhoff Roelfzema, Erik Michielsen en Jean Mesritz door de logger SCH 107 met een vlet op zee afgezet worden om naar Engeland over te steken. De schipper kreeg als vergoeding 500 gulden zodat hij een nieuw vletje kon kopen. Kort voor ze wilden vertrekken, werden ze door Chris Krediet en de schipper gewaarschuwd dat er twee Duitsers mee zouden gaan, waarna het plan niet doorging.[8] Enkele dagen later deed de groep een poging om vanaf het strand met een open vlet naar Engeland te varen. Ze waren reeds buiten het gezicht van de kust, maar door zeer ruw weer leden ze schipbreuk en spoelden aan land tussen Noordwijk en Noordwijkerhout.[9]
In de nacht van 13 oktober 1940 probeerde Kranenburg opnieuw met een aantal kompanen in Engeland te komen. De groep bestond naast Kranenburg uit Erik Michielsen, Lodo van Hamel, Hans Hers, Jean Mesritz, Marion Smit en Lourens Baas Becking. Vliegenier Heije Schaper zou hen vanuit Engeland met een watervliegtuig afhalen op het Tjeukemeer, maar ze werden verraden door een boerin uit de buurt.[6]
Vijf van hen waren al met een roeiboot op het water en werden gearresteerd. Zij werden naar het 'Oranjehotel' gebracht, de gevangenis van Scheveningen. Het watervliegtuig werd beschoten, maar Schaper kan ontsnappen. Kranenburg en Michielsen, die op de wal waren gebleven, wisten tijdig te verdwijnen. Enige tijd later werd Kranenburg alsnog thuis gearresteerd, nadat de twee mannen in de val van een agent-provocateur van de Gestapo waren gelopen.[10]
In april 1941 werd de groep in Utrecht berecht door het Kriegsgericht, de militaire rechtbank. Van Hamel kreeg de doodstraf, anderen kregen celstraffen. Kranenburg werd door een Duitse vergissing vrijgesproken.[11] Michielsen wist uiteindelijk via de zuidelijke route in Engeland te komen, Kranenburg bleef gedurende de rest van de oorlog in Nederland. Rond de bevrijding van Nederland werkte Kranenburg als officier bij de Binnenlandse Strijdkrachten, waar hij pelotonscommandant was.[6]
Nederlands-Indië
[bewerken | brontekst bewerken]Op 20 juli 1945 werd Kranenburg gedetacheerd bij het Korps Mariniers en werd in Camp Lejeune in de Verenigde Staten tot officier bij de Marine Brigade opgeleid. Daarna vertrok hij naar Nederlands-Indië om deel te nemen aan de politionele acties. Tijdens de operatie "Voorloper" in maart 1947 bij Mojokerto was hij commandant van een pantsereenheid.[6]
Op 17 maart werd zijn pantserwagen aangevallen, waarbij een kogel hem fataal wordt. Na de Nederlandse inname van Mojokerto werd hij aldaar begraven. Kranenburg werd later herbegraven op het Nederlands ereveld Kembang Kuning in Soerabaja.[12]
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- Michielsen, Erik F.K. (1945). Tegen de vlagen van den Oostenwind (pdf). A.W. Sijthoff's Uitgeversmaatschappij NV, Leiden. Gearchiveerd op 29 mei 2024. Geraadpleegd op 3 februari 2026.
- Oorlogsbronnen, Carel Kranenburg (2024). Gearchiveerd op 21 februari 2025. Geraadpleegd op 3 februari 2026.
- 1 2 Online Begraafplaatsen; Online Begraafplaatsen-identificatiecode voor persoon: 2262417; genoemd als: Carel Hendrik Kranenburg; geraadpleegd op: 21 september 2021.
- ↑ https://hdl.handle.net/10648/60939c76-a136-11e8-828a-00505693001d.
- ↑ https://hdl.handle.net/21.12124/C26ABD2E20C9410ABE759364455090B2.
- ↑ "Oorlogsgravenstichting (OGS), Achternaam: Kranenburg"; Nationaal Archief; geraadpleegd op: 3 februari 2026.
- ↑ Overlijdensakte Carel Hendrik Kranenburg, blad 132. Haags Gemeentearchief. Geraadpleegd op 3 februari 2026.
- 1 2 3 4 Oorlogsbronnen 2024.
- ↑ Michielsen 1945, p. 80, Carel wordt in het boek Cal genoemd.
- ↑ Michielsen 1945, pp. 81-86.
- ↑ Michielsen 1945, p. 285.
- ↑ Michielsen 1945, pp. 285-286.
- ↑ Michielsen 1945, p. 286.
- ↑ Oorlogsgravenstichting (OGS) - Kraneburg. Nationaal Archief. Geraadpleegd op 3 februari 2026.