Carmen Maura
| Carmen Maura | ||||
|---|---|---|---|---|
_Entrega_de_la_Medalla_internacional_de_las_Artes_de_la_Comunidad_de_Madrid_a_Carmen_Maura_(33552184358)_(cropped).jpg) | ||||
| Algemene informatie | ||||
| Volledige naam | Carmen García Maura | |||
| Geboortedatum | 15 september 1945 | |||
| Geboorteplaats | Madrid | |||
| Land |  Spanje | |||
| Opleiding gevolgd aan | École nationale supérieure des beaux-arts | |||
| Werk | ||||
| Jaren actief | 1969–heden | |||
| Beroep(en) | Actrice | |||
| Lid van | Academia de las Artes Escénicas de España | |||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| (mul) TMDb-profiel (en) AllMovie-profiel | ||||
| ||||
Carmen García Maura, beter bekend als Carmen Maura (Madrid, 15 september 1945) is al ruim 40 jaar een van de bekendste Spaanse actrices. Ze heeft diverse prijzen gewonnen, zowel in haar eigen land als daarbuiten. Ze wordt beschouwd als de eerste (Spaanse) actrice die het predicaat van 'chica almodóvar' kreeg, een actrice die sterke, vurige, kleurrijke en emotionele vrouwelijke hoofdpersonages vertolkt.
Leven en werk
[bewerken | brontekst bewerken]Afkomst, opleiding en eerste stappen in de toneelwereld
[bewerken | brontekst bewerken]Maura komt uit een welgestelde en conservatieve familie uit de Madrileense wijk Chamberí. Tijdens haar jeugd woonde ze naast het huis van de schrijver en regisseur Edgar Neville en zijn partner, de actrice Conchita Montes. Haar vader was oogarts en haar moeder runde een kunstgalerie in het centrum van de stad. Ze was al van kinds af aan zeer geïnteresseerd in acteren. Na studies Frans in Madrid volgde ze filosofie, literatuur en schone kunsten aan de École nationale supérieure des beaux-arts in Parijs.
Toen ze bij het amateurtoneel van het Madrileens universitair theater ging werd ze al snel ontdekt door een theaterrecensent, die haar aanraadde om zich geheel op het acteerwerk te gaan richten.
In de eerste jaren bleef het bij kleine opdrachten in theaters, voor bedrijfspresentaties en voor de televisie. Dat groeide beetje bij beetje uit totdat ze vast lid werd van het prestigieuze theatergezelschap "Los Goliardos". Hierdoor raakte ze bekend met de grote namen van de Spaanse theaterwereld. Haar eerste belangrijke toneelrol kreeg ze in 1969. Haar eerste kleine filmrollen volgden vanaf 1970.
Film
[bewerken | brontekst bewerken]Spaanse democratische overgang en Pedro Almodóvar
[bewerken | brontekst bewerken]Maura vertolkte haar eerste filmhoofdrol in Tigres de papel (1977). Deze tragikomedie van debutant Fernando Colomo speelde zich af tegen de achtergrond van de Spaanse parlementsverkiezingen van 1977. Het werk wordt beschouwd als een van de meest representatieve films van de Spaanse democratische overgang en als een van de eerste films van de zogenoemde nieuwe Madrileense komedie. In 1978 castte Colomo opnieuw Maura in de hoofdrol (van kapster) van zijn tweede tragikomedie ¿Qué hace una chica cómo tú en un sitio como éste? (waarin regisseur Pedro Almodóvar een bijrolletje voor zijn rekening nam).
Zo kwam Maura in contact met Almodóvar die in die tijd (de jaren zeventig) actief was in de zogenaamde 'movida madrileña' een groep die bestond uit anti-Franco activisten en kunstenaars. Na de dood van Franco speelde deze groepering een belangrijke rol tijdens de culturele bevrijding op weg naar de democratie.
Na het herstel van de democratie konden films waarin seks en drugs alsmede homoseksualiteit en travestie makkelijker gemaakt worden en dit bleven terugkerende thema's in de films van Almodóvar. Er ontstond een bijzondere band tussen Maura en de jonge regisseur en ze maakten samen en met anderen diverse kleinschalige undergroundfilms, die niet altijd bijzonder smaakvol waren en eerder als een protest tegen de conservatief-burgerlijke Spaanse staat waren gericht, dan artistiek bedoeld waren. Een typisch voorbeeld daarvan is Almodóvars debuutfilm, de komedie Folle... folle... fólleme Tim!, hetgeen letterlijk: Neuk, neuk, neuk me Tim betekent.
Een andere schandaalfilm van Almodóvar, Entre tinieblas (In Duisternis) (1983) zorgde voor haar nationale doorbraak bij het grote publiek. Deze komedie was zeer controversieel, omdat het draaide om een groepje nonnen, waaronder Maura, die onder andere in drugs handelden en er lesbische contacten op nahielden. Waarschijnlijk juist omdat er zoveel over werd gesproken, groeide de film uit tot een groot succes. Dat gold ook voor de volgende films die ze met Almodóvar draaide. De zwarte tragikomedie ¿Qué he hecho yo para merecer esto? (Wat heb ik gedaan om dit te verdienen?) (1984) gaf Maura de gelegenheid om in de huid te kruipen van een ijverige maar onderdrukte huisvrouw en poetsvrouw die gestresseerd geraakt door haar vreemdsoortige huisgenoten en door het benepen en armoedige appartement dat ze met hen betrekt. In de tragikomedie La ley del deseo (De wet van het verlangen) (1987) belichaamde ze een transseksuele actrice. Mujeres al borde de un ataque de nervios (Vrouwen op de rand van een zenuwinzinking) (1988) leverde haar haar eerste Goya op voor haar vertolking van een stemactrice die zonder reden wordt verlaten door haar partner. De film toont haar zoektocht en tast zo de affectieve verlatenheid, het streven naar vrouwelijke zelfstandigheid en de waanzin van de Spaanse jaren tachtig af. Deze zwarte komedie vond internationale weerklank en behaalde een nominatie voor de Oscar voor beste internationale film.
Desondanks kwam de tandem Almodóvar-Maura om onduidelijke redenen tot stilstand, maar ook met andere regisseurs bleef haar carrière succesvol en won de actrice diverse Europese filmprijzen op filmfestivals in Cannes en San Sebastian. In 2006 kwamen zij en Almodóvar weer bij elkaar om de tragikomedie Volver, een commerciële en kritische voltreffer, te maken.
Samenwerking met andere Spaanse regisseurs
[bewerken | brontekst bewerken]Maar ook met andere regisseurs die van de nieuwe vrijheden gebruik maakten, werkte Maura veel samen. Vermeldenswaardig zijn in de eerste plaats de twee films die ze draaide onder regie van Carlos Saura. De dramatische thriller Los ojos vendados is een politiek geladen film die werd verwezenlijkt tijdens de Spaanse democratische overgang (1975-1982) en die het heeft over de folterpraktijken van landen als Argentinië. Het met Premios Goya overladen drama ¡Ay, Carmela! (1990) speelt zich af tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Maura belichaamde de titelrol van actrice van een komisch theatergezelschap dat optreedt ter vermaak van de republikeinen.
Vermeldenswaardig is ook de samenwerking tussen Fernando Trueba en Maura in hun beider beginjaren. In de romantische komedie Sal gorda (1983) speelde Maura een televisiepresentatrice. De opvolger, de sitcom Sé infiel y no mires con quién (1985), sloeg aan bij het grote publiek en betekende de doorbraak van de cineast die tien jaar later de Oscar voor beste internationale film zou winnen met de romantische tragikomedie Belle Époque.
Maura werkte ook vier keer samen met Álex de la Iglesia, een cultregisseur die de nominaties voor de Premios Goya aaneenrijgt en ze ook dikwijls verzilvert. In de mysterieuze zwarte komedie La comunidad (2000) vertolkte Maura een weinig succesrijke vastgoedmakelaarster die in een leegstaand appartement een enorme, tussen afval verborgen som geld aantreft. In de komedie 800 balas (2002) castte de la Iglesia Maura als weduwe en moeder van een jongetje dat wegloopt naar zijn grootvader, een voormalig stuntman in spaghettiwesterns. In de horrorkomedie Las brujas de Zugarramurdi (2013) gaf Maura gestalte aan de kwaadaardige leidster van een bende heksen. In 2026 belichaamde ze in de thriller La cuidadora een tachtigjarige weduwe die thuis een ongeluk heeft gehad. Haar dochter is wanhopig op zoek naar een geschikte thuisverzorgster. In de ogen van haar moeder voldoet niemand totdat er een engelachtige, vriendelijke en bekwame jonge vrouw wordt aangeworven.
Privéleven
[bewerken | brontekst bewerken]In 1966 trouwde ze met een advocaat en kreeg ze een dochter (Maria del Carmen, 1967) en een zoon (Pablo, 1970). Tijdens haar huwelijksperiode leidde ze een kunstgalerij. In 1970 volgde de scheiding.
Maura is de achterkleindochter van de nicht van Antonio Maura, die tot vijf keer toe de eerste minister van Spanje was aan het begin van de 20e eeuw. Ook de bekende 19e-eeuwse dichter Gabriel Maura en de schilder Francisco Maura zijn familie van haar.
Filmografie
[bewerken | brontekst bewerken]Prijzen en nominaties
[bewerken | brontekst bewerken]Prijzen
[bewerken | brontekst bewerken]- 1989 - Mujeres al borde de un ataque de nervios
- 1991 - ¡Ay, Carmela!
- 2001 - La comunidad
- 2007 - Volver
- 2012 - Les Femmes du 6e étage
Europese filmprijs voor beste Europese actrice
[bewerken | brontekst bewerken]- 1988 - Mujeres al borde de un ataque de nervios
- 1990 - ¡Ay, Carmela!
Filmfestival van Cannes
[bewerken | brontekst bewerken]- 2006 - Volver
- 2000 - La comunidad
Premio Donostia
[bewerken | brontekst bewerken]Golden CIAK voor beste actrice
[bewerken | brontekst bewerken]Nominaties
[bewerken | brontekst bewerken]- 1993 - Sombras en una batalla
- 2000 - Lisboa
- 1996 - Le bonheur est dans le pré
Europese filmprijs voor beste Europese actrice
[bewerken | brontekst bewerken]- 2000 - La comunidad