Celadhesiemoleculen

Celadhesiemoleculen, in literatuur soms afgekort als CAM's, zijn eiwitten aan het oppervlak van cellen die een rol spelen bij celadhesie, ofwel de binding met andere cellen of met de extracellulaire matrix. Celadhesiemoleculen zijn in dieren van belang voor de structurele organisatie van weefsels en voor processen waarin gecoördineerde beweging van cellen nodig is, zoals bij embryonale ontwikkeling, wondgenezing en in het immuunsysteem.

Celadhesiemoleculen zijn transmembraanreceptoren met een enkel domein door het membraan. De eiwitten bestaan globaal uit drie delen: een intracellulair gebied dat een interactie aangaat met het cytoskelet, een transmembraangebied en een extracellulair gebied dat een interactie aangaat met andere celadhesiemoleculen, van dezelfde soort of andere soort.

Familie

De meeste celadhesiemoleculen horen bij 5 eiwitfamilies: de immunoglobuline-superfamilie, de integrinen, cadherinen, selectinen en de lymfocyt homing receptoren. In een van de mogelijke classificatiesystemen worden calciumonafhankelijke celadhesiemoleculen onderscheiden van calciumafhankelijke^[1].

Calcium-onafhankelijk

IgSF CAMs

Celadhesiemoleculen van de immunoglobuline-superfamilie (IgSF CAMs) kunnen zich binden aan integrinen (heterofiele binding) of aan andere IgSF CAMs (homofiele binding).
Enkele moleculen uit deze familie zijn:

Integrinen

Integrinen zijn heterofiele celadhesiemoleculen die zich binden aan celadhesiemoleculen van de immunoglobuline-superfamilie of de extracellulaire matrix.

Lymfocyte homing receptoren

Ook wel bekend als CD-34 en GLYCAM-1 (zie verder addressinen).

Calcium-afhankelijk

Cadherinen

Cadherinen vormen een groep homofiele celadhesiemoleculen die afhankelijk zijn van Ca2+. De belangrijkste leden van deze familie zijn E-cadherinen (van de epitheel), P-cadherinen (van de placenta) en N-cadherinen (van de zenuwen).

Selectinen

Selectininen vormen een groep van Ca2+-afhankelijke homofiele celadhesiemoleculen die onder andere bindingen kunnen aangaan met mucinen. De drie leden van deze groep zijn E-selectine, L-selectine en P-selectine. De meest kenmerkende ligand van deze selectinen is het gen PSGL-1.

Zie de categorie Cell adhesion molecules van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Bronnen, noten en/of referenties

↑ Brackenbury R, Rutishauser U, Edelman GM (January 1981). "Distinct calcium-independent and calcium-dependent adhesion systems of chicken embryo cells". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 78 (1): 387–91. PMID 6165990.

[1] Brackenbury R, Rutishauser U, Edelman GM (January 1981). "Distinct calcium-independent and calcium-dependent adhesion systems of chicken embryo cells". Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 78 (1): 387–91. PMID 6165990.

[1]