Naar inhoud springen

De Chinese Nachtegaal (Efteling)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Chinese Nachtegaal (Efteling))
De Chinese Nachtegaal
Exterieur
Exterieur
Algemene informatie
Locatie Vlag van Nederland Efteling
Themagebied Sprookjesbos
Soort attractie Animatronicsshow
Opdrachtgever Efteling
Status Afgebroken
Opening 1952
1999
Sluiting 1979
2026
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Attractieparken

De Chinese Nachtegaal was de uitbeelding, uitgevoerd als animatronicsshow, van het gelijknamige sprookje in het Nederlandse attractiepark de Efteling. Het was het 31e, en tevens laatste, sprookje op de route door het Sprookjesbos en bevond zich tussen de De Vliegende Fakir en souvenirwinkel In den Ouden Marskramer.

De eerste versie van het sprookje opende tegelijk met het attractiepark in 1952. In de jaren 70 werd het sprookje verwijderd vanwege storingsgevoeligheid en vervangen door Draak Lichtgeraakt. Een deel van het decor van het originele kijktafereel bleef bewaard en werd gebruikt als decor voor Draak Lichtgeraakt. Twintig jaar later, in 1999, keerde het sprookje terug in de Efteling. Vergeleken met haar voorganger werd er gekozen om het sprookje groot op te zetten.

In december van 2025 kondigde de Efteling aan dat de animatronicsshow verwijderd zal worden om plaats te maken voor de Sprookjesbibliotheek. Het sprookje zelf zal op een andere manier toegevoegd worden aan het Sprookjesbos. Een van de redenen dat de Chinese Nachtegaal het veld moest ruimen is een combinatie van lage populariteit en de slechte staat van het gebouw.[1][2] Op 8 maart 2026 vond de laatste uitvoering van de animatronicshow plaatst.[3][4] Een dag later, op 9 maart, werd begonnen met de afbraak van het gebouw.[5] Een paar dagen eerder deelde de Efteling een video-opname van de gehele show die deels gefilmd was vanuit het decor.[6]

Versie 1952 t/m 1979

[bewerken | brontekst bewerken]

De uitbeelding stond op een schiereiland met aan de voorzijde een watergeul. De kade was afgewerkt met bakstenen. Op het schiereiland stond een gepleisterde muur van verschillende hoogten. De bovenzijde van de muur was afgewerkt met dakpannen. Voor de muur lagen rotspartijen. Tussen de rotsen staken een aantal bloemen en een tak waarop de Nachtegaal zat. Iedere vijf minuten floot de vogel een lied. Hierop opende de bloemen.

Versie 1999 t/m 2026

[bewerken | brontekst bewerken]
De tuin voor het paleis.

De uitbeelding werd uitgevoerd als animatronicsshow in een vierkant gepleisterd gebouw dat fungeerde als Chinees paleis. Bovenop het gebouw stond een blauwig gekleurde toren die versiert was met diverse draakachtige ornamenten. Voordat bezoekers het gebouw betredaden, liepen ze eerst door een siertuin aan de voorzijde van het gebouw. Hier was onder meer een vijver met rotspartijen en bamboe te vinden.

In het gebouw keken bezoekers vanaf een sta-tribune in het kijktafereel. Men keek in de slaapkamer van een Chinese keizer met op de voorgrond een tuin. In een van de bomen zat een vogel, de Nachtegaal. Verder waren er waterpartijen en stonden en hingen er lampionnen waar insecten doorvlogen. De slaapkamer van de keizer was rijkelijk versierd en stond vol met meubilair. Op het nachtkastje van de keizer lag een handgeschreven brief van de keizer van Japan die zichzelf uitnodigde om de Nachtegaal te kunnen horen zingen. Midden in de slaapkamer stond een gouden mechanische Nachtegaal. In een van de lades in de slaapkamers lag een menukaart van het Chinees-Indische restaurant Jit-Sing in Kaatsheuvel. Dit was bedoelt als grap onder medewerkers en niet zichtbaar voor bezoekers.[7]

Overzicht van de scene.

De animatronicsshow zelf begon met een vertelstem, ingesproken door Angélique de Boer, die het verhaal achter het sprookje vertelde. Tijdens de vertelling werd de Nachtegaal op de tak belicht met een spotlamp. Tegen het einde van de vertelling werd de mechanische nachtegaal in de slaapkamer belicht, terwijl deze een lied floot. Deze mechanische Nachtegaal had de keizer ingeruild voor de levende Nachtegaal. De mechanische vogel ging kapot en stopte met fluiten. Hierna richte de verlichting zich op de keizer die in bed duidelijk hoorbaar zwaar aan het ademen was. Ook doofde de verlichting op andere plekken in de scene. Op de achtergrond, achter de gordijnen, achter het bed verschenen bewegende maskers van gezichten. Een lach was hoorbaar en er verscheen een figuur, dat fungeerde als de dood, zittend bovenop het bed. De dood was vormgegeven als skelet en droeg een gouden kroon en kapotgescheurd shirt. In zijn handen droeg hij een zwaard en een stok met gele vaandel. Zijn ogen lichtten op en de dood bewoog heen en weer terwijl hij de keizer toesprak. Hij vertelde hem mee te willen nemen naar zijn rijk, terwijl de keizer met moeite nee riep. Plots was het gefluit van de levende nachtegaal te horen die weer op de tak in tuin voor de slaapkamer zat. De dood schrok hoorbaar en verdween. De verlichting in de slaapkamer activeerde en de slaapkamerdeur opende. Er verschenen twee bedienden vanachter de deur die beide verbaast waren dat de keizer nog leefde. Ze begroetten de keizer met goedemorgen en de show eindigde met muziek. Na het verlaten van het gebouw liepen bezoekers nog door de tuin van het paleis.

Een originele illustratie, naar de hand van Vilhelm Pedersen, dat verscheen in een van Hans Christian Andersen zijn sprookjesboeken.
Zie De Chinese nachtegaal voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Efteling heeft voor de uitbeelding van De Chinese Nachtegaal gebruik gemaakt door het verhaal dat geschreven is door Hans Christian Andersen. Ook de door Vilhelm Pedersen gemaakte illustraties waren een inspiratiebron in de huidige versie in het park. Ondanks de naam doet vermoeden, heeft het verhaal niks met de Chinese cultuur te maken (Oriëntalisme). Deze dient enkel als decor in het verhaal. In de Chinese cultuur is het uitbeelden van de dood als een figuur of verschijning ongebruikelijk. Ook de Nachtegaal is een Westers symbool voor onder meer zang en poëzie.

De techniek voor de bloemen werd bedacht door Peter Reijnders. Om de bloemen te openen werd perslucht geblazen in het binnenste deel van de voetballen. In deze ballen werden korsetbaleinen aangebracht, die alle handmatig moesten worden gebogen. Dit was een arbeidsintensieve klus die minimaal twee keer per seizoen moest plaatsvinden. Door vermoeidheid van de baleinen en verwering van de rubber persluchtslangen, gebeurde het regelmatig dat de bloemen open bleven staan. Voor de zang van de nachtegaal werden opnames gemaakt van een kunstfluiter. Het kijktafereel werd ontworpen door Anton Pieck.

De animatronicsshow werd ontworpen door Ton van de Ven. Voor de verschijning van de Dood werd gebruik gemaakt van Pepper's ghost. De daadwerkelijke animatronic bevond zich in een vierkante kist die midden op de kijktribune stond. De animatronic zat dus feitelijk tussen de toeschouwers. De bewegingen van de Dood werden aangedreven met behulp van nokkenschijven.[8] In de slaapkamer van de keizer stond een glazen scherm. In 2023 was deze gebroken, waardoor de voorstelling vier weken niet toegankelijk was.[9] Tijdens de voorstelling waren meerder muziekstukken te horen. Hierbij had de Efteling gebruik gemaakt van bestaande muziekstukken zoals Yue er gao (The Moon On High) en Picking up Brides uit de film The Last Emperor.

Zie de categorie Chinese Nachtegaal (Efteling) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.