Chloorhexidine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Chloorhexidine
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van chloorhexidine
Structuurformule van chloorhexidine
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C22H30Cl2N10
IUPAC-naam 1-[amino-[6-[amino-[amino-(4-chlorofenyl)amino-methylideen]amino-methylideen]aminohexylimino]methyl]imino-N-(4-chlorofenyl)-methaandiamine
Andere namen Fimeil, Hexadol, Hibitane, Nolvasan, Soretol, Sterilon, 1,6-bis(5-(p-chloorfenyl)biguanido)hexaan, 1,6-di(4'-chloorfenyldiguanido)hexaan, 1,1'-hexamethylene-bis-(5-(p-chloorfenyl)biguanide
Molmassa 505,46 g/mol
SMILES
C1=CC(=CC=C1N/C(=N/C(=NCCCCCCN=C(N)/ N=C(\N)/NC2=CC=C(C=C2)Cl)N)/N)Cl
CAS-nummer 55-56-1
PubChem 9552079
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Schadelijk Schadelijk voor de gezondheid Milieugevaarlijk
Gevaar
H-zinnen H315 - H319 - H334 - H335 - H410
EUH-zinnen geen
P-zinnen P261 - P273 - P305+P351+P338 - P342+P311 - P501
EG-Index-nummer 200-238-7
LD50 (ratten) (intraperitoneaal) 60 mg/kg
(intraveneus) 21 mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Smeltpunt 134 °C
Oplosbaarheid in water 0,800 g/L
Goed oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Chloorhexidine is een bactericide stof met twee chloorbenzeengroepen en twee biguanidinegroepen. Het is voor de meeste toepassingen zonder recept te krijgen. De blaasspoeling is een voorbeeld van een UR-verstrekking. [1]

Toepassingen en bijwerkingen[bewerken]

De stof heeft bacteriedodende eigenschappen en wordt om die reden in een concentratie van 0,05 - 4%[2] toegepast. Bijvoorbeeld in spoelmiddelen om cariës en om wondinfecties tegen te gaan. Verder wordt chloorhexidine gebruikt bij het tegengaan van infecties van oppervlakkige wonden. Het is een niet-vlekkend alternatief voor joodtinctuur en wordt daarom ook wel "witte jodium" genoemd. Chloorhexidine hecht zich aan de huid en blijft daar tot 6 uur chemisch actief. De werking is gebaseerd op de vernietiging van het celmembraan van bacteriën. Een bekende toepassing is de 4% desinfecterende oplossing van de handen voor chirurgische ingrepen.

Toepassing als mondspoelmiddel heeft als nadelen dat het tong en tanden kan doen verkleuren en de smaak verandert. Als het gebruik wordt gestopt verdwijnt de verkleuring. Rapportages spreken ook van het optreden van smaakveranderingen en uitdroging van – en zweervorming aan – het mondslijmvlies. Ook kunnen de parotisklieren zwellen. Toepassing op wonden is beperkt mogelijk, omdat op den duur vanwege de giftigheid van het middel de genezing wordt belemmerd.

Tandpasta kan beter niet in combinatie met chloorhexidine gebruikt worden, in verband met chemische interactie.

Overdosering[bewerken]

Overdosering van chloorhexidine komt slechts zelden voor: het wordt bij inwendig gebruik nauwelijks geabsorbeerd. Mocht het toch voorkomen, dan kunnen in dat geval ruime hoeveelheden melk, eiwitten of gelatine worden ingenomen, en zo nodig kan er een maagspoeling worden uitgevoerd.

Zouten[bewerken]

Chloorhexidine wordt nauwelijks toegepast in de basische vorm, waarvan de gegevens te vinden zijn in het sjabloon rechts. Slechts een tweetal zouten van chloorhexidine worden als antisepticum toegepast.

  • chloorhexidine-dihydrochloride
  • chloorhexidine-digluconaat

Externe link[bewerken]