CityNightLine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
CityNightLine AG
CityNightLine
CNL netwerk 2010-2011
CNL netwerk 2010-2011
Algemene informatie
Land Vlag van Denemarken Denemarken
Vlag van Duitsland Duitsland
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk
Vlag van Nederland Nederland
Vlag van Zwitserland Zwitserland
Hoofdvestiging Zürich
Actief 1992-2010
Bedrijfsstructuur
Aandeelhouder(s) sinds 1999: Deutsche Bahn (100%)
Beheer
Vloot slaaprijtuigen en ligrijtuigen
Een treinstel van CityNightLine
Een treinstel van CityNightLine
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

CityNightLine (CNL) was een merknaam voor nachttreinen in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. De naam ontstond na de creatie van een gelijknamige spoorwegonderneming in 1992 maar werd na 1999 een merknaam van de DB voor zijn nachttreinen, totdat de laatste nachttreinen van de DB eind 2016 werden geschrapt.

Geschiedenis[bewerken]

Aan het begin van de jaren '90 starten de Deutsche Bundesbahn, de ÖBB en de SBB samen bij de exploitatie van nachttreinen, in de vorm van een joint venture die bekend stond als Dach Hotelzug. Deze samenwerking bestelde nieuw materieel, dat vanaf 28 mei 1995 in dienst ging. Op dit moment werd gestart met een nieuwe merknaam: CityNightLine.

Bij het begin van CityNightline werden alleen routes bediend in de thuismarkten van de deelnemende spoorwegmaatschappijen. Vanaf 2003 werden ook routes naar andere landen aangeboden, de eerste nieuwe verbinding verbond Amsterdam met Zürich en München.

Sinds 1999 is het bedrijf CityNightLine AG in handen van DB, dat de naam ging gebruiken voor al zijn nachttreinen. De eerdere merknamen DB Nachtzug en UrlaubsExpress werden hierbij vervangen door CityNightLine. Na de overname werd al het materieel in DB-kleuren gespoten. In de jaren die volgde werd het netwerk flink uitgebreid, op het hoogtepunt werden 29 verbindingen bediend die 9 landen aandeden: België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland, Oostenrijk, Zwitserland en Tsjechië.

Op 1 januari 2010 werden de activiteiten van CityNightLine overgenomen door het DB-bedrijfsonderdeel DB AutoZug, waarmee het een volwaardig deel werd van de Deutsche Bahn. Het bedrijf CityNightLine AG werd op 7 juni 2011 uit het handelsregister Kanton Zürich verwijderd.[1]

Op 17 december 2015 maakte Deutsche Bahn bekend dat eind 2016 alle nachttreinen zouden worden opgeheven. De DB leed zwaar verlies, en door toenemende concurrentie van lowbudgetmaatschappijen en langeafstandsbussen konden geen investeringen worden gedaan in nieuw materieel. De laatste nachttreinen van de Deutsche Bahn verdwenen eind 2016, dit betekende het einde van de CityNightLine. [2]

CityNightLine in Nederland[bewerken]

Nadat NS Internationaal in 2003 stopte met het aanbieden van internationale nachttreinen, startte CityNightLine tegelijkertijd met zijn eerste verbinding van en naar Nederland, een dagelijkse trein van Amsterdam Centraal naar Zürich HB en München. Deze verbinding werd in de wintermaanden verlengd naar de skigebieden in de Alpen, naar respectievelijk naar Brig en Garmisch-Partenkirchen. Binnen Nederland werden deze treinen gereden met locomotieven uit de serie 1800, het personeel op de trein werd geleverd door CityNightLine.

Op 9 december 2007 werd het netwerk flink uitgebreid. Er werden nieuwe verbindingen opgezet vanuit Amsterdam naar Kopenhagen en Praag, en naar Wenen en Milaan. De trein naar Kopenhagen en Praag nam bovendien EuroNight-rijtuigen mee naar Warschau, waaronder ook koersrijtuigen voor Minsk en Moskou. Op ditzelfde moment werd de materieelinzet gewijzigd, DB Schenker Rail zette vanaf dit moment haar locomotieven uit de serie 1600 en de serie Baureihe 189 in voor de tractie in Nederland.

De verbinding naar Milaan en Wenen werd eind 2009 binnen Nederland opgeheven. Een jaar later, op 13 december 2010 nam NS de exploitatie over binnen Nederland, waarbij locomotieven van het type 1700 ingezet werd, en er NS-personeel op de trein te vinden was tot Emmerich.

De verbindingen naar Kopenhagen, Praag en Warschau werden in de loop van 2014 opgeheven, waarna uitsluitend de verbinding naar Zürich en München resteerde.

Vanaf 1 augustus tot 13 december 2014 werd er tijdelijk gereden met door NS gehuurde Baureihe 189-locomotieven, en vanaf de dienstregeling 2015 werd de tractie verzorgd door TRAXX locomotieven, die op dat ogenblik ook op de HSL Zuid werden ingezet. Met ingang van dienstregeling 2016 werd CityNightLine geïntegreerd in de dienstregeling met ICE International en nam NS International de tractie over van NS Reizigers. Er vond geen wissel van locomotief en machinist meer plaats in Emmerich doordat NS International een TRAXX locomotief en eigen trainmanagers en machinisten tussen Amsterdam en Frankfurt Hbf inzette. CityNightLine zelf werd uitgebreid met Duitse intercityrijtuigen met louter zitplaatsen.

Op 9 december 2016 vertrok de laatste CityNightLine vanuit Amsterdam naar Zürich en München.

Materieel[bewerken]

CityNightLine-treinen bestonden over het algemeen uit zitrijtuigen, ligrijtuigen en slaaprijtuigen. In het begin van de CityNightLine boden alle treinen ook een boordrestaurant. Alle treinen boden een slaapruimte voor rolstoelgebruikers, en een speciale afdeling voor het vervoer van fietsen en grote bagage. De zit- en ligrijtuigen waren bestaande rijtuigen van de Deutsche Bundesbahn en de Deutsche Reichsbahn. De slaaprijtuigen zijn speciaal voor CityNightLine ontwikkeld.

Slaaprijtuigen[bewerken]

Op het netwerk werden twee soorten slaaprijtuig gebruikt: Dubbeldeks-slaaprijtuigen (type WLABm en WLBm) en Comfortline-slaaprijtiugen (WLABmz). De dubbeldeks-rijtuigen zijn in 1992 besteld en speciaal ontwikkeld voor CityNightLine. Rijtuigen van het type WLABm boden op de bovenverdieping luxe slaapkamers met eigen sanitaire voorzieningen, de rijtuigen van het type WLBm boden alleen traditionale kamers met twee bedden per kamer. Beide types boden ook grotere kamers voor maximaal 4 passagiers.

De rijtuigen van het type Comfortline werden in 2004 geleverd. Deze rijtuigen boden twaalf kamers met drie bedden, van de twaalf kamers waren er drie voorzien van eigen sanitaire voorzieningen.

Ligrijtuigen[bewerken]

De ligrijtuigen zijn afkomstig van de Deutsche Bundesbahn en de Deutsche Reichsbahn, en zijn na overname grondig gerenoveerd. De ligrijtuigen boden, naar wens, vier of zes ligplaatsen per coupé. Er waren drie types in gebruik:

  • Standaard ligrijtuig (type 248.5)
  • Ligrijtuig met voorziening voor rolstoelgebruikers (type 249.1)
  • Ligrijtuig met extra bagageruimte (type 874.1)

Zitrijtuigen[bewerken]

CityNightline differentieerde tussen twee soorten rijtuigen: rijtuigen met traditionele zitplaatsen en een fietsruimte (type 236.9) en rijtuigen met ruststoelen (type 875.x).

Talgo-treinstellen in Duitsland[bewerken]

Talgo-Nachtzug van de Deutsche Bahn te Berlijn-Charlottenburg

Een buitenbeentje qua materieelinzet vormde de verbindingen München - Hamburg en München - Berlijn. Op deze verbindingen werden sinds 1994 Talgo-rijtiugen ingezet. Deze rijtuigen boden de mogelijkheid om door middel van een speciale installatie van spoorwijdte te wisselen, deze mogelijkheid was echter binnen Duitsland niet nodig. Wel is in 2005 een testrit gemaakt tussen Berlijn en Sint Petersburg via Gdansk, Kaliningrad, Vilnius en Riga. Tot een commerciële inzet op deze verbinding is het echter niet gekomen.

Door de hoge kosten van de revisie zijn de Talgo-treinstellen per 12 december 2009 terzijde gesteld. Door inzet van ander materieel moesten de dienstregelingen worden aangepast.

Treindiensten CityNightLine[bewerken]

De vaste dienstregeling bestond uit de volgende verbindingen:

Treinnummer Naam Trajectverloop Startdatum Einddatum Overname
Binnen Duitsland
1200/1201 (2007-2009)
1246/1247 (2009-2015)
Pluto München OstbahnhofMünchen HbfAugsburg HbfFürth (Bay) HbfHalle (Saale) HbfPotsdam HbfBerlin-WannseeBerlin Zoologischer GartenBerlin HbfBerlin OstbahnhofBerlin-Lichtenberg 9 december 2007 12 december 2015
1288/1289 (2007-2009)
1286/1287 (2009-2015)
Meteor München Ostbahnhof – München Hbf – München–Pasing – Augsburg Hbf – Hannover Hbf – Bremen Hbf – Hamburg–Harburg – Hamburg Hbf – Hamburg Dammtor – Hamburg–Altona 9 december 2009 9 december 2016 Verbinding overgenomen door ÖBB Nightjet
Van en naar Nederland
318/319 Pollux Amsterdam Centraal – Utrecht Centraal – Arnhem – Duisburg Hbf – Düsseldorf Hbf – Köln Hbf – Bonn Hbf – Koblenz Hbf – Stuttgart Hbf – Plochingen – Göppingen – Geislingen (Steige) – Ulm Hbf – Günzburg – Augsburg Hbf – München Hbf 7 december 2003 9 december 2016 Reed op winterse zaterdagen verder naar Garmisch – Partenkirchen
40418/40419 Pegasus Amsterdam CentraalUtrecht CentraalArnhemDuisburg HbfDüsseldorf HbfKöln HbfBonn HbfKoblenz HbfKarlsruhe Hbf – Baden-Baden – OffenburgFreiburg (Breisgau) HbfBasel Bad BfBasel SBB – Baden – Zürich HB 7 december 2003 9 december 2016 Reed op winterse zaterdagen verder naar Brig
378/379 Kopernikus Amsterdam Centraal – Utrecht Centraal – Arnhem – Emmerich – Oberhausen Hbf – Duisburg Hbf – Düsseldorf Hbf – Köln Hbf – Solingen Hbf – Wuppertal Hbf – Hagen Hbf – Dortmund Hbf – Hamm (Westf) – Bielefeld Hbf – Hannover Hbf (dienst stop) – Berlin Hbf – Berlin Ostbahnhof – Berlin–Schönefeld Flughafen – Dresden–Neustadt – Dresden Hbf – Bad Schandau – Děčín hlavní nádraží – Ústi nad Labem hlavní nádraží – Praha Holešovice 9 december 2007 13 december 2014
40347/40348 Borealis Amsterdam Centraal – Utrecht Centraal – Arnhem – Emmerich – Oberhausen Hbf – Duisburg Hbf – Düsseldorf Hbf – Köln Hbf – Solingen HbfWuppertal HbfHagen Hbf – Dortmund Hbf – Hamm (Westf) – Bielefeld Hbf – Hannover Hbf – NeumünsterFlensburgPadborgKoldingOdenseRingstedHøje TaastrupKøbenhavn H 9 december 2007 2 november 2014
300/301 Apus Amsterdam CentraalUtrecht CentraalArnhemEmmerichDüsseldorf HbfKöln HbfBonn HbfKoblenz HbfMainz HbfFrankfurt (Main) Hbf – Mannheim Hbf – Karlsruhe Hbf – Basel Bad Bf – Basel SBB – (Gotthard route)BellinzonaLuganoChiasso – Como S. Giovanni – Milano Centrale 9 december 2007 13 december 2009 Op zondagen via de Simplon-route
312/313 Donau Kurier Amsterdam Centraal – Utrecht Centraal – Arnhem – Emmerich – Düsseldorf Hbf – Köln Hbf – Bonn Hbf – Koblenz Hbf – Mainz Hbf – Frankfurt(Main) Hbf – Mannheim Hbf – Karlsruhe Hbf – Salzburg Hbf – Wels Hbf – Linz Hbf – St. Pölten Hbf – Wien Hütteldorf – Wien Westbahnhof 9 december 2007 13 december 2009
Van en naar Frankrijk
236/237 Andromeda Hamburg-AltonaHamburg DammtorHamburg HbfHamburg-HarburgBremen HbfOsnabrück HbfMünster (Westf) HbfDortmund HbfAachen HbfLuik-GuilleminsBrussel–Zuid – Quévy - Paris Nord 9 december 2007 14 december 2008
242/243 Perseus Berlin Ostbahnhof – Berlin Hbf – Berlin Zoologischer Garten – Berlin–SpandauWolfsburg HbfHannover HbfBielefeld Hbf – Aachen Hbf – Luik-Guillemins – Brussel–Zuid - Quévy – Paris Nord 9 december 2007 14 december 2008
260/261 Cassiopea München Hbf – Augsburg Hbf – Ulm HbfGöppingenStuttgart HbfPforzheim Hbf – Karlsruhe Hbf – Paris Est 9 december 2007 13 december 2014
Van en naar Zwitserland
1242/1243 Berliner Berlin Ostbahnhof – Berlin Hbf – Berlin Zoologischer Garten – Berlin–Spandau – Wolfsburg Hbf – Hannover Hbf – Frankfurt (Main) SüdMannheim HbfHeidelberg HbfKarlsruhe HbfOffenburgFreiburg (Breisgau) HbfBasel Bad BfBasel SBBBadenZürich HB 24 mei 1998 9 december 2016 Verbinding overgenomen door ÖBB Nightjet
352/353 Orion Basel SBB – Basel Bad Bf – Freiburg (Breisgau) Hbf – Offenburg – Karlsruhe Hbf – Mannheim Hbf – Frankfurt (Main) Süd – FuldaLeipzig HbfRiesaDresden–NeustadtDresden HbfBad SchandauDěčín hlavní nádražíÚsti nad Labem hlavní nádražíPraha Holešovice 14 december 2008 12 december 2015
408/409 Komet Hamburg-Altona – Hamburg Dammtor – Hamburg Hbf – Hamburg–Harburg – Bremen Hbf – Osnabrück Hbf – Münster (Westf) Hbf – Dortmund Hbf – Karlsruhe Hbf – Baden-Baden – Offenburg – Freiburg (Breisgau) Hbf – Basel Bad Bf – Basel SBB – Baden – Zürich HB 24 mei 1998 9 december 2016 Reed op winterse zaterdagen verder naar Brig, deels overgenomen door ÖBB Nightjet
458/459 Semper Dresden Hbf – Dresden–Neustadt – Riesa – Leipzig Hbf – Naumburg (Saale) Hbf – WeimarErfurt HbfGothaEisenach – Frankfurt(Main) Süd – Mannheim Hbf – Heidelberg Hbf – Karlsruhe Hbf – Offenburg – Freiburg (Breisgau) Hbf – Basel Bad Bf – Basel SBB – Baden – Zürich HB 14 december 2008 12 december 2015
Van en naar Oostenrijk
312/313 Donau Kurier Dortmund Hbf – BochumEssen HbfDuisburg Hbf – Düsseldorf Hbf – Köln Hbf – Bonn Hbf – Koblenz Hbf – Mainz Hbf – Frankfurt (Main) Hbf – Mannheim Hbf – Salzburg HbfLinz HbfSt. Pölten HbfWien HütteldorfWien Westbahnhof 24 mei 1998 8 december 2007
43314/43315 Jupiter Dortmund Hbf – Essen Hbf – Duisburg Hbf – Düsseldorf Hbf – Köln Hbf – Bonn–BeuelNeuwied – Frankfurt (Main) Süd – Salzburg Hbf – BischofshofenSt. Johann im PongauSchwarzachSt. VeitDorfgasteinBad HofgasteinBad GasteinMallnitzObervellachSpittal MillstätterseeVillach Hbf – Villach Hbf 9 december 2007
13554/13555 Capella Hamburg–Altona – Hamburg Dammtor – Hamburg Hbf – Hamburg–Harburg – LüneburgUelzenCelle – Hannover Hbf – GöttingenKassel–WilhelmshöheBebra – Fulda – Kufstein – Wörgl Hbf – Brixlegg – Jenbach – Innsbruck Hbf – TelfsPfaffenhofenÖtztalLandeckZamsSt. Anton am ArlbergLangen am ArlbergBludenz 9 december 2007 Deels overgenomen door ÖBB Nightjet
Van en naar Italië
388/389 Lupus München Hbf – Rosenheim – Kufstein – Wörgl Hbf – Jenbach – Innsbruck Hbf – Brennero/Brenner – Fortezza/Franzensfeste – Bressanone/Brixen – Bolzano/Bozen – TrentoVerona Porta NuovaBologna CentraleFirenze S.M.N. – Chiusi Chianciano Terme – Orvieto – Roma Termini 9 december 2007 9 december 2016 Overgenomen door ÖBB Nightjet
40388/40389 Pictor München Hbf – Rosenheim – Kufstein – Wörgl Hbf – Jenbach – Innsbruck Hbf – Brennero/Brenner – Fortezza/Franzensfeste – Bressanone/Brixen – Bolzano/Bozen – Trento – Verona Porta Nuova – S.Bonifacio – VicenzaPadovaVenezia Santa Lucia 9 december 2007 9 december 2016 Deels overgenomen door ÖBB Nightjet
Van en naar Tsjechië
40457/40457 Kopernikus Praha hlavní nádraží - Praha Holešovice - Ustí nad Labem hlavní nádraží - Bad Schandau - Dresden Hbf - Dresden Neustadt – Berlin Hbf – Potsdam Hbf – Brandenburg Hbf - Bielefeld Hbf - Gütersloh - Hamm(Westf)Hbf - Dortmund Hbf - Bochum Hbf - Essen Hbf – Duisburg Hbf - Düsseldorf Hbf - Köln Hbf 13 december 2014 12 december 2015
Van en naar Denemarken
482/483 Hans Christian Andersen München Hbf – Ingolstadt HbfNürnberg HbfWürzburg Hbf – Fulda – Hannover Hbf – Neumünster – Flensburg – Padborg – Kolding – Odense – Ringsted – Høje Taastrup – København H 9 december 2007 15 december 2012
40353/50483 Aurora Basel SBB – Basel Bad Bf – Freiburg (Breisgau) Hbf – Offenburg – Karlsruhe Hbf – Mannheim Hbf – Frankfurt (Main) Süd – Fulda – Hannover Hbf – Neumünster – Flensburg – Padborg – Kolding – Odense – Ringsted – Høje Taastrup – København H 15 december 2012

In de wintermaanden werden extra treinen aangeboden vanuit Dortmund en Hamburg naar Bozen, Selzthal en Wörgl, en in de zomermaanden werden koersrijtuigen geboden naar Norddeich Mole.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]