Clypeasteroida

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Clypeasteroida
Mellita longifissa, een zanddollar
Mellita longifissa, een zanddollar
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Echinodermata (Stekelhuidigen)
Onderstam: Echinozoa
Klasse: Echinoidea (Zee-egels)
Onderklasse: Euechinoidea
Infraklasse: Irregularia
Superorde: Neognathostomata
Orde
Clypeasteroida
A.Agassiz, 1872
Het skelet van een zanddollar met duidelijk zichtbare voedselgroeven
Het skelet van een zanddollar met duidelijk zichtbare voedselgroeven
Afbeeldingen Clypeasteroida op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Clypeasteroida op Wikispecies Wikispecies
(en) World Register of Marine Species
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De Clypeasteroida of zanddollars vormen een orde van stekelhuidigen in de klasse van de zee-egels (Echinoidea). De vertegenwoordigers van deze orde hebben als gezamenlijk kenmerk dat ze een plat skelet bezitten en dat ze zich voornamelijk op de zeebodem bevinden. Enkel de larven kunnen vrij "zwemmen".

Bouw en voedsel[bewerken]

Als alle zee-egels, hebben zanddollars vijf reeksen poriën die in een bloemblaadjespatroon zijn gerangschikt. De poriën zijn de plekken waardoor de buisvoetjes van het watervaatstelsel naar buiten komen, waarmee het dier kan bewegen.

Een zanddollar bestaat uit een skelet (opgebouwd uit chitine en calcium), met daaromheen uiterst kleine stekels. Vele fijne trilharen bedekken deze stekels. Een zanddollar bezit geen echte mond. De buisvoetjes brengen het voedsel naar de voedselgroeven onderaan in het midden van het skelet. In het algemeen bestaat het voedsel uit plankton en organische deeltjes uit de zandige bodem, die ze in zich opnemen via kleine voedselgroeven.

Leefgebied[bewerken]

De zanddollars leven onder de grens van gemiddeld laag water en meestal in zandige of modderige gebieden. De stekels op de enigszins afgevlakte onderkant van het dier staan het toe om langzaam door het zand te kruipen of om een klein holletje of tunneltje te graven.

Op de bodem van de oceaan worden zanddollars in grotere aantallen gevonden. Dit komt doordat ze zachte bodems verkiezen boven rotsachtige. Bovendien is dit gunstig voor hun voortplanting. Zanddollars hebben gescheiden geslachten en, zoals bij de meeste stekelhuidigen, worden de geslachtscellen (gameten) vrijgegeven in de waterkolom. De vrijzwemmende larven ondergaan gedaanteverwisselingen gedurende de vele groeistadia alvorens het skelet wordt gevormd. Als het skelet eenmaal is gevormd, zwemmen de dieren niet meer en blijven ze op de bodem.

Naamgeving[bewerken]

De naam "zanddollar" is een verwijzing naar hun ronde vlakke vorm, die gelijkt op een muntstuk. De zanddollar wordt daarom soms ook zeemuntje genoemd.

De naam "zanddollar" kan ook naar hun skelet verwijzen, dat achterblijft wanneer een zanddollar sterft. Tegen de tijd dat het skelet het strand bereikt en wordt gevonden, is het al ontbonden. De stekels en organen zijn dan al verteerd.

Onderorden en families[bewerken]