Collectivisme
Collectivisme is een cultureel waardenstelsel dat de nadruk legt op de samenhang tussen mensen, in de vorm van een groeps-verband. Collectivistische waarden zijn de gehechtheid aan tradities, veiligheid, sociaal gedrag en conformisme.[1]
Collectivisme wordt doorgaans tegenover het individualisme gesteld, dat de individuele mens vooropstelt. In de sociale wetenschappen is het gebruikelijk culturen langs deze as te vergelijken, met respectievelijk een sterk individualistische Amerikaanse cultuur, een meer collectivistische Aziatische cultuur, en een Europese cultuur daar ergens tussenin.
In de politiek worden collectivistische waarden geassocieerd met links, en individualisme met rechts, hoewel de relatie niet een-op-een is. Sommige waarden kunnen zowel het individu als het collectief tot voordeel strekken, en daarnaast er is het verschil tussen in-groep en uit-groep. Autoritair-rechts is een politieke stroming die individualistische en collectivistische waarden in zich verenigt.[1]
De neoliberale denker Friedrich Hayek benoemde, in zijn boek The Road to Serfdom, de uiteenlopende politieke stromingen van het communisme, het socialisme en diverse vormen van extreemrechts als collectivistisch, gezien het streven naar staatscontrole over de economie dat ze volgens Hayek gemeenschappelijk hebben. Hayek beschouwde deze onderling zeer verschillende stromingen bovendien alle als potentieel totalitair.
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Literatuur
[bewerken | brontekst bewerken]- Shalom H. Schwartz (1990), Individualism-Collectivism: Critique and Proposed Refinements, Journal of Cross-Cultural Psychology 21: 139-157.