Cornelis Lelylaan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Cornelis Lelylaan
Viaduct van de Cornelis Lelylaan over de Johan Huizingalaan.
Geografische informatie
Locatie       Amsterdam
Stadsdeel Nieuw-West
Begin Surinameplein
Eind Meer en Vaart
Algemene informatie
Aangelegd in 1962
Genoemd naar Cornelis Lely
Naam sinds 1955
Bestrating asfalt
Openbaar vervoer tram 1, 17, 27, station Lelylaan
Portaal  Portaalicoon   Amsterdam
Halverwege de Cornelis Lelylaan overspant het Station Lelylaan de verkeersweg. Op het viaduct metrolijn 50.
Aan het einde van de Cornelis Lelylaan bij Meer en Vaart in Osdorp buigt tramlijn 17 af naar rechts.

De Cornelis Lelylaan is een stadsautoweg in Amsterdam (onderdeel van de stadsroute s106) die de stadsdelen West en Nieuw-West met elkaar verbindt. Het trein- en metrostation Amsterdam Lelylaan ligt over de weg en is er naar vernoemd.

De weg is in 1955 opengesteld als smalle tijdelijke verbindingsweg tussen het Surinameplein en de nieuwbouw van Slotervaart en later Osdorp. De weg is vernoemd naar Cornelis Lely (1854-1929), waterbouwkundige, minister en gouverneur en de ontwerper van de Zuiderzeewerken.

Het eerste deel van de definitieve weg tussen het Surinameplein en even voorbij de Ringspoorbaan werd op 19 april 1962 voor het verkeer opengesteld.[1]De gehele definitieve weg werd op 14 juli 1962 officieel geopend door mevrouw Dirkje van 't Hull-Ras (1925-2018), echtgenote van wethouder Publieke Werken Goos van 't Hull. Een plaquette op de brug over de Westlandgracht herinnert hieraan.

De Cornelis Lelylaan loopt door de Westelijke Tuinsteden. De grotendeels hooggelegen weg begint bij het Surinameplein in Amsterdam-West. Hij loopt naar het westen, en kruist sinds 1975 de Ringweg A10 bovenlangs, vervolgens sinds 1997 metrolijn 50 en sinds 1986 de westtak van de Ringspoorbaan onderlangs, en dan de Johan Huizingalaan met een viaduct. De weg was aanvankelijk geheel kruisingsvrij, waar een maximum-snelheid gold van 70 km/h, maar met de aanleg van de Ringweg en het station Lelylaan kwamen er toch gelijkvloerse kruisingen. De weg eindigt in Osdorp in een T-kruising bij Meer en Vaart aan de zuidwestelijke hoek van de Sloterplas.

Oorspronkelijk zou de weg na Meer en Vaart en een verkeersplein waar het Geer Ban zou worden gekruist, verder doorlopen tot de Baden Powellweg en mogelijk later nog verder naar de Middelveldsche Akerpolder. In 1978 werd door de gemeenteraad besloten dit laatste deel, ook de kruisende hooggelegen Geer Ban, niet aan te leggen. Op het beoogde verlengde tracé van de Lelylaan stonden in de jaren zestig en zeventig langs het Hoekenespad de noodschoolgebouwen van de Osdorper Schoolgemeenschap. Deze strook werd in de jaren tachtig definitief bebouwd met woningen. Ook ten noorden van de Jan Oudegeeststraat verschenen woningen en de groenstrook langs de Hoekenesgracht werd het Stadspark Osdorp.

Het laagste huisnummer van de Cornelis Lelylaan is nummer 3.

Bruggen[bewerken | brontekst bewerken]

Een aantal bruggen en viaducten voeren de Cornelis Lelylaan over waterwegen en straten[2]:

Ter hoogte van het Station Lelylaan wordt de weg zelf overspannen door viaducten van de westelijke ringspoorbaan: de Lelylaanmetrobrug en de Lelylaanspoorbrug.

Openbaar vervoer[bewerken | brontekst bewerken]

In de middenberm liggen de sporen van de tramlijnen 1 en 17. De trambaan werd in gebruik genomen op 9 september 1962 en was toen de eerste sneltramlijn geheel op vrije baan in Amsterdam. In Slotermeer en Geuzenveld bij 13 en in Buitenveldert en in Amstelveen bij de Amstelveenlijn werd dit concept later gedeeltelijk nagevolgd.

Op het punt waar de weg de metrolijn en de spoorlijn kruist, bevindt zich sinds 1986 / 1997 een gecombineerd trein- / metrostation: het station Amsterdam Lelylaan.

Kunst[bewerken | brontekst bewerken]

Langs de Cornelis Lelylaan staan verscheidene kunstwerken:

Zie de categorie Cornelis Lelylaan van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.