Cryptogeld

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Cryptogeld (ook cryptovaluta of - met een Engels woord - cryptocurrency) is een soort digitale munteenheid, die vaak gebruikt wordt als alternatief geldsysteem voor de reguliere geldsoorten.

Achtergrond[bewerken]

Cryptogeld is gebaseerd op cryptografie (versleutelingssystemen) en gaat gepaard met een proof of work-schema, dat gebruikt wordt om het geld te genereren, om het te controleren op echtheid en om er mee te handelen. In feite bestaat cryptogeld uit een stuk versleutelde code waarin de transacties worden opgeslagen. Steeds als er een transactie plaatsvindt wordt de code aangevuld of veranderd met een nieuw versleuteld blokje code. Doordat er mensen zijn die transacties doen wordt de code dus steeds langer of verandert elke transactie. Door beloningen uit te loven in de vorm van waarde, wanneer iemand met een speciaal 'mining' (mijnwerkers-)programma een stukje code heeft gekraakt wordt nieuwe geldwaarde 'gedolven'. De waarde wordt ook aan het geld verbonden, doordat de cryptografische versleuteling van de munt maakt, dat het moeilijk is om het te ontcijferen, en dat het dus een bepaalde tijd kost voor iemand de sleutel vindt. Daarvoor moeten dan computers worden ingezet, en de computereigenaren die er in slagen om een stukje code te ontcijferen krijgen daarvoor in de plaats een bepaalde hoeveelheid van het cryptogeld uitgekeerd.

In de allereerste blokjes code is vastgelegd wat het maximum is dat er uit de code te 'minen' valt. Dus de totale hoeveelheid 'munten' is in het begin vastgelegd, net als de snelheid waarmee codes ontrafeld kunnen worden. Dit is vergelijkbaar met de winning van edelmetalen, waarvan de schaarste en moeite die het kost ze te delven de waarde medebepaalt. Verder wordt de waarde bepaald door de hoeveelheid reeds 'gedolven' munten en door de gebruikers die ermee gaan handelen.[1][2]

Cryptogeld is doorgaans gebaseerd op peer-to-peer-verbindingen en gedecentraliseerd (zonder centrale server). Alle varianten van cryptogeld zijn gebaseerd op het eerste concept: de bitcoin.[1][2][3][4][5][6] Cryptogeld is doorgaans ontworpen om te functioneren als een betaalsysteem zonder inflatie: zodra alle geld is 'geproduceerd' (zodra alle blokken code zijn ontdekt/ontcijferd) komt er geen nieuw geld meer bij en gaat schaarste (en dus waarde) het reguleren.[7][8]

Er zijn echter een paar soorten cryptogeld zoals PPCoin, die wel een kleine hoeveelheid inflatie kennen. Cryptogeld is ook zo ontworpen dat verzekerd is dat tegoeden nooit door de autoriteiten bevroren kunnen worden.[7][9] Bestaande cryptogeldsystemen zijn allemaal pseudo-anoniem (er kan niet eenvoudig getraceerd worden wie aan wie iets overmaakt, omdat het peer-to-peer werkt). Er zijn wel suggesties gedaan om - bijvoorbeeld in Zerocoin - tot algehele anonimiteit te komen.[10][11][12][13]

Geschiedenis[bewerken]

Vroege pogingen om versleuteling (cryptografie) met elektronische valuta te combineren stammen van David Chaum, die DigiCash en ecash bedacht om elektronische geldtransacties versleuteld te kunnen verzenden.[14] De eerste echte cryptomunt was Bitcoin dat in 2009 door een softwaremaker met pseudoniem Satoshi Nakamoto werd ontworpen.[15] Dit systeem gebruikte de hashmethode SHA-256 als het proof-of-work-schema. (Een proof-of-work is de berekening die aantoont dat een bepaalde cryptografische oplossing geldig is.)[16]

Later werd in andere cryptogeldsoorten gestreefd naar het decentraliseren, waardoor censuur op de munt bemoeilijkt zou worden, en de anonimiteit vergroot. Zo ontstonden Namecoin (een poging om met gedecentraliseerde DNS te werken), Litecoin (die scrypt als proof-of-work gebruikt en snellere transactiebevestigingen kan versturen) en PPCoin (die een hybride proof-of-work/proof-of-stake met reservecodeblokken gebruikt, en een inflatie van ongeveer 1% kent).[1] Veel vergelijkbare andere cryptogeldsoorten ontstonden daarna in rap tempo, hoewel niet allen succes hadden, omdat veel soorten maar weinig vernieuwing hadden, en de markten al volliepen met de al bestaande cryptogeldsoorten.

Gedurende de eerste jaren dat cryptogeld bestond kreeg het geleidelijk meer aandacht in de media en van het publiek,[17] maar vanaf 2011 groeide de belangstelling snel, zeker toen de koers van de Bitcoin in korte tijd snel in waarde steeg in april van 2013.

Proof-of-work-schema's[bewerken]

De meest gebruikte proof-of-work-methodes zijn SHA-256 (dat door bitcoin werd gebruikt) en scrypt (dat in de munteenheden van Litecoin is geïmplementeerd).[1] Sommige cryptogeldsoorten, zoals PPCoin, gebruiken een gecombineerde proof-of-work/proof-of-stake methode.[1][18]

Lijst met cryptogeldsoorten[bewerken]

Deze lijst is niet volledig.

Munteenheid Code Algoritme Jaar Oprichter Actief Website Waarde van de geldvoorraad (juni 2013) Opmerking
Bitcoin BTC SHA-256 2009 Satoshi Nakamoto Ja Ja[19] bitcoin.org ~$1.2 miljard USD[20][21][22] Gedecentraliseerde munteenheid, SHA-256 proof-of-work
Litecoin LTC Scrypt 2011 Charles Lee Ja Ja[23] litecoin.org ~$55 miljoen USD[21][22] Scrypt proof-of-work[24] en Bitcoin fork.
Unobtanium UNO SHA-256 2013 The Great Old One Ja Ja[25] unobtanium.io SHA-256
Namecoin NMC SHA-256 2011 Vinced Ja Ja namecoin.org ~$3.5 miljoen USD[22][26] SHA-256 proof-of-work. Namecoin is bedoeld als gedecentraliseerd DNS, wat internetcensuur bemoeilijkt. Namecoin gebruikt het .bit domein.
PPCoin PPC SHA-256 2012 Sunny King Ja Ja[27] peercoin.net ~$2.6 miljoen USD[21][22] SHA-256 proof-of-work/proof-of-stake, de proof-of-stake resulteert erin dat PPCoin een kleine hoeveelheid inherente inflatie kent.
Dogecoin DOGE Scrypt 2013 Billy Markus Ja Ja[28] dogecoin.com ~$50 miljoen USD[28] Scrypt proof-of-work
Groestlcoin GRS Groestl 2014 gruve_p Ja Ja[29] groestlcoin.org
eMark DEM SHA-256 2013 Ja Ja[30] deutsche-emark.org SHA-256

Kritiek[bewerken]

  • Er zijn mensen, zoals bitcoinontwikkelaar Gavin Andresen die hun zorgen hebben geuit over het scam-gehalte van sommige cryptogeldsoorten.[31]
  • Er bestaat zorg dat kleinere cryptomuntsoorten pump and dump-fraudes zijn (dat wil zeggen: snel opzetten, mensen laten instappen, geld maken, en dan de stekker eruit trekken).
  • Veel kleinere cryptogeldsoorten hebben te weinig gebruikers en worden alleen verhandeld tegen andere cryptogeldsoorten en niet tegen gewoon geld.
  • In een goed functionerende economie gaat de geldgroei gelijk op met de economie. Als gevolg daarvan blijven de prijzen min of meer stabiel. Wanneer de waarde van geld verandert (zowel inflatie als deflatie) heeft dit een verlammend effect op de economie. De groei van cryptogeld staat los van economische ontwikkelingen. De waarde van cryptogeld is daardoor 'wat een gek ervoor geeft' en kan door speculaties enorm fluctueren.[32]. Cryptogeld is daardoor te vergelijken met de Tulpenmanie uit de 17e eeuw.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]