Ultimas - Vlaamse Cultuurprijzen
De Ultimas - Vlaamse Cultuurprijzen (voorheen Cultuurprijzen Vlaanderen) waren prijzen die van 2003 tot 2025 werden toegekend door de Vlaamse Gemeenschap aan personen of organisaties van verschillende cultuuruitingen.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]In 2003 werden de Cultuurprijzen ingesteld door de Vlaamse minister van Cultuur Paul Van Grembergen. Zij vervingen onder andere de Belgische driejaarlijkse literaire Staatsprijzen, die werden toegekend aan schrijvers in de disciplines toneelliteratuur, verhalend proza, essay en kritiek, jeugdliteratuur, vertalingen en poëzie. Sinds de uitreiking in 2017 hadden de prijzen een nieuwe naam en heten ze de Ultimas.
In 2025 schrapte de Vlaamse regering-Diependaele de steun voor de Ultimas in het kader van besparingen. Bevoegd minister Caroline Gennez duidde de beslissing met de mededeling dat "dure awardshows en prijsuitreikingen geen prioriteit van de overheid" zijn. Als gevolg van de schrapping werden de Ultimas opgedoekt.[1]
Categorieën
[bewerken | brontekst bewerken]Met deze cultuurprijzen werden ook andere cultuuruitingen bekroond. Doorheen de jaren traden er verschuivingen op in de categorieën waarin prijzen werden uitgereikt. De 15 categorieën waarin sinds 2003 prijzen werden uitgereikt zijn: algemene culturele verdienste, amateurkunsten, architectuur en toegepaste kunsten, circus (afwisselend om de twee jaar met cultureel ondernemerschap), muziek, roerend en immaterieel erfgoed, film (sinds 2022 uitgebreid met visuele media), beeldende kunst, letteren, podiumkunsten en sociaal-cultureel volwassenenwerk. Sinds de Ultimas 2021 (uitgereikt op 10 mei 2022) werd hieraan de publieksprijs en de nieuwe categorie opkomend talent toegevoegd. Deze werd om de twee jaar afwisselend met digitale kunst uitgereikt.
Procedure
[bewerken | brontekst bewerken]De jury van deskundigen werd benoemd door de minister van Cultuur. Die jury stelde een shortlist samen van kandidaten die in het vorige jaar een boeiende culturele prestatie hadden geleverd en destilleerde daaruit drie genomineerden. De laureaten (zowel een organisatie als een persoon kon in aanmerking komen) werden een aantal weken voor de officiële uitreiking door de minister uitgenodigd. Pas tijdens de uitreikingsceremonie werden de laureaten bekendgemaakt aan het brede publiek.
Prijs
[bewerken | brontekst bewerken]Aan een prijs was een bedrag van 12.500 euro verbonden. Voor de Ultimas voor Algemene Culturele Verdienste reserveerde de Vlaamse overheid 20.000 euro. Elke laureaat ontving van 2017 tot en met 2018 een bronzen beeldje (La ultima isla) van de hand van kunstenaar Philip Aguirre. Van 2019 tot en met 2021 ontvingen de winnaars een onderscheiding gemaakt door kunstenaar Stefaan Dheedene. Tijdens de uitreiking op 10 mei 2022 werd een nieuwe prijs, ontworpen door kunstenaar Daan Gielis, uitgereikt. De prijs van 2024 werd ontworpen en gemaakt in dagcentrum Plek35. In 2025 werden voor het eerst de meeste kandidaten vooraf al bekendgemaakt.
Winnaars
[bewerken | brontekst bewerken]Ultimas 2024 - uitgereikt op 25 mei 2025 in de Den Oven
[bewerken | brontekst bewerken]- Algemene culturele verdienste: Marijke Pinoy
- Amateurskunsten: Villa Voortman
- Architectuur en toegepaste kunsten: Unfold
- Beeldende kunsten: Pélagie Gbaguidi
- Circus: Lieke De Vry
- Digitale kunst: Imal
- Film en visuele media: Tim Mielants
- Letteren: Gaea Schoeters
- Muziek: Martijn Dendievel
- Podiumkunsten: Jan Steen
- Roerend en immaterieel erfgoed: Centrum Agrarische Geschiedenis (CAG) met het project Water & Land
- Sociaal-cultureel volwassenenwerk: Kif Kif
- Publieksprijs: expo Emile Claus, prins van het luminisme in het Museum van Deinze en de Leiestreek.
Ultimas 2023 - uitgereikt op 30 april 2024 in de AED Studios
[bewerken | brontekst bewerken]- Algemene culturele verdienste: Bas Smets
- Beeldende kunst: Marianne Berenhaut
- Film en visuele media: Baloji
- Muziek: Bryggen
- Roerend en immaterieel erfgoed: GUM & Plantentuin
- Podiumkunsten: Alexander Vantournhout
- Cultureel ondernemerschap: Onkruid
- Literatuur: Elvis Peeters
- Architectuur: vzw Rotor
- Opkomend talent: Aya Sabi
- Amateurkunsten: Het Scheldeoffensief
- Sociaal-cultureel volwassenenwerk: Liga voor Mensenrechten
- Publieksprijs: Die Verdammte Spielerei
Ultimas 2022 - uitgereikt op 16 mei 2023 in Tour & Taxis
[bewerken | brontekst bewerken]- Algemene culturele verdienste: Sidi Larbi Cherkaoui
- Amateurkunsten: Brassband Willebroek
- Architectuur en Toegepaste Kunsten: Marie-José Van Hee
- Beeldende Kunst: Ann Veronica Janssens
- Circus: ADM-VZW
- Digitale Kunst: Alex Verhaest
- Film & Visuele Media: Angelo Tijssens
- Letteren: Joke van Leeuwen
- Muziek: Charlotte Adigéry & Bolis Pupul
- Podiumkunsten: Studio Orka
- Roerend en Immaterieel Erfgoed: de klaroenblazers van de Last Post
- Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk: Sankaa vzw
- Publieksprijs: Studio 100, voor de musical Vergeet Barbara
Ultimas 2021 - uitgereikt op 10 mei 2022 in de Singel
[bewerken | brontekst bewerken]- Algemene culturele verdienste: Reinhilde Decleir
- Letteren: Annelies Verbeke
- Amateurkunsten: Belgische Improvisatie Liga
- Roerend en Immaterieel Erfgoed: De Borgerhoutse reuzenstoet
- Opkomend Talent: Gorges Ocloo
- Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk: Grootouders voor het klimaat
- Cultureel Ondernemerschap: Hnita Jazz Club
- Architectuur en Toegepaste Kunsten: Horst Arts & Music
- Film en Visuele Media: Kaat Beels en Nathalie Basteyns
- Beeldende Kunst: Kobe Matthys (Agentschap)
- Muziek: Lieselot De Wilde
- Podiumkunsten: Lucinda Ra
- Publieksprijs: Docureeks Tegenwind
Ultimas 2020 – Uitgereikt op 18 mei 2021 in Landcommanderij Alden Biesen
[bewerken | brontekst bewerken]- Algemene Culturele Verdienste: Philippe Herreweghe
- Amateurkunsten: Moving Ground
- Architectuur: André Loeckx
- Beeldende kunst: Luc Lambrecht
- Circus: Bauke Lievens
- Cultureel ondernemerschap: Mooov
- Film: Adil El Arbi en Bilall Fallah
- Immaterieel erfgoed: de fanfarecultuur
- Letteren: Fikry El Azzouzi
- Muziek: Romina Lischka
- Podiumkunsten: State of the Arts
- Sociaal-cultureel volwassenenwerk: Enchanté
Ultimas 2019
[bewerken | brontekst bewerken]- Algemene Culturele Verdienste: Luc Tuymans
- Amateurkunsten: Mama’s open mic
- Beeldende kunst: Walter Swennen
- Bill Award: Kato De Boeck
- Cultureel Ondernemerschap: Allez, chantez!
- Film: Emma De Swaef en Marc James Roels
- Letteren: Rachida Lamrabet
- Lokaal Cultuurbeleid: Grond der Dingen
- Muziek: De Centrale
- Podiumkunsten: Decoratelier
- Roerend erfgoed: VAI
- Sociaal-cultureel volwassenwerk: vzw Humain
- Vormgeving: Paul Ibou
Ultimas 2018
[bewerken | brontekst bewerken]- Algemene Culturele Verdienste: Jan Decorte en Sigrid Vinks
- Amateurkunsten: The Ostend Street Orkestra
- Architectuur: Marc Dubois
- Beeldende kunst: Otobong Nkanga
- Bill Award: Hind Eljadid
- Circus: Danny Ronaldo
- Cultureel ondernemerschap: BKRK
- Film: Lukas Dhont
- Immaterieel erfgoed: Reviel
- Letteren: Peter Verhelst
- Muziek: Tamino
- Podiumkunsten: d e t h e a t e r m a k e r
- Sociaal-cultureel volwassenwerk: BXLRefugees
Ultimas 2017
[bewerken | brontekst bewerken]- Algemene Culturele Verdienste: Viviane De Muynck
- Amateurkunsten: Gent Bougement
- Beeldende kunst: Philippe Van Snick
- Bill Award: Carla Swerts
- Cultureel ondernemerschap: Paul Schyvens
- Film: Johan Grimonprez
- Letteren: Miriam Van Hee
- Lokaal cultuurbeleid: OpgewekTienen
- Muziek: Coely Mbueno
- Podiumkunsten: Moussem
- Sociaal-cultureel volwassenwerk: Femma
- Vormgeving: Gijs Van Vaerenbergh
Ultimas 2016
[bewerken | brontekst bewerken]- Algemene Culturele Verdienste: Raf Simons
- Amateurkunsten: Forumtheater Radicalisering
- Architectuur: Paola Viganò
- Beeldende Kunst: Wiels
- Circus: Collectif Malunés
- Cultureel Ondernemerschap: Timelab
- Film: Pieter-Jan De Pue
- Immaterieel Erfgoed: Geelse Gezinsverpleging
- Letteren: Jeroen Olyslaegers
- Muziek: Muziekpublique
- Podiumkunsten: Fabuleus
- Sociaal-cultureel Volwassenenwerk: Toestand
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- Bronzen Adhemar
- Oeuvreprijs van de Vlaamse Gemeenschap
- Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Algemene Culturele Verdienste
- Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Jeugdliteratuur (driejaarlijks)
- Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Poëzie (driejaarlijks)
- Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Proza (driejaarlijks)
- Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor toneelliteratuur (driejaarlijks)
- Vlaamse Cultuurprijs voor Kritiek & Essay (driejaarlijks)
- Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Architectuur en Vormgeving
- Vlaamse Cultuurprijs voor Podiumkunsten
- Vlaamse Cultuurprijs voor Jeugdtheater (sinds 2005)
- Vlaamse Cultuurprijs voor Film
- Vlaamse Cultuurprijs voor Muziek
- Vlaamse Cultuurprijs voor Smaakcultuur (van 2006 tot 2009)
- Vlaamse Cultuurprijs voor de Vrijwilliger
- Vlaamse Cultuurprijs voor Lokaal Cultuurbeleid
- Vlaamse Cultuurprijs voor Cultureel Erfgoed
- Vlaamse Cultuurprijs voor Cultuureducatie
- Vlaamse Cultuurprijs voor Beeldende Kunst
- Vlaamse Cultuurprijs voor de Letteren
- Vlaamse Cultuurprijs voor Vertalingen (driejaarlijks)
- Vlaamse Cultuurprijs voor Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk (sinds 2010)
- Vlaamse Cultuurprijs voor Cultuurmanagement / Cultureel Ondernemerschap (sinds 2010)
- Vlaamse Cultuurprijs voor Amateurkunsten (sinds 2010)
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]- Persbericht Cultuurprijzen Vlaanderen 'nieuwe stijl' - 11/12/2003
- Cultuurprijzen Vlaanderen - oude website
- ↑ Minister Gennez schrapt de Ultimas, de Vlaamse cultuurprijzen: “Dure awardshows zijn geen prioriteit van de overheid”
. De Standaard (20 oktober 2025). Geraadpleegd op 20 oktober 2025.