Cycladen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Cycladen
Νομός Κυκλάδων
Voormalig departement van Griekenland Vlag van Griekenland
Locatie van het departement Cycladen
Situering
Regio Zuid-Egeïsche Eilanden
Coördinaten 37°0'0"NB, 25°10'0"OL
Algemeen
Oppervlakte 2.572 km²
Inwoners (2001[1]) 112.615
(44 inw./km²)
Hoofdstad Ermoupoli
Provincies 0
Gemeenten 20
Gemeenschappen 11
Overig
Postcode(s) 84x xx
Netnummer(s) 228x0
Nummerplaat ΕΜ
ISO 3166-2 code GR-82 Kyklades
Portaal  Portaalicoon   Griekenland
Cycladen

De Cycladen (Grieks: Κυκλάδες, IPA: [kʲikˈlaðe̞s]), is een groep van Griekse eilanden in de Egeïsche Zee. Het is een voormalig departement van Griekenland, een nomos. De hoofdstad was Ermoupoli, dat ligt op het eiland Syros.

De eilanden van de Cycladen liggen in een cirkel, Oudgrieks: Κύκλος, cyclus, rondom Delos, in de klassieke oudheid misschien wel het belangrijkste Griekse heiligdom.

Geschiedenis[bewerken | bron bewerken]

Zie Geschiedenis van de Cycladische beschaving voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De eerste permanente nederzettingen op de Cycladen ontstonden in het laat-neolithicum, 5300-4500 v.Chr.. De typisch Cycladische kunst werd hier later, tussen 4000 en 1100 v.Chr. geproduceerd, zoals kleine in wit marmer, modern ogende beeldjes met alleen een neus, de idolen, en de ronde versierde marmeren platen. De Cycladische beschaving laat zich in verschillende perioden opdelen, de Keros-Syroscultuur, 2800-2300 v.Chr., wordt gezien als het hoogtepunt van deze beschaving. De Ioniërs kwamen rond 1900 v.Chr. naar de Cycladen en richtten maakten van het eiland Delos het religieuze centrum.

Vanaf het 3e millennium v.Chr. ontstond op Kreta de Minoïsche beschaving die de Cycladische eilanden zou overheersen. De Minoërs zouden de handel in het oosten van de Middellandse Zee domineren en Santorini, ook Thera, was voor hen een belangrijke aanlegplaats, waarop de nederzetting Akrotiri ontstond. De Minoïsche uitbarsting, een enorme vulkaanuitbarsting op Santorini omstreeks 1620 v.Chr., zou mogelijk de ondergang van de Minoïsche beschaving hebben veroorzaakt of die hebben versneld. De legende van Atlantis zou van deze gebeurtenis zijn kunnen afgeleid. Later volgde de ondergang van de meeste beschavingen rond de middellandse zee. De Cycladen speelden hierna voor lange tijd geen rol meer in de geschiedenis, met uitzondering van het eiland Delos dat tot de komst van het christendom een belangrijke religieuze plek bleef.

De eilanden werden tijdens de Derde Heilige Oorlog, 355-346 v.Chr., door Philippus II van Macedonië, de vader van Alexander de Grote, onder gezag van Macedonië gebracht, waarmee voor hen de Hellenistische periode begon. De eilanden kwamen later onder Romeins en Byzantijns bestuur.

Van 1207 tot 1579 vormden de Cycladen het Hertogdom Naxos, een vazalstaat van de Republiek Venetië. Het was een van de Kruisvaardersstaten, die na de val van het Byzantijnse Rijk in 1204 ontstonden, na de Vierde Kruistocht. Khair ad-Din, beter bekend als Barbarossa, veroverde de eilanden in twee slagen, in 1537 en 1538, voor het Ottomaanse Rijk, waardoor het hertogdom onder de Ottomanen nog een tijd zou voortbestaan. Alleen het eiland Tinos zou tot 1715 in Venetiaanse handen blijven. Door de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog, 1821 - 1832, werden de eilanden onderdeel van de nieuw gestichte staat Griekenland.

De eilanden werden in de tweede helft van de twintigste eeuw een belangrijke toeristische trekpleister.

Cycladische kunst[bewerken | bron bewerken]

Drie Cycladische idolen
Zie Cycladische kunst voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Cycladen staan, behalve om hun stranden, gezamenlijk bekend om hun kunst. Er werden tussen 4000 en 1100 v.Chr. op deze eilandengroep kleine in wit marmer, modern ogende beeldjes geproduceerd, idolen, zonder gelaat en alleen een neus. De beeldjes zijn tot de geometrische grondvormen herleid. Opvallend was dat de beeldjes meestal een vrouw voorstelden. Deze werden aanvankelijk in graftombes gezet als afgodsbeeldjes, later werden ze echt gezien als kunstvorm.

Een andere belangrijke kunstvorm waren de zogenaamde koekenpannen, marmeren gebolde platen met allerlei motieven. Historici zijn het er nog steeds niet over eens wat de functie hiervan was maar mogelijk hadden ze een religieuze functie. De Cycladische kunst wordt tegenwoordig massaal gereproduceerd en verkocht aan toeristen.

Eilanden[bewerken | bron bewerken]

De wijk Alefkantra op Mykonos, wordt ook wel Klein-Venetië genoemd.
Het dorp Oia boven op de caldeira van Santorini.

De onderstaande, bewoonde, eilanden maken bestuurlijk deel uit van de Cycladen:

Noordelijke Cycladen[bewerken | bron bewerken]

  • Andros: Het op een na grootste eiland van de Cycladen heeft bergen tot 997 meter hoogte en is groener dan de andere eilanden. Het eiland is bekend om haar watervallen.
  • Tinos
  • Syros: met de plaats Ermoupoli dat tot 2010 de hoofdstad van de Cycladen was.
  • Gyaros - onbewoond, gevangeniseiland
  • Rinia
  • Delos - onbewoond en een Ionisch heiligdom. Het is sinds 1990 werelderfgoed.
  • Mykonos - een van de kleinere eilanden maar wel een van de belangrijkste toeristische bestemmingen. Het is bekend door de wijk Alefkantra dat ook wel Klein-Venetië wordt genoemd en de tolerante houding ten opzichte van naaktrecreatie en homobars. Dit is ook het eiland waar Petros de pelikaan twintig jaar lang rondstruinde.

Westelijke Cycladen[bewerken | bron bewerken]

Centrale en Oostelijke Cycladen[bewerken | bron bewerken]

  • Despotiko - onbewoond
  • Antiparos
  • Paros - het op twee na grootste eiland en een belangrijk knooppunt voor veerverbindingen. Het beschikt tevens over een vliegveld. In de oudheid was hier een grote marmergroeve.
  • Naxos - het grootste eiland van de Cycladen. Het is bergachtiger en groener dan de andere eilanden en vormde ooit het hoofdeiland van het Hertogdom Naxos. Rond 525 v. Chr. werd hier een tempel gebouwd waarvan alleen de Portára nog overeind staat.
  • Amorgos

Kleine Cycladen[bewerken | bron bewerken]

Zuidelijke Cycladen[bewerken | bron bewerken]

Gemeenten en gemeenschappen[bewerken | bron bewerken]

Gemeente Hoofdplaats
(anders)
Postcode Netnummer
Amorgos Chora 840 08 22850-2
Andros Chora 845 00 22820-2
Ano Syros 841 00 22810-8
Drimalia Chalkeio Naxou 843 02 22850
Ermoupoli 841 00 22810-2
Exomvourgo Kampos 842 00 22850-5
Ios 840 01 22860-9
Kea Chora, Ioulis 840 02 22880-2
Korthio Ormos Korthio 845 02 22820-6
Kithnos 840 06 22810-3
Melos 848 00 22870-2
Mykonos 846 00 22890-2
Naxos Naxos 843 00 22850-2
Paros 844 00 22840-2
Poseidonia 841 00 22810-4
Santorini 847 00 22860-2
Serifos 840 02 22810-5
Sifnos 840 03 22840-3
Tinos 842 00 22830-2
Idrousa Gavrion 845 01 22820-7
Gemeenschap Hoofdplaats
(anders)
Postcode Netnummer
Anafi Chora 840 09 22860-6
Antiparos 840 07 22840-6
Donoussa 843 00 22850-5
Folegandros Chora 840 11 22860
Iraklia 843 00 22870-7
Kimolos 840 04 22870-5
Koefonisia 843 00 22870-7
Oia 847 02 22860-7
Panormos 842 01 22830-3
Schinousa 843 00 22870-7
Sikinos 840 10 22860-5

Bereikbaarheid[bewerken | bron bewerken]

De Cycladen zijn met veerdiensten onderling met elkaar, met het vaste land en Kreta verbonden. Paros, Naxos, Mykonos en Santorini hebben bovendien een vliegveld.

Zie de categorie Cycladen van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.