Cycladen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Cycladen
Νομός Κυκλάδων
Departement van Griekenland Vlag van Griekenland
Locatie van het departement Cycladen
Situering
Regio Zuid-Egeïsche Eilanden
Coördinaten 37°0'0"NB, 25°10'0"OL
Algemeen
Oppervlakte 2.572 km²
Inwoners (2001[1]) 112.615
(44 inw./km²)
Hoofdstad Ermoupoli
Provincies 0
Gemeenten 20
Gemeenschappen 11
Overig
Postcode(s) 84x xx
Netnummer(s) 228x0
Nummerplaat ΕΜ
ISO 3166-2 code GR-82 Kyklades
Portaal  Portaalicoon   Griekenland

De Cycladen (Grieks: Κυκλάδες, IPA: [kʲikˈlaðe̞s]) zijn een Griekse eilandengroep en voormalig departement (nomos) in de Egeïsche Zee (zie ook: Griekse eilanden). De hoofdstad was Ermoupoli op het eiland Syros.

Herkomst van de naam[bewerken]

Alle eilanden van de Cycladen liggen in een cirkel (Oud-Grieks: Κύκλος / Cyclus) rondom Delos, in de Oudheid misschien wel het belangrijkste Griekse heiligdom.

Geschiedenis[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Geschiedenis van de Cycladische beschaving voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In het Laat-Neolithicum (5300-4500 v.Chr.) ontstonden de eerste permanente nederzettingen op de Cycladen. Later, tussen 4000 en 1100 v.Chr. werd hier de typisch Cycladische kunst geproduceerd, zoals kleine in wit marmer, modern ogende beeldjes met alleen een neus (de idolen) en de ronde versierde marmeren platen. De Cycladische beschaving laat zich in verschillende perioden opdelen, de Keros-Syroscultuur (2800-2300 v.Chr.) wordt gezien als het hoogtepunt van deze beschaving. Rond 1900 v.Chr. kwamen de Ioniërs naar de Cycladen, zij richtten het eiland Delos in als religieus centrum.

Vanaf het 3e millennium v.Chr. ontstond op Kreta de Minoïsche beschaving die de Cycladische eilanden zou overheersen. De Minoërs zouden de handel in het oosten van de Middellandse Zee domineren en Santorini (Thera) was voor hen een belangrijke aanlegplaats, waarop de nederzetting Akrotiri ontstond. De vulkaanuitbarsting op Santorini (circa 1620 v.Chr.) zou mogelijk de ondergang van de Minoïsche beschaving hebben veroorzaakt of versneld. De legende van Atlantis zou van deze gebeurtenis afgeleid kunnen zijn. Later volgde de ondergang van de meeste beschavingen rond de middellandse zee. Hierna speelden de Cycladen voor lange tijd geen rol meer in de geschiedenis, met uitzondering van het eiland Delos dat tot de komst van het Christendom een belangrijke religieuze plek bleef.

Tijdens de Derde Heilige Oorlog (355-346 v.Chr.) werden de eilanden door Philippus II van Macedonië (de vader van Alexander de Grote) onder gezag van Macedonië gebracht, waarmee voor hen de Hellenistische periode begon. Later kwamen de eilanden onder Romeins en Byzantijns bestuur.

Van 1207 tot 1579 vormden de Cycladen het Hertogdom Naxos, een vazalstaat van de Republiek Venetië. Het was één van de Kruisvaardersstaten die ontstonden na de val van het Byzantijnse Rijk in 1204 na de Vierde Kruistocht. In twee slagen, in 1537 en 1538, veroverde Khair ad-Din (Barbarossa) de eilanden voor het Ottomaanse Rijk, waardoor het hertogdom onder de Ottomanen nog een tijd zou voortbestaan. Alleen het eiland Tinos zou tot 1715 in Venetiaanse handen blijven. Door de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog (1821 - 1832) werden de eilanden onderdeel van de nieuw gestichte staat Griekenland.

In de tweede helft van de twintigste eeuw werden de eilanden een belangrijke toeristische trekpleister.

Cycladische kunst[bewerken]

Drie Cycladische idolen
1rightarrow blue.svg Zie Cycladische kunst voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Cycladen staan, behalve om hun stranden, gezamenlijk bekend om hun kunst. Tussen 4000 en 1100 v.Chr. werden er op deze eilandengroep kleine in wit marmer, modern ogende beeldjes geproduceerd (idolen), zonder gelaat en alleen een neus. De beeldjes zijn herleid tot de geometrische grondvormen. Opvallend was dat de beeldjes meestal een vrouw voorstelden. Aanvankelijk werden deze in graftombes gezet als afgodsbeeldjes, later werden ze echt gezien als kunstvorm.

Een andere belangrijke kunstvorm waren de zogenaamde koekenpannen, marmeren gebolde platen met allerlei motieven. Historici zijn het er nog steeds niet over eens wat de functie hiervan was maar mogelijk hadden ze een religieuze functie. Tegenwoordig wordt de Cycladische kunst massaal gereproduceerd en verkocht aan toeristen.

Eilanden[bewerken]

De wijk Alefkantra op Mykonos, wordt ook wel Klein-Venetië genoemd.
Het dorp Oia bovenop de caldeira van Santorini.

De onderstaande, bewoonde, eilanden maken bestuurlijk deel uit van de Cycladen:

Noordelijke Cycladen[bewerken]

  • Andros: Het op één na grootste eiland van de Cycladen heeft bergen tot 997 meter hoogte en is groener dan de andere eilanden. Het eiland is bekend om haar watervallen.
  • Tinos
  • Syros: met de plaats Ermoupoli dat tot 2010 de hoofdstad van de Cycladen was.
  • Gyaros - onbewoond gevangeniseiland
  • Rinia
  • Delos: is onbewoond en een Ionisch heiligdom. Het is sinds 1990 Werelderfgoed.
  • Mykonos: is één van de kleinere eilanden maar wel één van de belangrijkste toeristische bestemmingen. Het is bekend door de wijk Alefkantra dat ook wel Klein-Venetië wordt genoemd en de tolerante houding ten opzichte van naaktrecreatie en homobars. Dit is ook het eiland waar Petros de pelikaan twintig jaar lang rondstruinde.

Westelijke Cycladen[bewerken]

Centrale en Oostelijke Cycladen[bewerken]

  • Despotiko
  • Antiparos
  • Paros: is het op twee na grootste eiland en een belangrijk knooppunt voor de veerverbindingen. Tevens beschikt het over een vliegveld. In de oudheid was hier een grote marmergroeve.
  • Naxos: is het grootste eiland van de Cycladen. Het is bergachtiger en groener dan de andere eilanden en vormde ooit het hoofdeiland van het Hertogdom Naxos. Rond 525 v. Chr. werd hier een tempel gebouwd waar alleen de Portára nog overeind staat.
  • Amorgos

Kleine Cycladen[bewerken]

Zuidelijke Cycladen[bewerken]

Gemeenten en gemeenschappen[bewerken]

Gemeente Hoofdplaats
(anders)
Postcode Netnummer
Amorgos Chora 840 08 22850-2
Andros Chora 845 00 22820-2
Ano Syros 841 00 22810-8
Drimalia Chalkeio Naxou 843 02 22850
Ermoupoli 841 00 22810-2
Exomvourgo Kampos 842 00 22850-5
Ios 840 01 22860-9
Kea Chora (Ioulis) 840 02 22880-2
Korthio Ormos Korthio 845 02 22820-6
Kithnos 840 06 22810-3
Melos 848 00 22870-2
Mikonos 846 00 22890-2
Naxos Naxos 843 00 22850-2
Paros 844 00 22840-2
Poseidonia 841 00 22810-4
Santorini 847 00 22860-2
Serifos 840 02 22810-5
Sifnos 840 03 22840-3
Tinos 842 00 22830-2
Idrousa Gavrion 845 01 22820-7
Gemeenschap Hoofdplaats
(anders)
Postcode Netnummer
Anafi Chora 840 09 22860-6
Antiparos 840 07 22840-6
Donousa 843 00 22850-5
Folegandros Chora 840 11 22860
Iraklia 843 00 22870-7
Kimolos 840 04 22870-5
Koufonisi 843 00 22870-7
Oia 847 02 22860-7
Panormos 842 01 22830-3
Schinousa 843 00 22870-7
Sikinos 840 10 22860-5

Bereikbaarheid[bewerken]

De Cycladen zijn met veerverbindingen onderling met elkaar verbonden en met het vaste land en Kreta. Verder hebben Paros, Naxos, Mykonos en Santorini een vliegveld.