DKW

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
DKWlogo.jpg
Des Knaben Wunsch, de speelgoedmotor van Hugo Ruppe uit 1919
Des Knaben Wunsch, de speelgoedmotor van Hugo Ruppe uit 1919
DKW 1 pk hulpmotor uit 1920
DKW 1 pk hulpmotor uit 1920
DKW E250 (245 cc tweetakt) uit 1927
DKW E250 (245 cc tweetakt) uit 1927
DKW NZ 350 uit 1940
DKW NZ 350 uit 1940
De DKW RT 125 is misschien wel de meest gekopieerde motorfiets ooit. Na de Tweede Wereldoorlog waren zijn blauwdrukken oorlogsbuit voor de geallieerden. Zo werd de RT 125 in de DDR MZ RT 125, in Rusland Kosmos 125, in het Verenigd Koninkrijk BSA Bantam, in Polen Sokól M01 en in de Verenigde Staten Harley-Davidson Hummer. Maar ook de eerste Yamaha, de YA-1 uit 1955, was een schaamteloze DKW RT 125-kopie
De DKW RT 125 is misschien wel de meest gekopieerde motorfiets ooit. Na de Tweede Wereldoorlog waren zijn blauwdrukken oorlogsbuit voor de geallieerden. Zo werd de RT 125 in de DDR MZ RT 125, in Rusland Kosmos 125, in het Verenigd Koninkrijk BSA Bantam, in Polen Sokól M01 en in de Verenigde Staten Harley-Davidson Hummer. Maar ook de eerste Yamaha, de YA-1 uit 1955, was een schaamteloze DKW RT 125-kopie

DKW is een historisch Duits auto-, motor- en bromfietsmerk.

DKW: J.S. Rasmussen, later Auto Union AG, Zschopau, Sachsen, Auto Union AG, Ingolstadt/Donau en Düsseldorf en Zweirad-Union AG, Nürnberg.

Geschiedenis[bewerken]

In 1916 startte de Deen Jørgen Skafte Rasmussen (1878-1964) in Duitsland een fabriek voor stoommachines. Een van zijn projecten was het bouwen van een door stoom aangedreven auto, de Dampf-Kraft-Wagen. Toen dat project mislukte, nam hij de door Hugo Ruppe ontwikkelde tweetaktmotor, Des Knaben Wunsch in productie. Toen hij deze motor in een iets aangepaste vorm in een motorfiets bouwde, was Das Kleine Wunder geboren.

In 1932 fuseerde DKW met Audi, Horch en Wanderer tot Auto Union. De merken bleven overigens bestaan. Bovendien kocht DKW in dat jaar de licentierechten van een uitvinding van Dr. Adolf Schnürle: de omkeerspoeling. Dit hield in dat het verse benzine/lucht-mengsel rechtstreeks uit de overstroompoorten omhoog ging en daardoor de uitlaatgassen verdreef. Dit was belangrijk omdat men hierdoor kon afstappen van het gebruik van kamzuigers.

Vanaf 1928 tot 1966 bouwde DKW auto's met tweetaktmotoren en pionierde men in voorwielaangedreven auto's. Meestal met twee cilinders, maar in 1939 werd een prototype gebouwd met drie cilinders. Pas na de oorlog werd dit prototype in productie genomen, als DKW in West-Duitsland, en als Industrieverband Fahrzeugbau (IFA), later Wartburg in Oost-Duitsland. DKW kwam in 1957 in handen van Daimler-Benz en in 1964 van Volkswagen, die de productie van auto's in 1966 stopzette. Alleen de Munga werd nog tot 1968 doorgebouwd wegens lopende legerorders.

In de jaren twintig was DKW ook zeer succesvol met motorfietsen en was men ook in de motorsport dominant aanwezig. De blauwdrukken van het model RT 125 moesten echter na de oorlog worden afgestaan aan het Amerikaanse Harley-Davidson en het Britse BSA. Die brachten respectievelijk de Hummer en de Bantam uit, gebaseerd op de plannen voor de DKW RT 125.

DKW motorfietsen[bewerken]

In 1918 trad tweetaktspecialist Hugo Ruppe bij Rasmussen in dienst. Zijn eerste (18 cc) motortjes werden in rollend kinderspeelgoed gebouwd en de naam werd Des Knaben Wunsch.

In 1921 werden de eerste echte motorfietsen gebouwd, in 1922 de 142 cc Lomos- en 122 cc Golem-scooters en in 1928 was DKW de grootste motorfietsenfabriek ter wereld, die overigens uitsluitend tweetaktmotoren bouwde (maar dan wel meer dan 100.000 per jaar).

DKW stortte zich op de auto’s met de overname van Slaby & Beringer. Daarna werden ook Audi, Horch en Wanderer overgenomen en ontstond Auto Union.

Na de oorlog lag Zschopau in Oost-Duitsland en werd Auto Union vervangen door IFA (MZ). In 1949 werd in Ingolstadt Auto Union opnieuw opgericht en werden ook weer DKW-auto’s en -motorfietsen gebouwd.

In 1957 kwam DKW samen met Victoria en Express in de Zweirad Union. In 1966 werd de Zweirad Union AG door Fichtel & Sachs overgenomen, evenals Hercules Fahrrad GmbH & Co in Neurenberg. Hoewel het gebruik van de merknaam DKW in 1970 eindigde, werden ook na deze tijd sommige Hercules-modellen in Engeland als DKW verkocht. Zie ook Freital en Eichler.

Das Große Wunder en DGW[bewerken]

In 1927- en 1928 gebruikte DKW deze naam, toen eigenaar Rasmussen een proces verloor van DeKaWe (Deutsche Kabel Werke) over het gebruik van de naam. Toen DeKaWe geïnteresseerd raakte in de levering van banden aan DKW kwam er een schikking, waardoor DKW haar naam kon behouden. Intussen werden in Groot-Brittannië DKW-motorfietsen als DGW verkocht.

DKW assemblage[bewerken]

DKW's werden o.a. in Nederland geassembleerd bij importeur Hart Nibbrig & Greeve uit Sassenheim tussen 1956 en 1961 in een ex-asfaltfabriek. Twee transportauto's van de firma haalden de zogenaamde Semi Knocked Down (SKD)-kits uit Düsseldorf naar Sassenheim. Men had in die tijd 13.500 stuks gemaakt, maar in het laatste jaar verplaatste Daimler-Benz, die de firma DKW had overgenomen, de fabricage naar Ingolstadt, wat te ver weg blijkt om lonend te zijn.

Ook in Ierland werden de DKW's gebouwd, hier uit Complete Knocked Down (CKD)-kits. Al in 1952 wordt de assemblage in Santry opgenomen, waar deze blijft totdat Volkswagen DKW overneemt. Daarnaast werden in Brazilië tussen 1958 en 1967 door Vemag DKW's geassembleerd.

Trivia[bewerken]

Vaststelling bouwjaren[bewerken]

Het is moeilijk het exacte bouwjaar van DKW-motorfietsen uit het begin van de jaren dertig vast te stellen. Vaak worden frames uit het bouwjaar 1929 gebruikt. Waarschijnlijk is de beurskrach van 1929 hier debet aan; de frames waren al geproduceerd, maar door de Grote Depressie konden ze niet meer verkocht worden...

Spot- en bijnamen[bewerken]

De Luxus 200 werd in Duitsland "Blutblase" genoemd
De Luxus 200 werd in Duitsland "Blutblase" genoemd
DKW 350 cc racemotor "Zingende zaag"
DKW 350 cc racemotor "Zingende zaag"

In Nederland werd DKW wel gekscherend of liefkozend Duitse Kinder Wagen genoemd.

Andere spot- en bijnamen voor het merk zijn:

  • Spoetnik voor de DKW 115 bromfiets uit 1960
  • Zingende zaag voor de DKW 350 cc racemotor uit de jaren vijftig (men was toen niet gewend aan tweetaktmotoren op de wegracecircuits).
  • Billenwarmer voor de DKW hulpmotor uit 1919 (de motor was op de bagagedrager gemonteerd)
  • Blutblase in Duitsland voor de DKW Luxus 300, naar de knalrode tank
  • DKW (algemeen):Dat Kreng Weigert, Das Krankenhaus Wartet,
  • Derevo - klei - voda is de spotnaam die DKW's in Sovjet-Unie kregen, waar ze na de Tweede Wereldoorlog tamelijk vaak voorkomend waren (de meeste kwamen als trofee naar Rusland terecht). Derevo-klei-voda betekent hout - lijm - water in het Russisch.

Modellen[bewerken]

Auto's uit de periode 1931–1942:

Auto's uit de periode 1950–1968:

DKW motorfietsen:

Externe links[bewerken]