De Geelders

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
De Geelders
Natuurgebied
De Geelders (Nederland (hoofdbetekenis))
De Geelders
Situering
Land Nederland
Locatie Noord-Brabant
Coördinaten 51° 35′ NB, 5° 22′ OL
Dichtstbijzijnde plaats Schijndel

De Geelders is een natuurgebied met bos, weiland en enkele kleine heideveldjes tussen Boxtel en Schijndel. Het gebied maakt deel uit van het Nationaal Landschap Het Groene Woud.

Etymologie[bewerken]

De naam Geelders werd voor het eerst vernoemd in 1386 als Gheerlaer, wat weer een korte schrijfwijze is voor: Geelinxlaer, ofwel het goed van Geerlinc.

Geschiedenis[bewerken]

Geerling van den Bossche, naar wiens hoeve De Geelders genoemd is, was een edelman die in de 14e eeuw in dit gebied veel heidegronden bezat.

Vervolgens ging het bezit over aan Ludolf van der Water die kanunnik was te 's-Hertogenbosch. Hij vermaakte het aan de Kartuizer monniken die sedert 1470 in Brabant gevestigd waren. Na 1648 werden de goederen verbeurdverklaard en in 1655 weken de monniken uit naar de Spaanse Nederlanden. Na een rechtszaak kregen ze hun goederen terug om deze in 1658 aan Pieter Lus te verkopen. Deze stierf in 1674.

Via de familie Van Rijckevorsel is uiteindelijk de familie Marggraff de bezitter van een deel (85 ha)van De Geelders geworden. Het andere deel (164 ha) werd uiteindelijk eigendom van Staatsbosbeheer. Dit deel behoorde vroeger tot de gemeenschappelijke gronden van de Bodem van Elde en het was niet geschikt voor ontginning. Niettemin werd het gebruikt voor de productie van hakhout en voor de winning van eikenschors ten behoeve van de leerlooierij. In de jaren 30 van de 20e eeuw werden door werklozen greppels gegraven en met het vrijgekomen zand werden rabatten opgeworpen, waarop eiken werden geplant die geriefhout moesten leveren dat aan boeren werd verkocht. Brede dreven dienden voor de afvoer van dit hout. De aanleg van rabatten zorgde voor verdroging. Het hakhoutbeheer is omstreeks 1965 gestopt, waarna het beheer gericht werd op het krijgen van een meer natuurlijk bos.

Vlak na de Tweede Wereldoorlog is De Geelders nog bedreigd geweest door een boerencoöperatie uit Nistelrode, die de bomen wilde kappen en het gebied wilde omzetten in cultuurland. Ingrijpen van de Tweede Kamer was nodig om het gebied te redden.

Ten oosten van De Geelders liggen de Marggraff Bossen. Doordat de laatste Marggraff (Ewald Marggraff) zijn bos niet onderhield en voor het publiek gesloten liet, kreeg dit bos een zeer natuurlijk karakter. Na de dood van Ewald in 2003 kwam het bos in beheer van de Marggraff Stichting die het in 2005 alsnog openstelde. Het vormt nu een eenheid met De Geelders.

Naar Pieter Lus is de Lussendreef genoemd, die de grens vormt tussen de gebieden van Staatsbosbeheer en van Marggraff. De hakhoutwal die hier evenwijdig mee loopt vormt de grens tussen de gemeenten Sint-Oedenrode en Liempde (nu Boxtel).

Natuurschoon[bewerken]

Het bos bestaat grotendeels uit loofbos en is rijk aan soorten. Vooral het heidegebied (Het Speet) en kleinschalige bos- en weidegebieden zijn in dit opzicht van belang. In de bodem is veel leem aanwezig, waardoor het gebied zeer vochtig is. Soorten die in het gebied voorkomen zijn: Bosanemoon, Slanke sleutelbloem, Dalkruid, Eenbes, Zwarte rapunzel, Klokjesgentiaan en Grote wolfsklauw.

In het noordoosten van De Geelders bevindt zich de Beekse Waterloop die naar het noordwesten stroomt en ten noorden van Gemonde uitkomt in de Dommel.

De Geelders vormt een belangrijke schakel in het Nationaal Landschap Het Groene Woud.

Recreatie[bewerken]

Er zijn meerdere rondwandelingen in het gebied uitgezet, die zowel de terreinen van Staatsbosbeheer als die van Marggraff aandoen. Ook langere wandelroutes lopen door De Geelders.

Externe link[bewerken]