De Jantjes (toneelstuk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Portal.svg Portaal Musical

De Jantjes was oorspronkelijk een toneelstuk van Herman Bouber. Louis Davids en zijn vrouw Margie Morris schreven er liedjes bij. Deze oer-musical werd voor het eerst in 1920 opgevoerd met Louis Davids in de rol van Blauwe Toon. De 300e voorstelling werd gespeeld op 2 mei 1921 in de plantage-schouwburg in Amsterdam [1]. De muziek werd verzorgd door het ensemble Jaques Sluyters. Blonde Greet werd gespeeld door Aaf Bouber-ten Hoope, Toffe Jans door Mevr. Vischer-Blaaser, Na Druppel door Anna Sluiyters en de 3 jantjes door Timrott, De Vries en Bouber (de auteur van het stuk)[1]. De Jantjes werd een van de klassiekers in de Nederlandse amusementswereld en is zeer vaak uitgevoerd. Hij is dan ook meerdere malen verfilmd.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Misleiding en misverstand in verschillende relaties. Leendert wil iets met Greet, de vriendin van Dolle Dries. Moeder Piet wil Leendert wel helpen en luist Tante Betje (Dries zijn moeder) erin. Dat leidt tot een fikse ruzie tussen Dries en Leendert. Ook de Marine vrienden van Dries, Manus en Toon (vandaar de titel De Jantjes) gaat het niet voor de wind, waardoor Dries, Manus en Toon besluiten naar Nederlands-Indië te gaan. Ze vertrekken voor 6 jaar naar de Oost.

Personages[bewerken]

  • Dolle Dries, De Schele (Manus) en Blauwe Toon zijn matrozen. Toon is meestal aangeschoten, wat zijn bijnaam verklaart.
  • Tante Piet is kastelein in De Jordaan. Voor de tweede keer getrouwd, ten tijde van het verhaal met Ome Gerrit. Piet is de moeder van (mooie) Leendert, die getrouwd is met Doortje.
  • Tante Betje is de moeder van Dolle Dries.
  • Blonde Greet is het vriendinnetje van Dolle Dries, waar ook Leendert een oogje op heeft.
  • Na Druppel en De Mop vormen een straatduo. Na zingt, de Mop incasseert.

Beroemde vertolkers[bewerken]

Louis Davids, Johnny Jordaan, Ramses Shaffy, Albert Mol, Danny de Munk, Heintje Davids, Beppie Nooij jr., Ank van der Moer, Carry Tefsen, Johannes Heesters.

Verfilmingen[bewerken]

De eerste film stamt uit 1922, met Louis Davids in de rol van Blauwe Toon. Het was een stomme film. Een tweede verfilming is uit 1934, met onder meer Heintje Davids, Fien de la Mar en opnieuw Louis Davids. Dit was een van de eerste Nederlandse films waarin gesproken werd. Deze versie werd in 1940 gecensureerd: beelden van de marine in Nederlands-Indië werden eruit gesneden.

Rol 1922 1934
Blonde Greet Beppie de Vries Suzie Klein
Toffe Jans Greta Meyer Fien de la Mar
Schele Manus (De Schele) Johan Elsensohn Johan Kaart
Dolle Dries Maurits de Vries Willy Castello
Blauwe Toon (De Blauwe) Louis Davids Jan van Ees
Na Druppel Adrienne Solser Heintje Davids
De Mop Piet Urban Sylvain Poons
Leendert Andre van Dijk Joan Remmelts
(Bleke) Doortje Beppie Murray Cissy van Bennekom
Tante Piet Riek Kloppenburg Aaf Bouber ten Hope
Oom Gerrit Chris Laurentius Cor Hermus
Moeder Betje Ka Bos Marie van Westerhoven
Moeder van Blauwe Toon Paula de Waart Rika Hopper
Vader van Blauwe Toon Hans Bruning
Cabaretier Louis Davids

Volkstheater[bewerken]

Het Amsterdams Volktheater, onder leiding van Beppie Nooij jr., heeft driemaal De Jantjes op de planken gebracht. De eerste versie was te zien in 1959. Deze werd bestempeld als 'een toneelstuk in 5 bedrijven'. De televisieregistratie was te zien op 13 maart 1961 bij de VARA. De tweede versie beleefde haar première op 10 februari 1970. De première van de derde opvoering was op 8 oktober 1982. In de televisieregistratie van deze versie was Josephine van Gasteren te zien als Na Druppel omdat Ank van der Moer op 28 maart 1983 was overleden.

De tweede en derde versie zijn de voorlopers van de latere musicalversies. In de twee laatste versies van Nooy's Volkstheater was Carry Tefsen te zien als Toffe Jans. Zij zou in latere versies ook te zien zijn.

Rol 1959-1960 1970-1971 1982-1983
Blonde Greet Kitty Janssen Yoka Berretty Hanny Vree
Toffe Jans Beppie Nooij jr. Carry Tefsen Carry Tefsen
Schele Manus (De Schele) Fred Wiegman Martin Käfig Michiel Kerbosch
Dolle Dries (De Dolle) Rudi Falkenhagen Dick Rienstra Dick Rienstra
Blauwe Toon (De Blauwe) Ed Bauer Ramses Shaffy/ Ger Smit Marnix Kappers
(Tante) Na Druppel Beppie Nooij sr. Beppie Nooij sr. Ank van der Moer/ Josephine van Gasteren
De Mop Rien van Nunen Johnny Jordaan/ Albert Mol Henk Molenberg
De Zwaan Louis Holsr sr.
Mooie Leendert Ton Vos Jan Wegter Franklin van der Hurk
Bleke Doortje Willy Zuidema Yvonne Heide Lemke Bakker
Tante Piet Ditty Doornbos Ditty Doornbos Mady Alfredo
Ome Gerrit André van Dijk IJf Blokker
Moeder Betje Mies Peyters Lucie Steyn
De Lat Gerry Hinrichs Jan Tromp

Musical[bewerken]

In 1997 kwam De Jantjes na lange tijd weer op de planken in een productie van Joop van den Ende, in de regie van Eddy Habbema. In het seizoen 2007-2008 werd het stuk opnieuw bewerkt, dit keer door Allard Blom en speelde een tournee door Nederland onder regie van Dick Hauser, wederom een productie van Joop van den Ende. In seizoen 2012/2013 brengen Ruud de Graaf en Hans Cornelissen De Jantjes weer terug in het theater. Wegens groot succes, zal deze productie in 2014 in reprise gaan.

Rolverdeling[bewerken]

Rol 1997-1998 2004-2005 2012-2013 2014
Blonde Greet Mariska van Kolck Wieneke Remmers Rosalie de Jong Rosalie de Jong
understudy Blonde Greet - Wieke Wiersma Kaily van Starrenburg Kaily van Starrenburg
Toffe Jans Ryan van den Akker Birgit Schuurman, Daniëla Oonk (alternate) Nikki van Ostaijen Nikki van Ostaijen
understudy Toffe Jans - Wieke Wiersma Lisanne Schut Lisanne Schut
Schele Manus Danny de Munk Dennis Overeem Job Bovelander Rick Sessink
understudy Schele Manus Arnold le Belle Steef Hupkes Barry de Gooijer Barry de Gooijer
Dolle Dries Bart Oomen Hugo Metsers Stefan de Kogel Stefan de Kogel
understudy Dolle Dries - Steef Hupkes Kick Spijkerman Maarten Redeker
Blauwe Toon René Vernout Istvan Hitzelberger Rick Sessink Stephan Mooijman
understudy Blauwe Toon - Christian Seykens Kick Spijkerman Maarten Redeker
Na Druppel Carry Tefsen Sylvia Alberts Willeke Alberti, Lucie de Lange (alternate) Willeke Alberti
understudy Na Druppel - Celia van den Boogert Yvonne Valkenburg Yvonne Valkenburg
De Mop Peter Faber Bob Fosko Arie Cupé Arie Cupé
understudy De Mop - Dick Schaar Aernout Pleket Aernout Pleket
Mooie Leendert Johnny Kraaijkamp jr. Koert Jan de Bruijn, Roscoe Leijen (alternate) Winston Post Winston Post
understudy Mooie Leendert Marc Krone - Barry de Gooijer Barry de Gooijer
Bleke Doortje Leontine Ruiters, Inge Ipenburg Jolanda van den Berg Kaily van Starrenburg Kaily van Starrenburg
understudy Bleke Doortje Annick Boer Fleur van de Water Piek van der Kaaden Esmee Dekker
Tante Piet(je) Rick Nicolet Carry Tefsen, Jenny Arean Ellen Evers Ellen Evers
Understudy Tante Piet(je) - Maja van den Broecke Piek van der Kaaden Esmee Dekker
(Ome) Gerrit - Dick Schaar Jasper Kerkhof Dick Cohen
understudy (Ome) Gerrit - Tommy Netten Aernout Pleket Aernout Pleket
Moeder/Tante Betje Ella Snoep Celia van den Boogert Yvonne Valkenburg Yvonne Valkenburg
understudy Moeder/Tante Betje - Maja van den Broecke Maja van den Broecke
Tante Aal - - Maja van den Broecke Maja van den Broecke

Liedjes[bewerken]

1984 1997-1998 2004-2005 2012-2013/ 2014

1e Akte

  • Ouverture
  • Wordt nooit verliefd
  • Dat zijn onze Jantjes
  • Draaien
  • Oh, mooie Westertoren
  • Als je huilt ben je een stakker
  • Ode aan 't IJ
  • Nou, tabé dan

2e Akte

  • Als de tros wordt losgesmeten
  • In de Jordaan
  • Omdat ik zoveel van je hou
  • Dat zijn onze Jantjes (reprise)
  • Buiging/Medley (Dat zijn onze Jantjes - In de Jordaan)

1e Akte

  • Mooi is de Jordaan *(1)
  • Wordt nooit verliefd
  • Dat zijn onze Jantjes
  • Oh, mooie Westertoren
  • Draaien
  • Quadrille
  • Sailor *(1)
  • Witte en rooie radijs
  • Die Schele begint me te vervelen
  • De bink van de buurt *(1)
  • De Kolonialen
  • Als je huilt ben je een stakker
  • De Kolonialen (reprise)
  • Ode aan het ‘t IJ
  • Nou tabé dan

2e Akte

  • Als ik in mijn klamboe lig te dromen
  • Terang Boelan
  • Als de tros wordt losgesmeten
  • In de Jordaan
  • Omdat ik zoveel van je hou
  • Zo zijn de vrouwen *(2)
  • Een zee van tijd *(1)
  • Dat zijn onze Jantjes (reprise)

1e Akte

  • Ouverture
  • Ode aan het IJ
  • Poen *(3)
  • Wordt nooit verliefd
  • Dat zijn onze Jantjes
  • O, mooie Westertoren
  • Maar ik heb jou *(4)
  • Kedrielje (instrumentaal)
  • Draaien
  • Jordaanwals
  • Die schele begint me te vervelen
  • De vriendschap *(5)
  • Als je huilt ben je een stakker
  • Ode aan het IJ (reprise)

2e Akte

  • Terang Boelan
  • Als ik in mijn klamboe lig te dromen
  • Als de tros wordt losgesmeten
  • In de Jordaan
  • Om dat ik zoveel van je hou
  • De Vriendschap (reprise) *(5)
  • In de Jordaan
  • Dat zijn onze Jantjes

1e Akte

  • Ouverture/ O mooie Westertoren (preprise)
  • Laat je kop niet hangen *(6)
  • Wordt nooit verliefd
  • Dat zijn onze Jantjes
  • O, mooie Westertoren
  • Draaien, altijd maar draaien (preprise)
  • Wees tevreden met een heel klein beetje *(7)
  • Draaien, altijd maar draaien
  • Onder de mooie bomen van het plein *(8)
  • De vrouwen kun je niet vertrouwen
  • Als je huilt ben je een stakker
  • Nou tabé dan

2e Akte

  • Terang boelan
  • Als ik in m’n klamboe lig te dromen
  • Als de tros wordt losgesmeten
  • Ode aan het IJ
  • Als je voor een dubbeltje geboren bent *(9)
  • In de Jordaan
  • Omdat ik zoveel van je hou
  • Wees tevreden met een heel klein beetje (reprise) *(7)
  • Dat zijn onze Jantjes (reprise)

Duo[bewerken]

Uit een van al die versies kwam ook een muzikaal duo tot stand: De Jantjes, bestaande uit Dick Rienstra en Martin Käfig. Zij hadden in 1974 een hitje met Toedeloe.