De tandeloze tijd

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De tandeloze tijd is een romancyclus van de Nederlandse schrijver A.F.Th. van der Heijden. Oorspronkelijk was het de bedoeling van de schrijver om een trilogie te schrijven, maar deze werd uitgebouwd tot meerdere delen. Het thema van de cyclus is het 'leven in de breedte': het vertragen van de tijd door het moment te verbreden in de herinnering, en zo de tijd haar tanden uit te trekken. Het werk vertoont invloed van de cyclus "À la recherche du temps perdu" ("Op zoek naar de verloren tijd") van de Franse schrijver Marcel Proust (1871-1922).

Verhaal[bewerken]

Hoofdpersoon van De tandeloze tijd is Albert Egberts. De cyclus beschrijft zijn jeugd in Geldrop, zijn studietijd in Nijmegen, en zijn leven daarna in Amsterdam. Het verhaal wordt niet chronologisch verteld, maar per deel staat een periode in zijn leven centraal. Naast Albert Egberts vormen Flix Boezaardt en Thjum Schwantje belangrijke personages - hun voornamen refereren aan de initialen van de schrijver: A.F.Th.

Naast het verhaal van Albert Egberts, verweeft Van der Heijden reële gebeurtenissen tot aparte verhaallijnen in de romans. Zo is de dood van kraker Kiliaan Noppen in Advocaat van de Hanen gebaseerd op Hans Kok, en is in deel 3 het verhaal van Hennie A. uit Lummel gebaseerd op de rechtszaken tegen Annie E. uit Bemmel in 1965 en 1974.

Delen[bewerken]

De tandeloze tijd bestaat tot nu toe uit de volgende delen:

  • De slag om de Blauwbrug (proloog, 1983)
  • Vallende Ouders (deel 1, 1983)
  • De Gevarendriehoek (deel 2, 1985)
  • Advocaat van de Hanen (deel 4, 1990) - verfilmd in 1996
  • Schwantje's fijne vleeschwaren (apocrief, 1992) - bibliofiel gepubliceerd fragment
  • Weerborstels (een intermezzo, 1992) - Boekenweekgeschenk
  • Het Hof van Barmhartigheid (deel 3, eerste boek, 1996)
  • Onder het plaveisel het moeras (deel 3, tweede boek, 1996)
  • De helleveeg (deel 5, 2013)
  • Kwaadschiks (deel 6, 2016)

Overige delen van de cyclus staan wellicht nog te verschijnen, in de afgelopen jaren zijn verschillende delen aangekondigd onder de titels Da Vinci op de Veluwe, Verliefd tegen en Averij. Ook heeft Van der Heijden aangegeven een epiloog aan de cyclus te willen toevoegen over de moord in 2005 op de Nijmeegse kraker Louis Sévèke met als werktitel De Oprotpremie.[1][2] Volgens de titelpagina van het in 2013 verschenen vijfde deel, De helleveeg, zijn nog drie delen in voorbereiding:

  • De IJzeren Man (De tandeloze tijd, deel 7)
  • Schwantje's Fijne Vleeschwaren (De tandeloze tijd, deel 8); een verhaal met dezelfde naam is ook verschenen in de bundel Gentse Lente (2008)

Verwante boeken en verhalen[bewerken]

Door Van der Heijden zijn verschillende voorstudies voor delen van De tandeloze tijd als losse verhalen gepubliceerd. De verhalen Het Byzantijnse kruis, Adagio, en De magneetvrouw verschenen in de bundel Gentse Lente (2008). In deze bundel staat ook het verhaal Schwantje's fijne vleeschwaren dat alleen op een klein onderdeel verwant is aan het fragment dat in 1992 verscheen.[3]

In 2009 verscheen Doodverf: een 'herschrijving' van de verhaallijn over de Gipsmoord uit deel 3 van de De tandeloze tijd tot een zelfstandige roman.

Externe link[bewerken]