De val van Icarus (Brueghel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De val van Icarus
Landschaft mit Sturz des Ikarus Pieter Breughel d Ä.jpg
Kunstenaar Pieter Bruegel de Oude
Jaar ca. 1558
Type Olieverf op doek
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

De val van Icarus is een schilderij van Pieter Bruegel de Oude. Het origineel is echter verloren gegaan. Het schilderij in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België in Brussel werd lange tijd als het authentieke beschouwd maar blijkt gedateerd te zijn omstreeks 1600, terwijl Bruegel stierf in 1569[1], [2]. Het ontwerp daarentegen kan wel met zekerheid met hem in verband worden gebracht. Het is naar alle waarschijnlijk een vroege kopie van het oorspronkelijke schilderij van Breughel.

Het wordt beschouwd als één van de zeven wonderen van België, een lijst die echter opgemaakt werd toen men er nog vanuit ging dat het werk van Pieter Bruegel de Oude zelf was.

Context[bewerken]

Het schilderij heeft de mythologie als inspiratiebron. Van Icarus, die samen met zijn vader Daedalus op wassen vleugels de vrijheid tegemoet vloog maar te dicht richting zon vloog en in de golven van de Egeïsche Zee is gestort, zijn enkel nog twee spartelende benen te zien. Het wordt als een detail in de compositie behandeld. De nadruk wordt gelegd op de landbouwer op de voorgrond, de herder en de visser, die geen acht slaan op het drama dat zich in hun nabijheid afspeelt. Zij verbeelden de landbouwer, herder en visser zoals die door Ovidius worden beschreven in zijn Metamorphosen, en zouden de onverschilligheid van de wereld jegens het lot van het individu kunnen verbeelden. Men denke aan het gezegde: En de boer ... hij ploegde voort. De stad op de achtergrond is Athene.

Stijl[bewerken]

De schilderwijze is aan die van de Vlaamse Primitieven verwant, maar introduceert wel een nieuwe stijl waarin de precieze weergave, het subtiele glaceren en het verfijnde modelé verwaarloosd worden ten gunste van een levendige schriftuur. Met vereenvoudigde technische middelen is een directer effect van de picturale materie zelf verkregen. De lichtwerking in het schilderij is gecreëerd door de witte grondlaag gedeeltelijk zichtbaar te laten, en de indruk van materie en volume is bereikt door het schakeren van een tint, zonder enige andere kunstgreep. De stijl is te vergelijken met die van de Barok.

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen

  • Kilinski II, K.: Bruegel on Icarus. Inversions of the Fall, Zeitschrift für Kunstgeschichte, V 67, Nr. 1, 2004, p. 91-114
  • Wentworth, N.: The Phenomenology of Painting, Cambridge, Cambridge University Press, 2004, p. 91
  • Snyder, J.; Silver, L.; Luttikhuizen, H.: Northern Renaissance Art. Painting, sculpture, the graphic arts from 1350 to 1375, Upper Saddle River, Prentice Hall Inc., 2004, p. 502

Referenties