De zwarte tulp

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor de gelijknamige film, zie De zwarte tulp (film).
La Tulipe noire
Auteur(s) Alexandre Dumas père
Land Frankrijk
Taal Frans
Engels (vertaling)
Nederlands (vertaling)
Genre Fictie
Roman
Geschiedenis
Uitgever Baudry (Parijs)
Uitgegeven 1850
Pagina's 936
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
De zwarte tulp(en)

De zwarte tulp (Frans : La Tulipe noire) is een roman van de Franse schrijver Alexandre Dumas père. Het boek werd uitgegeven rond 1850. Het verhaal vertelt over een dramatische periode in de Nederlandse geschiedenis, waarin gelukzoekers tot alles bereid zijn om een symbolische tulp te kweken en zo het land er weer boven op te krijgen. Het boek heeft wel een voorspoedig einde, iets wat in de 19e-eeuwse literatuur weinig voorkwam. Dumas verwerkte twee 17e eeuwse Hollandse hoogtepunten in het verhaal; namelijk de Tulpenmanie (of Tulpen gekte) dat zich tussen 1634 en 1637 afspeelde en het Rampjaar 1672.

Synopsis[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

In 1672 wordt er een wedstrijd in Haarlem, Holland georganiseerd met als voorwaarde dat degene die als eerste een zwarte tulp kweekt een prijs wint van 100.000 gulden. De jonge kweker Cornelis van Baerle ziet dit als een enorme uitdaging maar de concurrentie onder de kwekers is moordend en Cornelis wordt dwarsgezeten door anderen deze tulp in goede staat te kunnen kweken. Door bedrog wordt hij beschuldigd van moord en Cornelis belandt in de cel (Slot Loevestein). Hij komt onder bewaking te staan van cipier Gryphus, die met harde hand regeert. Maar al gauw ziet Rosa, de dochter van de cipier, de onschuld van Cornelis en de twee worden verliefd op elkaar. Alleen moet Cornelis nog weten te ontsnappen en zijn tulp zien te voltooien voor het einde van de wedstrijd.

De tulp werd begin 16e eeuw meegenomen uit Turkije en daarmee begon het succes in Holland. Die periode werd de Gouden Eeuw genoemd en de tulp werd destijds gezien als een symbool voor macht en rijkdom.

Personages uit het boek[bewerken]

  • Cornelis van Baerle: is een tulpenkweker en geleerde uit Haarlem die tijdens de Tulpen gekte de opdracht krijgt een Zwarte tulp te kweken.
  • Gryphus (cipier): is een norse gevangenis bewaarder op het Binnenhof, die Van Baerle onder zijn hoede krijgt en hem begleid naar slot Loevestein
  • Rosa: de dochter van de cipier Gryphus, die medelijden heeft met Van Baerle en gevoelens voor hem krijgt.
  • Isaac Boxtel: is een Tulpenkweker uit Dordrecht en rivaal van Van Baerle en er alles aangelegen om hem dwars te zitten.
  • Cornelis de Witt: is de broer van de raadspensionaris Johan de Witt en zelf inspecteur van de Hollandse dijken. Cornelis blijkt een geheime band te hebben met Van Baerle en hebben schriftelijk contact in de gevangenis.
  • Johan de Witt: is de Raadspensionaris van Holland en rivaal van Willem III van Oranje, broer van Cornelis de Witt. Heeft samen met zijn broer een sleutel rol in het boek.
  • Willem III van Oranje: is de opkomende stadhouder, wanneer het Oranje gezinde volk hem als opperbevelhebber uitroept. Is de rivaal van Johan de Witt en vijand van Lodewijk XIV van Frankrijk. In het boek heeft hij ook contact met Karel I van Engeland.
  • Kolonel Marnix van Deken: is een officier en rechterhand van stadhouder Willem III van Oranje
  • Markies de Louvois: is een adviseur van Lodewijk XIV van Frankrijk en heeft schriftelijk contact met Johan de Witt.
  • Craeke: is de persoonlijke secretaris van Johan de Witt.
  • Graaf Tilly: is de cavalarie leider van Den Haag.
  • Hendrik Tichelear: is een chirurgein in Den Haag.
  • Meester van Spenser: is de magistraat van Dordrecht.
  • Mynheer van Systens: is de burgemeester van Haarlem en organisator van de Tulpen kweek wedstrijd.
  • Julia Boxtel: is de dochter van Isaac Boxtel.

Hoofdstukken[bewerken]

  • Een dankbaar volk
  • De twee broers
  • De pupil van Johan de Wit
  • De Moorden
  • De tulpenbollenkweker en zijn buurman
  • verafschuw van de tulpenkweker
  • De gelukkige kweker maakt een misser
  • Een invasie
  • De familie band
  • De cipier's dochter
  • Cornelus van Baerle's testament
  • De executie
  • De gedachten van de rechters
  • De varkens uit Dort
  • De kleine goebedeelde weduwe
  • Meester en pupil
  • De eerste knop
  • Rosa's vriend
  • Het meisje en de bol
  • De gebeurtenissen die plaats vonden tijdens de acht dagen
  • De Bol opent zich
  • De rivaal
  • De Tulp veranderd van meester
  • President van Systens
  • een lid van het cultureel sociteit
  • De hymne van de Bol
  • Van Baerle haalt zijn gram bij gryphus, voor het vertrek vanuit Loevesteijn
  • Haarlem
  • Een laatste verzoek
  • De conclusie

Films[bewerken]

  • De Zwarte Tulp uit 1921, Engels-Nederlandse coproductie, 72 min., stomme film. Hoofdrol Gerald McCarthey.
  • The Black Tulip uit 1937, Engelse productie, 50 min. Hoofdrol Patrick Waddington.
  • La Tulipe noire uit 1963, Franse productie, 200 min. Hoofdrol Alain Delon. Deze productie is niet gebaseerd op de roman en heeft daarmee alleen titel en auteur gemeen.
  • The Black Tulip uit 1970, Engelse productie, 180 min., miniserie, 6 afleveringen. Hoofdrol Simon Ward.
  • The Black Tulip uit 1988, Engelse productie, 50 min., animatie. Deze productie is evenmin gebaseerd op de roman.

Strips[bewerken]

  • De zwarte tulp - Suske en Wiske Album uit 2014, gebruikt dit verhaal als bron voor het stripalbum.

Musical[bewerken]

  • De Zwarte Tulp, een Nederlandse musical uit 2010, gebaseerd op de roman.[1]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties