Decommunisatie
Decommunisatie is het proces van het afschaffen van communistische overblijfselen na de val van het communisme startende in de jaren '90. De term wordt vooral toegepast op de voormalige landen van het Oostblok om een aantal politieke en sociale veranderingen tijdens hun periodes van postcommunisme te beschrijven.
Het proces in de afzonderlijke staten ontwikkelden zich heel anders, in sommige staten werden communistische symbolen verboden, in andere werden alle verwijzingen naar namen met betrekking tot het communisme (plaats- en straatnamen) geschrapt. Ook qua tijd zijn er grote verschillen, veel staten zoals Hongarije of Tsjechië hebben al in de jaren negentig verwijzingen naar het communisme gewist. In Oekraïne is dit proces pas sinds 2014 serieus uitgevoerd, na de val van president Viktor Janoekovytsj.[1]
Lenin-gedenkteken besmeurd met een swastika, in voormalig Oost-Duitsland 1990.
Oekraïne
[bewerken | brontekst bewerken].png)
In april 2015 verbood het parlement van Oekraïne, de Verchovna Rada, Sovjet- en communistische symbolen, straatnamen en monumenten, in een poging tot decommunisatie. Monumenten uit de Tweede Wereldoorlog werden echter uitgesloten van deze wetten. Het monumentale standbeeld Moeder Oekraïne in de hoofdstad Kyiv mocht daardoor niet aangepast worden, hoewel er een levensgroot Sovjetembleem op haar wapenschild te zien was. Dit leidde tot jarenlange slepende discussies.
Volodymyr Vjatrovitsj, de directeur van het Oekraïense Instituut voor Nationale Herinnering, verklaarde in februari 2018 dat de Sovjet-hamer en sikkel op het schild van het monument moesten worden verwijderd om te voldoen aan de decommunisatiewetten. Hij stelde voor deze te vervangen door de Oekraïense drietand, maar vond daarvoor aanvankelijk te weinig draagvlak. Pas nadat de grootschalige grootschalige Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 begon en de Russische troepen aan de poorten van Kyiv werden verslagen in maart–april 2022, verschoof de publieke opinie beslissend ten gunste van dit voorstel. In 2023 was het zover. Het symbool op het schild, de hamer en sikkel van de Sovjet-Unie, werd in juli 2023 gedemonteerd,[2] en in augustus van dat jaar vervangen door het wapen van Oekraïne.[3] De vervanging was op 14 augustus 2023 voltooid.
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Dekommunisierung op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- ↑ De nacht dat Lenin viel in Oekraïne, De Groene Amsterdammer, 20 februari 2019. Gearchiveerd op 31 januari 2023.
- ↑ Oekraïne haalt hamer en sikkel van monument in Kyiv. nos.nl (30 juli 2023). Gearchiveerd op 14 augustus 2023. Geraadpleegd op 14 augustus 2023.
- ↑ Maas, Michel, "‘Moeder Oekraïne’ verruilt hamer en sikkel voor de drietand", de Volkskrant, 8 augustus 2023. Geraadpleegd op 19 april 2026. “‘Moeder Oekraïne’ is haar hamer en sikkel kwijt. Het gigantische beeld, dat uittorent boven Kyiv, draagt sinds zondag een schild met daarop de Oekraïense drietand. De symbolen van de oude Sovjet-Unie zijn verdwenen.”