Deeleconomie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De deeleconomie is een socio-economisch systeem waarin delen en collectief consumeren centraal staat. Het gaat om gezamenlijk creatie, productie, distributie, handel en consumptie van goederen en diensten. Informatietechnologie is vaak de katalysator die individuelen, vzw's en overheden van informatie voorziet die het delen en hergebruik van overcapaciteit mogelijk maakt.

Verschillende termen worden gebruikt voor de deeleconomie zoals sharing economy, collaborative economy, collaborative consumption, peer-to-peer economy, platform economie of on-demand economie.

Overheid[bewerken]

De Europese Unie ondersteunt de deeleconomie actief. Het Europees Economisch en Sociaal Comité lijst de volgende voordelen op van de deeleconomie: "een lager verbruik van hulpbronnen en minder CO2-uitstoot, een grotere vraag naar duurzamere producten van goede kwaliteit, meer sociale interactie en vertrouwen tussen de gebruikers, en toegang tot kwalitatief hoogwaardige producten voor consumenten met lagere inkomens. Naarmate fabrikanten hun producten gaan aanpassen kan de deeleconomie ook bestaande marktdisfuncties elimineren, zoals ingebouwde, voortijdige slijtage".[1]

Van sociaal tot commercieel[bewerken]

De sociale voorlopers in de deeleconomie zijn de initiatieven die zijn voortgekomen uit de wens om een bijdrage aan het buurtleven, kennis of een schoon milieu te leveren.[2] Voorbeelden van deze sociale deeleconomie zijn het repaircafe (spullen repareren), thuisafgehaald (maaltijden) en peerby (spullen lenen).

Besparende deelinitiatieven draaien om het praktisch delen van dure eigendommen met anderen bijvoorbeeld autodelen, liften en kamerverhuur aan toeristen.

Bij crowdfunding brengen mensen samen geld bijeen voor een doel, dat overigens niet perse sociaal hoeft te zijn. Reguliere banken raken ook zeer geïnteresseerd in crowdfunding.[3] Bekend zijn diverse crowdfundingsacties voor collectieve inkoop van zonnepanelen, door particulieren, scholen en sportclubs. Maar er worden ook auto's voor particulieren of startende of uitbreidende restaurants gecrowdfund, waarbij een bedrijf alvast een beroep kan doen op het enthousiasme van potentiële klanten of gasten. Huishoudens met een BKR-notering die geen krediet krijgen bij een bank kunnen soms nog wel terecht bij particuliere crowdfunders.

Commerciële en on-demand diensten met een mobieletelefoonapplicatie presenteren zich soms als uiting van de deeleconomie, maar zijn door hun disruptieve karakter, schaal en opzet in de praktijk eerder zeer goede dienstenplatforms. De meest succesvolle deeldiensten beperken zich tot het verbeteren en vermarkten van hun app, zodat zelfstandige ondernemers de diensten aan steeds meer klanten kunnen leveren: de taxi-app Uber met variabele tarieven is daarvan een goed bijvoorbeeld.

De deelinitiatieven bieden behalve diensten ook expertise, kennis, tijd of ruimte aan:

  • Business-to-Business; de deeleconomie door bedrijven die goederen en diensten met elkaar gaan delen. Transport en zelfopgewekte energie zijn daarvan een goed voorbeeld.
  • Diensten; hier staat het delen van kennis, creativiteit en klusjes doen voor elkaar voorop.
  • Eten; voedsel gezamenlijk consumeren, het niet weggooien van voedsel of het afhalen van een maaltijd.
  • Mobiliteit; het delen van allerhande transportmiddelen zoals autodelen of autohuur van particulieren, boten, fietsen, parkeerplaatsen, taxiritten of gezamenlijk reizen.
  • Ruimte; het delen van een vakantieverblijf, kantoorruimte, werkplekken of een (groente)tuin.
  • Spullen; het ruilen, lenen, schenken of kopen van (nog) bruikbare spullen van particulieren.
Bronnen, noten en/of referenties