Design museum Gent

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Design Museum Gent)
Ga naar: navigatie, zoeken
Design museum Gent
Vereniging voor Nijverheids- en Decoratieve Kunsten
Jan Breydelstraat.jpg
Opgericht 1903
Locatie Jan Breydelstraat 5, 9000 Gent
Thema design
Personen
Directeur Katrien Laporte
Website designmuseumgent.be
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Design museum Gent is het enige museum in België met een internationale designcollectie.  Het museumcomplex, gelegen in het toeristische hart van de stad Gent, bestaat uit een statig 18de-eeuws herenhuis en een moderne vleugel. Het museum bezit een omvangrijke en toonaangevende collectie Belgisch design ondersteund door internationale topstukken. De verzameling vangt aan met de art nouveau van Henry Van de Velde en gaat tot de avantgarde vormgeving van nu.

Geschiedenis[bewerken]

Trappen in het gebouw 1992 van Design museum Gent

Design museum Gent vindt zijn oorsprong in een privé-initiatief van een groep industriëlen en kunstliefhebbers die zich in 1903 verenigden in de ‘Union des Arts Industriels et Décoratifs’ een ‘Musée des Modèles’ oprichtten. De collectie bestond aanvankelijk uit een honderdtal goede voorbeelden van meubelen, aangevuld met omvangrijke deelcollecties keramiek, koper en brons, meubelfragmenten en een grote textielverzameling. Die modellen vonden een onderkomen in de Gentse stedelijke academie aan de Sint-Margrietstraat.

Door aankopen in de diverse paviljoenen op de Gentse Wereldtentoonstelling van 1913 en verdere uitbreiding van de collecties werd een nieuwe behuizing gezocht. Die werd gevonden in het Hotel de Coninck aan de Jan Breydelstraat, een indrukwekkende achttiende-eeuwse stadsresidentie van de gelijknamige familie, waar het museum in 1922 voor het publiek werd geopend. In het nieuwe onderkomen was plaats voor zowel de vaste collectie als voor tijdelijke tentoonstellingen. In 1958 werd het museum integraal overgenomen door de Stad Gent, die reeds eigenaar was van het gebouw. Tussen 1958 en 1973 was het museum gesloten wegens restauratiewerken. Na de heropening werd werk gemaakt van een uitbreidingsplan, wat in 1992 resulteerde in de opening van een nieuwe vleugel die onderdak bood aan een selectie uit de collectie modern en hedendaags design (twee verdiepingen) en aan tijdelijke tentoonstellingen (twee verdiepingen). In functie van de tentoonstellingen kunnen de vloeren van dit moderne gedeelte in de hoogte versteld worden door middel van een hydraulische lift in het centrale deel van het gebouw.

Collectie[bewerken]

De collectie van het museum is geëvolueerd van overwegend 17de- en 18de-eeuwse toegepaste kunsten naar moderne en hedendaagse vormgeving van 1860 tot nu. De voorwerpen van vóór 1860 vormen de historische basis waarop het modern en hedendaags design geënt zijn. Voor haar collectie geeft Design museum Gent de voorkeur aan een ruime definitie van design. Het hanteert daarbij een aantal criteria die in meer of mindere mate aanwezig zijn in een designproduct: eigentijdsheid, innovatie, ergonomie, duurzaamheid en esthetische relevantie. Zowel serica als unica kunnen aan die eisen voldoen. Innovatie kan betrekking hebben op vorm, functie, materiaal en productietechniek. Aankopen en tentoonstellingen concentreren zich op 20ste-eeuwse en hedendaagse creaties.

Groei van de collectie[bewerken]

De collectie van het Design museum Gent is gevormd in drie fases:

  • In een eerste fase tussen 1903 en 1930 bezit het museum een collectie en bijhorende bibliotheek voor een ‘Musée des Modèles’ met veel aandacht voor een grote variatie aan meubeltypes die dateren uit 1600 - 1800 en met enkele bijzondere deelcollecties zoals art nouveau, asiatica, textiel en Franse art deco.
  • In de jaren 1930 - 1974 wordt een minimale aangroei van de collectie opgetekend, niet op zijn minst omdat het museum gesloten is tussen 1958 en 1973.
  • Tijdens een derde en laatste fase tussen 1974 en 2013 wordt de collectie internationaal design fors uitgebreid met diverse belangrijke aankopen en schenkingen. Vanaf 1977 verwerft museumconservator (en later directeur) Lieven Daenens belangrijke Belgische art nouveau ensembles van Henry van de Velde, Victor Horta en Paul Hankar. In 1987 legateert interieurontwerper en meubelontwerper Pieter De Bruyne zijn archief als vormgever en docent, samen met een uitgebreide bibliotheek en diverse meubels. In hetzelfde jaar schenkt de gepassioneerde verzamelaar N.F. Havermans bij testament zijn rijke collectie art nouveau en art deco glas, keramiek en zilver. In de loop van de jaren 1980 - 2000 wordt de collectie flink uitgebreid met nationale en internationale designers. Een belangrijk geheel vormt het Italiaans radicaal design van de ontwerperscollectieven Alchimia en Memphis (o.a. Mendini, Branzi, Sottsass). Met de nieuwe directeur Katrien Laporte (2013 -) wordt gewerkt aan een stevige inhaalbeweging voor de collectie Belgisch design vanaf 1970.

Profiel van de collectie[bewerken]

In de periode vanaf 1975 is de verzameling gegroeid tot bijna 200.000 objecten. De collectie omvat toegepaste kunsten en design vanaf 1450 tot heden, is zowel regionaal, nationaal als internationaal rijk gediversifieerd en vertoont een grote samenhang. Het is de enige collectie in België die een bevattelijk en coherent beeld geeft van toonaangevend design vanaf art nouveau. Bovendien bevat ze meerdere unieke topstukken van nationaal en internationaal design. De afgesloten historische deelcollectie (1450 - 1900) munt uit door een brede waaier aan 18de-eeuwse meubels. Het protodesign vanaf 1860 is de opstap naar de moderne designcollectie, die aanvangt met de indrukwekkende verzameling art nouveau en loopt tot op heden. De collectie omvat grotendeels West-Europees design met een sterke aanwezigheid van België, Nederland, Frankrijk, Scandinavië en Italië. De verzameling concentreert zich in het bijzonder op het interieurgebonden design in de privéwoning en het kantoor.

Protodesign[bewerken]

Het museum bezit een kleine maar fijne collectie objecten ontworpen door Christopher Dresser. De meubels van de Weense meubelbedrijven Thonet en Kohn staan ook aan de wieg van het moderne design.

Art nouveau[bewerken]

Design museum Gent wordt internationaal geprezen voor een uitstekende verzameling Belgische art nouveau van de hand van Paul Hankar, Gustave Serrurier-Bovy, Victor Horta, Henry van de Velde, Philippe Wolfers en Alfred William Finch. Deze Belgische vormgevers worden bijgestaan door buitenlandse topontwerpers als Louis Majorelle, Emile Gallé, René Lalique, Daum, Richard Riemerschmid, Josef Hoffmann, Otto Wagner en Georg Jensen.

Art deco[bewerken]

Naast Frans glaswerk van Daum, Lalique, Marcel Goupy, Maurice Marinot, Jean Sala, Charles Schneider, Gabriel Argy-Rousseau en koperen vazen van Jean Dunand en Claude Linossier, verrassen keramische vazen van Llorens Artigas, Fernand Rumèbe en serviezen van Jean Luce en Georg Jensen. Heel bijzonder is de rijke collectie meubels van de onvolprezen Gentse architect Albert Van huffel, ontwerper van de bekende Basiliek van Koekelberg. Een Belgisch topensemble is het servies ‘Gioconda’ dat Philippe Wolfers in 1925 ontwierp voor de tentoonstelling Exposition des Arts Décoratifs et Industriels in Parijs. Serviezen van de firma’s Wolfers en Delheid behoren tot de top van het Belgische art deco zilver.

Modernisme[bewerken]

Lijnrecht tegenover luxueuze art deco staat het modernisme van Le Corbusier, Alvar Aalto, Marcel Breuer, Christa Ehrlich, Poul Henningsen en Wilhelm Wagenfeld. De Vlaamse architect-ontwerpers Gaston Eysselinck en Huib Hoste misstaan niet in dit internationale gezelschap.

Organic design[bewerken]

De collectie bevat ook een fraaie selectie modern design uit de periode 1945 - 1965 met meubels van Belgische ontwerpers als Willy Van der Meeren, Alfred Hendrickx, Emiel Veranneman, Pieter De Bruyne, Jules Wabbes en Christophe Gevers, van Amerikaanse designers Charles en Ray Eames en Florence Knoll en van de Scandinavische vormgevers Arne Jacobsen, Hans Wegner, Verner Panton, Yrjö Kukkapuro en Kristian Vedel. Nederland en Scandinavië zijn goed vertegenwoordigd met glas van de bedrijven Leerdam Glasfabrieken (Andries Dirk Copier), Orrefors (Sven Palmqvist), Venini, Iittala (Tapio Wirkkala). Henning Koppel (Georg Jensen), Carlo Scarpa (Cleto Munari) en Lino Sabattini (Christofle) brengen elegant zilver op tafel. Op de Belgische hoofdzetel van Tupperware Europe tekenen Bob Daenen en Vic Cautereels voor zovele degelijke keukenobjecten.

Antidesign[bewerken]

Het museum bezit een uitgebreid ensemble van de Italiaanse antidesign-collectieven Studio Alchimia en Memphis met Ettore Sottsass, Alessandro Mendini, Michele de Lucchi, Matteo Thun, Marco Zanini, Nathalie Du Pasquier.

Postmodernisme[bewerken]

Het eerste postmoderne meubel, de kast Chantilly uit 1975, naar ontwerp van Pieter De Bruyne, is een icoon in de collectie Belgisch design. Michael Graves, Bořek Šípek, Richard Meier, Hans Hollein en Aldo Rossi volgen.

Internationaal design[bewerken]

Grote namen als Ron Arad, Toyo Ito, Hella Jongerius, Peter Opsvik, Barbara Nanning, Marc Newson, Philippe Starck, Marcel Wanders en František Vízner geven een internationaal kader aan de collectie.

Modern en actueel Belgisch design[bewerken]

Design museum Gent bezit een keur aan recentere en hedendaagse Belgische ontwerpers zoals Maarten Van Severen, Big Game, Hans De Pelsmacker, Lachaert & d’Hanis, Marc Supply, Xavier Lust, Pol Quadens, Quinze & Milan, Fabiaan Van Severen, Weyers & Borms, Dirk Wynants. Voor de keramiek staan Piet Stockmans, Tjok Dessauvage, Arthur Vermeiren, Rik Vandewege en Ann Van Hoey paraat. Glas komt uit de ovens van het Antwerpse collectief L’Anverre en Carine Neutjens. Zilver is van de hand van Jean Lemmens en Siegfried De Buck, Nedda El-Asmar en David Huycke. Bagage van Samsonite (ontwerper Erik Sijmons) en van Hedgren en Kipling (ontwerper Xavier Kegels) maken het leven draaglijk. Recente aanwinsten van de Belgische jongere generatie met Muller Van Severen, Maarten De Ceulaer en Ben Storms werpen een blik op de toekomst.

Tentoonstellingen[bewerken]

2010[bewerken]

  • Richard Hutten
  • The Scandinavian Touch in Belgian Furniture - 1951-1966
  • Transit Cases - stoelen uit Mexico
  • De best verzorgde boeken - Plantin Moretusprijs 2010
  • De stille kracht van thee
  • Piet(er) Stockmans - Een meesterlijk dilemma. Design in porselein
  • Super Normal - Sensations of the ordinary
  • Nilton Cunha - Good Luck!
  • De stoel .03 van Maarten Van Severen - De geboorte van een designicoon
  • Art nouveau en art deco uit Nederland - Een selectie uit de collecties van het Drents Museum in Assen

2011[bewerken]

  • Fantasy Design
  • L'Objet Sublime - Franse keramiek 1875-1945
  • De Best Vormgegeven Boeken 2011
  • Esprit Porcelaine - Hedendaags porselein uit Limoges
  • Die Essenz der Dinge - Design en de Kunst van het Vereenvoudigen
  • Johanna Dahm - Ringen
  • Kaj Franck - Fins designicoon
  • Coca-Cola: 125 jaar design

2012[bewerken]

  • Dirk Wynants - Design Works?
  • Eeuwige lente - Barbara Nanning
  • Tafelgesprekken - Tussen Sofie Lachaert en Sergio Herman
  • De Best Vormgegeven Boeken 2012
  • Pieter De Bruyne (1931-1987) - Pionier van het postmoderne
  • Destrøy/Design - Een selectie uit de collectie van Frac Nord-Pas de Calais
  • Shiro Kuramata (1934-1991) - Revolutionair Japans designer
  • Schoonhoven Silver Award 2012

2013[bewerken]

2014[bewerken]

  • Gelinkt: de collectie netwerkt
  • Seguso Vetri d’Arte (1932-1973)
  • Brilliant by Design
  • Dyson Design
  • Finn Juhl, een Deens designicoon
  • No Design to Waste

2015[bewerken]

  • Kunststof natuurlijk
  • Lightopia
  • Provinciale Prijs voor Vormgeving 2014
  • Van Vlinders en Mieren
  • Natuurlijk, Jong!
  • De Invasie toont
  • Sanny Winters – Gent Xtra Bold
  • 7 cool architects
  • Maarten Van Severen & Co. Over ontwerpers, kunstenaars & makers
  • Design Derby BE/NL 1815 - 2015

Externe link[bewerken]