Dextro-amfetamine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Dexamfetamine)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Dextro-amfetamine
Dextroamphetamine-2D-skeletal.png
(S)-1-fenylpropaan-2-amine
Farmaceutische gegevens
F >75%
Metabolisatie Lever
t1/2 10-12 uur[1][2]
Uitscheiding Nier (ca. 45%)
Gebruik
Geneesmiddelengroep Amfetamines
Merknamen Dexedrine, Dexamyl, Amfexa
Indicaties ADHD
Voorschrift/recept Ja
Toediening Oraal
Risico met betrekking tot
Zwangerschapscat. C
Databanken
CAS-nummer 300-62-9
ATC-code N06BA01
PubChem 5826
DrugBank APRD00480
Chemische gegevens
Formule C9H13N
Molaire massa 135,206 g/mol
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Dextro-amfetamine is de rechtsdraaiende optische isomeer van amfetamine die wordt gebruikt als geneesmiddel bij de behandeling van ADHD/ADD en narcolepsie[3]. Het middel valt zoals alle amfetaminepreparaten onder de Opiumwet.

Werking[bewerken]

De stof stimuleert het centraal zenuwstelsel en verhoogt het vrijgeven van voornamelijk norepinefrine en dopamine als een agonist en heropnameremmer bij bovengenoemde. Er is ook affiniteit voor serotonine maar dit is in de meeste gevallen verwaarloosbaar.[3].

Toepassingen[bewerken]

De verbinding werd vroeger gebruikt ter onderdrukking van de eetlust bij de behandeling van vetzucht. De waarde was echter twijfelachtig. De stof werd tevens bij depressies toegepast.[4]

Tegenwoordig is de verbinding beschikbaar voor behandeling van ADHD en ADD bij kinderen[3][5] en volwassenen. Het middel is in Nederland verkrijgbaar in tabletvorm op recept.[6] Dexamfetamine 5 mg is inmiddels geregistreerd als Amfexa.[7] Hierdoor is in het groot bereid doorgeleverde Dexamfetamine niet meer toegestaan in Nederland.[8] Deze verandering naar geregistreerde tablet werd op 1 mei 2016 van kracht waarbij de prijs met ongeveer 20 euro per aflevering van 30 tabletten (van 5 mg) steeg. Sinds november 2016 is Medice B.V. het bedrijf dat Amfexa in Nederland op de markt brengt.[9]

Werking en verschil met methylfenidaat[bewerken]

Dextro-amfetamine verschilt van het meestal voorgeschreven medicijn voor ADD/ADHD methylfenidaat, voornamelijk voorgeschreven als ritalin. Dextro-amfetamine is een agonist van dopamine, norepinefrine en serotonine en stimuleert het vrijgeven van deze neurotransmitters.[10] De primaire actie van methylfenidaat berust op de heropnameremming van onder andere dopamine en norepinefrine, mede hierdoor heeft methylfenidaat andere (bij)werkingen dan dextro-amfetamine. Sommige patiënten reageren beter op dextro-amfetamine dan op methylfenidaat en vice versa.

Overig[bewerken]

Dextro-amfetamine wordt ook in illegale laboratoria gefabriceerd, waarna het vaak in poedervorm als normale amfetamine (speed) wordt verhandeld.