Dik Trom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Dit artikel gaat over het personage Dik Trom. Zie Dik Trom (2010) voor de gelijknamige film.
Dik Trom laat zich bekijken door zijn blinde buurmeisje
Dik Trom op de ezel, Marktplein Hoofddorp, bronzen beeld jaren zeventig
Het beeld in 2006. Dit deel van het Marktplein heet sinds 1991 Dik Tromplein

Dik Trom is de held van vijf kinderboeken door C. Joh. Kieviet. In het 1907 verschenen De zoon van Dik Trom,heeft zijn zoon Jan Trom de hoofdrol.[1]

Dik Trom[bewerken]

Dik Trom is een ondeugend kind (zijn vader zegt altijd over hem 'het is een bijzonder kind, en dat is-ie'), al vanaf zijn geboorte dik ('Wel wel, wat een driedubbeldik kind is dat!' luidt het bijschrift bij het eerste plaatje). Omdat de hoofdpersoon een stoute jongen was, niet de in de 19e eeuw gebruikelijke brave Hendrik, kostte het Kieviet oorspronkelijk moeite een uitgever voor zijn boek te vinden. Via vrienden kwam hij uit bij Pieter Kluitman. Uit het leven van Dik Trom werd voor het eerst gepubliceerd in november 1891.[2] Dit boek is geïllustreerd met vier chromolitho's, zoals vaak gebeurde in deze periode.

Het duurde acht jaar voordat de eerste druk was uitverkocht. De tweede druk werd door Johan Braakensiek in zwart-wit geïllustreerd met vele humoristische grotere en kleinere tekeningen. Deze versie verscheen in 1899, en vanaf dat jaar begon de verkoop te lopen. In 1901 verscheen een niet als zodanig gekenmerkte derde druk met extra reclamepagina's aan het eind. De officiële derde, maar dus eigenlijk vierde druk verscheen in 1902. Tot aan de Tweede Wereldoorlog kwamen circa dertig drukken uit in allerlei verschillende verschijningsvormen. Dik Trom was door zijn bijzondere karakter een archetypisch Hollands jongetje geworden, die ook op het toneel en in de film werd geportretteerd.

De zoon van Dik Trom kende enkele tegenslagen: het werd door de Duitse bezetter van Nederland in de Tweede Wereldoorlog gecensureerd,[3][4] vanwege uitlatingen als "Weg met de moffen!" en "Leve het huis van Oranje!". De oorspronkelijke versie zou door uitgeverij Kluitman niet in ere worden hersteld; de Project Gutenberg-uitgave bevatte als eerste de gewraakte passage weer.

In die versie komen de woorden 'moffen' en 'oranje' overigens niet voor. Wel is er een scène waarin de jongens van het dorp oorlogje spelen. Het doel van het spel is het veroveren van de vlag. Omdat ze alleen de beschikking hebben over Nederlandse vlaggen, wordt besloten dat een van de kampen de Duitsers moeten voorstellen. Immers, dan hoeft slechts de vlag te worden omgedraaid: het zo verkregen blauw-wit-rood lijkt dan - volgens de jongens - op het Duitse zwart-wit-rood.

In het heetst van de strijd roepen ze:

  • "Weg met de Duitschers!" riepen ze allen, en weer zwaaiden ze met hunne hoofddeksels.
  • "En leve de Koningin!" juichte Jan Trom.
  • "Ja, ja, leve de Koningin!" riepen allen.

Dik Trom en Hoofddorp[bewerken]

Net als de schrijver Johan Kieviet woonde Dik Trom in Hoofddorp in de Haarlemmermeer. Kieviet werd in Hoofddorp geboren in 1858, zijn vader was timmerman en vestigde zich kort na de drooglegging in Hoofddorp - het dorp heette toen nog ’t Kruis vanwege de kruising tussen de Hoofdweg en de Kruisweg. Kieviet werd onderwijzer, eerst in Vijfhuizen en daarna in Lisse maar hij bleef verknocht aan Hoofddorp. Het verhaal van Dik Trom verbindt elementen uit het leven van Kieviet zoals zijn leven in Hoofddorp in de 19e eeuw, de lagere school en zijn onderwijzerschap. Alle verhalen van Dik Trom spelen zich af in Hoofddorp en het staat vast dat de herinneringen van Kieviet de basis waren voor deze kinderboeken: Dik Trom zat op dezelfde school als Kievit, woonde aan de Hoofdvaart net als Kieviet en had net als de schrijver een vader die timmerman was.

In 1973 werd een beeld van Dik Trom onthuld in Hoofddorp. Het bronzen beeld van beeldend kunstenaar Nico Onkenhout staat er nog steeds. In aanvang stond het beeld van Dik Trom prominent op het Marktplein, daar staat het nu nog, maar inmiddels is het Marktplein een parkeerplaats geworden, waardoor het beeld er wat verloren bij staat. Dik Trom wordt vaak achterstevoren op een ezel zittend afgebeeld, dat laat het beeld ook zien. In het verleden was er een restaurant genaamd Dik Trom in het centrum van Hoofddorp.

Dik Trom-boeken[bewerken]

Films[bewerken]

Theater[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Trivia[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. http://diktrom.mysites.nl/mypages/diktrom/453202.html
  2. [periode[]=0|19e_eeuw|&page=1&sortfield=date&identifier=ddd%3A010140274%3Ampeg21%3Aa0133&resultsidentifier=ddd%3A010140274%3Ampeg21%3Aa0133 'Leestafel' in Het Nieuws van den Dag. De Kleine Courant, 30 november 1891]
  3. Verbod boeken Dik Trom
  4. http://www.xs4all.nl/~collin/test/dzvdt-vergelijking.html