Dispositie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De dispositie is het geheel van registers, speelhulpen, manueelverdeling en technische details van een orgel.

Een dispositie wordt voor elk te bouwen orgel apart door de orgelbouwer in ruggespraak met de opdrachtgevers vastgesteld. Disposities onderscheiden zich onder andere door de tijdgeest en muzikale stromingen. Andere factoren zijn het doel waar het orgel voor bestemd is (bijvoorbeeld een kerk of een concertgebouw), de beschikbare plaats en financiële mogelijkheden. Bestaande orgels staan vaak onder Monumentenzorg waardoor ook dit van invloed is op wijzigingen in de dispositie.

Aangezien ieder orgel normaal gesproken voor een apart doel ontworpen en gebouwd wordt, zijn er bijna geen orgels te vinden met exact gelijke disposities. Uitzonderingen hierop zijn kleine orgels als een positief, een regaal, een portatief of kleine huiskamerorgels, omdat deze meestal niet voor een bepaalde ruimte zijn gebouwd.

Voorbeeld van een dispostie[bewerken]

Het volgende voorbeeld van een dispositie heeft betrekking op een orgel in de Sint-Servaasbasiliek in Maastricht.

I Grand Orgue C–
Montre 16'
Bourdon 16'
Montre 8'
Bourdon 8'
Flute Harmonique 8'
Viola di Gamba 8'
Prestant 4'
Flute 4'
Salicional 4'
Quinte 22/3
Doublette 2'
Fourniture III
Cymbale II
Cornet V
Bombarde 16'
Trompette 8'
Clairon 4'
II Positif C–
Montre 8'
Bourdon 8'
Salicional 8'
Unda Maris 8'
Bilingua 8'
Prestant 4'
Flute 4'
Doublette 2'
Flageolet 1'
Mixture II-III
Basson-Hautbois 8'
III Echo C–
Bourdon 8'
Flute 4'
Flageolet 2'
Cornet II–III
Voix humaine 8'
Pédale C–
Montre 16'
Soubasse 16'
Quinte 102/3
Flute 8'
Prestant 4'
Bombarde 16'
Trompette 8'
Clairon 4'