Onderwereld (mythologie)
.jpg)
De onderwereld (ook wel dodenrijk) is bekend in diverse mythologieën en religies. Het is een rijk dat is afgescheiden van de wereld van de levenden. Na de dood gaat men naar de onderwereld en in sommige gevallen wordt men daarbij geholpen door de psychopompos.
In enkele mythen gaat een held naar de onderwereld om een geliefde te bevrijden. Het verblijf in de onderwereld en de bevrijding daaruit wordt wel beschouwd als de wisseling tussen de seizoenen.
Andere benamingen voor de onderwereld
[bewerken | brontekst bewerken]
.jpg)
_in_floor_of_ruined_kiva_in_Mesa_Verde_National_Park.jpg)
De onderwereld wordt ook wel het hiernamaals of dodenrijk genoemd en bestaat meestal uit een 'schaduwkoninkrijk' (de hel[1]) en een paradijs (een soort hemel).
| Etniciteit, religie of regio | Naam van de onderwereld |
|---|---|
| Albanese mythologie (Albanië) | Ferri |
| Azteekse mythologie | Mictlan |
| Mesopotamische mythologie | Ersetu |
| Sunda Wiwitan (Soendanezen) | Buana Larang |
| Boeddhisme | Naraka (het dieptepunt van de reis van de ziel) of Niraya |
| Keltische mythologie | Annwn, Mag Mell, Dubnos |
| Chinees volksgeloof / Taoisme | Míngjiè, Huángquán, Diyu |
| Christelijke mythologie | Hel, Tartarus, Vagevuur, Hades Abaddon betekent in het Oude Testament het dodenrijk, de heersende demon heeft dezelfde naam (hij wordt ook prins-engel van de hel of de engel des afgronds genoemd). |
| Egyptische mythologie | Aaloe of Aaru, Doeat, Neter-khertet, Netu, Amenti Volgens de Oude Egyptenaren lag het dodenrijk Doeat aan de westkant van de Nijl. In het Oude Egypte dacht men dat de doden de spullen die in het graf van de overledene werden gelegd konden meenemen naar het dodenrijk. |
| Estoonse mythologie (Estland) | Toonela of Manala |
| Fijische mythologie (Fiji, Melanesië) | Burotu, Murimuria, Bulu |
| Finse mythologie | Tuonela (letterlijk 'verblijfplaats van Tuoni'; Tuoni, Manala, Vainajala en Mana worden als synoniem gebruikt) |
| Georgische mythologie (Georgië) | Kveskneli |
| Noordse mythologie en Germaanse mythologie | Helheim of Hel, Nástrond, Niflhel Hier gaat het om een ijskoude hel of nevelrijk. Soms ook Hel, naar Hel (de godin van de onderwereld), maar dit dodenrijk is niet vergelijkbaar met de christelijke hel. Er komen niet alleen moordenaars of anderen die gestraft worden en het is niet speciaal een verschrikkelijke plaats. Iedereen die niet vanwege uitmuntende dapperheid naar de hallen van Freya of Odin (respectievelijk Sessrumnir en Walhalla) worden gebracht door de Walkuren belandt bij Hel. Dat zijn dus zieken, ouderen, vrouwen en mannen die een natuurlijke dood waren gestorven. Garmr (een hellehond) bewaakt de poort van het voorportaal Gnipahellir. |
| Griekse mythologie | Schimmenrijk, Elysese velden, Elysion, Asphodel, Tartarus De termen werden later overgenomen in de Romeinse mythologie. De Drie Rechters bepaalden waar de overledene terecht kwam na de dood. |
| Guanchen |
Teide, Echeide, Guayota |
| Hindoeïsme | Patala, Naraka of Yamaloka |
| Hittitische mythologie | Dankuš daganzipaš/Dankuš tekan (donkere aarde) |
| Hopimythologie | Maski |
| Hongaarse mythologie | Alvilág |
| Ierse mythologie | Tír nAill ("het andere land"), Tír Tairngire ("land van belofte/beloofde land"), Tír na nÓg ("land van de jongeren / land van de jeugd"), Tír fo Thuinn ("land onder de golf"), Tír na mBeo ("land van de levenden"), Mag Mell ("vlakte van verrukking"), Mag Findargat ("de witzilveren vlakte"), Mag Argatnél ("de zilveren wolkenvlakte"), Mag Ildathach ("de veelkleurige vlakte"), Mag Cíuin ("de zachte vlakte") en Emain Ablach (mogelijk "appeleiland"). |
| Incamythologie | Uku Pacha |
| Inuitmythologie | Adlivun |
| Islamitische mythologie (Islam) | Jahannam of al-nar (het vuur), Sijjin De hel is volgens de islam bestemd voor drie soorten mensen:
|
| Jainisme | Naraka, Adho Loka (de lagere wereld) |
| Japanse mythologie / Shintoisme | Yomi 黄泉, Ne-no-kuni 根の国, Diyu of Jigoku 地獄 |
| Joodse mythologie | Sheol, Abaddon, Tehom (in Kabbalah), Tophet, Tzoah Rotachat, Dudael |
| Koreaanse mythologie | 지옥, 地獄, Jiok |
| Letse mythologie (Letland) | Aizsaule of Viņsaule genoemd ("De Andere Zon", waar de zon 's nachts heen gaat) |
| Litouwse mythologie (Litouwen) | Anapilis (een mythische berg) Een van de Litouwse eufemismen voor "sterven" is "naar Anapilis gaan" of "reizen naar Anapilis" |
| Maleisische mythologie (Maleisië) | Alam Ghaib (de onzichtbare wereld) |
| Indonesische mythologie | Alam Ghaib (de onzichtbare wereld) |
| Mandeïsme | Alma d-hšuka (wereld van de duisternis) |
| Maori-mythologie | Hawaiki, Rarohenga, Rangi Tuarea, Te Toi-o-nga-Ranga, Uranga-o-te-rā |
| Mapuche | Pellumawida, Degin, Wenuleufu, Ngullchenmaiwe |
| Mayamythologie | Xibalba or Metnal |
| Melanesische mythologie | Bulu (ook Fijische mythologie), Burotu, Murimuria, Nabagatai, Tuma |
| Oromo | Ekera |
| Zoroastrisme of Perzische mythologie | Duzakh, دوزخ |
| Filipijnse mythologie (Filipijnen) | Kasanaan |
| Polynesische mythologie | Avaiki, Bulotu, Iva, Lua-o-Milu, Nga- Atua, Pulotu, Rangi Tuarea, Te Toi-o-nga-Ranga, Uranga-o-Te-Ra |
| Pueblo-volkeren | Shipap Volgens de Hopimythologie (en soortgelijke tradities in andere Pueblo-culturen zoals de Zuni en Acoma) is dit het gat waardoor de eerste volkeren van deze wereld binnenkwamen. |
| Romeinse mythologie | Orcus, Elysium, Inferi Di, Avernus (de Romeinse mythologie nam ook termen over uit de Griekse mythologie) Orcus was in het populaire Romeinse geloof de personificatie van de dood, die nauwelijks te onderscheiden was van de onderwereld zelf. |
| Roemeense mythologie (Roemenen) | Tărâmul Celălalt |
| Slavische mythologie | Nav, Vyraj |
| Sumerische mythologie (Sumer) | Kur (ook wel Irkalla, Kukku, Arali, of Kigal) of Hubur (dat "rivier", "waterloop" of "onderwereld" betekent), in het Akkadisch Erṣetu |
| Tengrisme | Tamağ |
| Vietnamese mythologie (Vietnam) | Âm phủ 陰府, Địa ngục 地獄 |
| Wagawaga (Nieuw Guinea) | Hiyoyoa |
| Welshe mythologie (Wales) | Annwfyn, Annwvyn, Annwfn of Annwn |
| Galliërs | De Galliërs verdeelden het universum in drie delen: Albios ("hemel, witte wereld, bovenwereld"), Bitu ("wereld van de levende wezens") en Dubnos ("hel, onderwereld, zwarte wereld". Volgens Marcus Annaeus Lucanus geloofden de Gallische druïden dat de ziel naar een Andere Wereld ging, die hij met de Latijnse naam Orbis alius aanduidt, voordat ze gereïncarneerd werd. |
Judaïsme en Christendom
[bewerken | brontekst bewerken]In de Hebreeuwse Bijbel is de oudste verwijzing naar een dodenrijk de opvatting dat de overledene aan het einde van zijn leven "met zijn voorvaders verenigd werd" (zie bijvoorbeeld Genesis 25:8,17; 35:29) en in het dodenrijk Sjeol afdaalde (zie bijvoorbeeld Psalm 30:4), in Nederlandse vertalingen wordt Sjeol vertaald met "graf". Net als in omringende landen kende het oude Judaïsme de opvatting dat de doden een schaduwbestaan hadden in het dodenrijk, het land van stof (zie bijvoorbeeld Psalm 22:30; Jesaja 26:19), het rijk van duisternis (zie bijvoorbeeld Job 10:21,22; 17:13; Psalm 88:7,13) en vergetelheid (zie bijvoorbeeld Psalm 88:13). Dit dodenbestaan werd door een verminderde vorm van leven gekenmerkt door krachteloosheid, bewusteloosheid, zwakte (zie bijvoorbeeld Job 14:21; Psalm 88:5; Jesaja 14:10) en onwetendheid (Prediker 9:5). Bepaalde tradities kenden een verbinding tussen de wereld van de levenden en het dodenrijk Sjeol, zoals het verhaal waarin Saul de overleden profeet Samuel raadpleegde bij de geestenbezweerster van Endor (1 Samuel 28:3-25). In de officiële religie was er echter een strenge scheiding tussen JHWH, de god van de levenden (zie bijvoorbeeld 2 Koningen 19:4; Psalm 42:3) en de doden. Het dodenrijk lag buiten de macht van God en de doden aanbaden God niet (Psalm 6:6; 30:10; 88:11-13; Jesaja 38:18,19; Sirach 17:27,28). Maar er zijn vondsten gedaan uit de 8e eeuw, zoals de grafinscriptie Chirbet el-Qōm en zilveren rolletjes met de Aäronische zegen in een graf van Ketef Hinnom, waarin het rijk van JHWH werd uitgebreid en hij de beschermgod werd van een dode man.
Ook in het Nieuwe Testament komt men het begrip 'dodenrijk' tegen en is het de plaats waar (bepaalde) doden verblijven. Hierin verblijven de gelovige doden sinds de opstanding van Jezus Christus in de hemel.[2] Voorts is er in de Bijbel sprake van dat de doden op de zogenoemde dag des oordeels uit het dodenrijk zullen worden opgewekt om door God te worden geoordeeld. Het dodenrijk zelf zou dan ten ondergaan.
Bewoners van de onderwereld
[bewerken | brontekst bewerken]
- Osiris was de heerser van de onderwereld in het Oude Egypte.
- In de Romeinse mythologie werd de Griekse god Hades met Pluto aangeduid. Hades wordt soms vereenzelvigd met Erebos.
- Bij de Jakuten uit Siberië zijn de Abaasy bekend, Ulu Toyo'n (een boze geest) heerst over deze bovennatuurlijke wezens. De zoon van Ulu Toyo'n heeft één oog en ijzeren tanden.
- De Japanse zonnegodin Amaterasu vluchtte voor haar broer Susanoo. Ze kwam pas nadat ze nieuwsgierig was geworden door een luidruchtige dans weer tevoorschijn en liet weer licht op aarde schijnen.
- Yanluo Wang, de opperste meester, stuurt in de Chinese mythologie de zielen na verhoor door naar de rechtbanken waar de strafmaat wordt bepaald. De koningen van de gerechtshoven zien toe hoe demonen de folteringen uitvoeren. Alleen door te offeren en een volmaakt leven te leiden, kon men deze hel (bestaande uit tien niveaus) ontlopen.
- Oni
- Dumuzi, omdat hij ontrouw was en Inanna niet beweende toen zij in de onderwereld verbleef
- De godin Setesuyara en de god Batara Kala (schepper van licht en aarde) heersen over de onderwereld in de Balinese mythologie, de reusachtige slang Antaboga leeft er ook.
- Varuna
- Mictecacihuatl en haar man Mictlantecuhtli uit de Azteekse mythologie heersen over Mictlan, het negende en laagste niveau van de onderwereld.
- Ningisjzida was in de Mesopotamische religie een godheid van de onderwereld.
- In de Noordse mythologie regeert Hel over de onderwereld.
- Supay is de god van de doden en heerst over Uca Pacha en een ras van demonen.
- Mania, godin van de onderwereld van de Romeinen.
- Cailleach
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Het woord hel komt van het Oergermaanse woord haljæ, wat dodenrijk of onderwereld betekent.
- ↑ Dodenrijk in het Nieuwe Testament - Mijn Bijbel. www.debijbel.nl. Geraadpleegd op 17 maart 2026.
