Donald Duck (personage)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Donald Duck (figuur))
Ga naar: navigatie, zoeken
Donald Duck
Tekenfilm- en strippersonage
The Spirit of 43-Donald Duck, cropped version.jpg
Stripreeks Veel verhalen van The Walt Disney Company die zich in of in relatie tot Duckstad afspelen
Tekenfilmreeks Silly Symphonies, DuckTales
Introductie 9 juni 1934, in The Wise Little Hen
Antropomorf dier eend
Kenmerken opvliegend, arrogant, egoïstisch, verwaand, onhandig, dom, eigenwijs
Familie Woerd Snater (vader), Hortensia Duck (moeder), Dagobert Duck (oom), Doortje Duck (tante), Driekus Duck (oom), Zwaantje Meerkoet (tante), Trijntje Duck (tante), Guus Geluk (neef), Diederik Duck (neef), Wisse Duck (neef), Dumbella Duck (zus), Kwik, Kwek en Kwak (neefjes)
(en) IMDb-profiel
Familie Duck
Portaal  Portaalicoon   Strip
Film

Donald Duck is een fictieve eend uit de strips en tekenfilms van Walt Disney. Zijn volledige naam is Donald Fauntleroy Duck.[1]

Donald is een antropomorfe eend met oranje-gele benen, voeten en snavel. Hij draagt altijd een matrozenpak, bestaand uit een shirt (in de stripverhalen is dit meestal zwart en op (voor)platen blauw) een rode strik en een blauwe pet. Hij draagt geen broek en hij heeft wel tanden, maar dit is alleen te zien als hij ze poetst of als hij razend is. Donald staat bekend om zijn temperament en onhandigheid.

Geschiedenis[bewerken]

Striptekenaar Carl Barks (1901-2000), hier tijdens een bezoek aan Finland in 1994, was een van de bekendste tekenaars van de Donald Duck-verhalen

De naam Donald Duck duikt voor het eerst op in het boekje The Adventures of Mickey Mouse uit 1931. In dit boekje wordt een zekere Donald Duck genoemd als vriend van Mickey Mouse. Deze Donald Duck speelt verder geen rol in het boekje. Wel is op een van de afbeeldingen een eend te zien, die echter weinig weg heeft van de latere Donald Duck.[2]

Donald Duck zoals hij nu algemeen bekend is debuteerde in de cartoon The Wise Little Hen uit 1934, een van de filmpjes uit de serie Silly Symphonies. Donald werd voor deze film ontworpen door Art Babbitt en Dick Huemer, twee animators die aan het filmpje werkten. Hij zag er in dit filmpje nog sterk uit als een eend, met een lange snavel en vleugels.

Na dit debuut speelde hij mee in een aantal Mickey Mouse-filmpjes en kreeg al snel zijn eigen tekenfilmserie. Ook had Donald een bijrol in de krantenstrips van Mickey Mouse. Vanaf 1936 kreeg hij een eigen krantenstrip, getekend door Al Taliaferro en geschreven door Ted Osborne. De stripwereld rond Donald Duck werd verder uitgewerkt door Carl Barks, die personages als Dagobert Duck, Willie Wortel en Guus Geluk in de strips introduceerde. Ook ontwierp Barks Duckstad.[3]

Karakter[bewerken]

Donald Duck is beroemd geworden door zijn opmerkingen en zijn gedrag in de filmpjes. De bekende eend spreekt als een mens, maar is zo koppig als een ezel. Hij wil alles goed doen, maar bijna altijd gaat het juist andersom, zeker wanneer zijn neefjes Kwik, Kwek en Kwak zich ermee bemoeien. Die hebben vaak ondeugende plannetjes, waarvan Oom Donald dan het slachtoffer is.

Donald is een eend van 12 ambachten en 13 ongelukken. Hij houdt het zelden ergens langer dan een week uit, omdat hij zo onhandig is of omdat hij in de problemen komt door zijn opvliegende karakter. Soms doet hij zijn werk echt goed, maar vrijwel altijd komt er een moment dat hij, meestal bij een extreem belangrijke klus voor een burgemeester, minister of staatshoofd, een blunder begaat waardoor de zaak in de soep loopt en Donald snel naar Timboektoe moet vluchten omdat heel Duckstad boos op hem is. Zo'n blunder ontstaat ook vaak als hij een probleem veroorzaakt, bang is om ontslagen te worden en Willie Wortel inschakelt om hem te helpen door iets voor hem uit te vinden waarmee hij het probleem voortijdig denkt te kunnen oplossen, zodat hij in dienst kan blijven. Deze uitvinding veroorzaakt dan juist een veel groter probleem door een verkeerde werking of een vervelend bijeffect, waardoor Donald dan alsnog ontslagen wordt. Vaak heeft hij ook een baantje als muntenpoetser dat betaald wordt door Dagobert Duck, die hem in dienst neemt omdat hij familie is en Donald bovendien een fikse schuld bij hem heeft, maar dat nog geen reden vindt om hem goed te betalen. Op een belastingaangifte vulde Donald als beroep "acteur" in. Desondanks is munten poetsen bij Oom Dagobert het enige werk dat hij echt goed kan, hoe saai dit ook is. Daarom neemt Oom Dagobert hem dan ook vaak weer aan als hij elders ontslagen wordt. Het geldpakhuis van Oom Dagobert is voor Donald ook een prima schuilplaats voor als hij bang is om ontdekt te worden als veroorzaker van een probleem op zijn werk. Hij gaat daarom ook vaak daar naartoe als mensen bij wie hij werkt hierdoor boos op hem zijn geworden en daarom naar hem op zoek zijn om hem te ontslaan.

Door de manier waarop Donald Duck is getekend, is goed te zien hoe Donald zich voelt, wat hij wil en welk humeur hij heeft.

Het gezicht van Donald staat bijna nooit hetzelfde. Donald heeft veel verschillende gezichtsuitdrukkingen; boos, héél erg boos, verbaasd, droevig, blij en slim, maar ook chagrijnig of juist tevreden. Is Donald tevreden, dan krullen de uiteinden van zijn snavel omhoog, maar als hij verdrietig is wijzen zijn "mondhoeken" omlaag. Donald heeft eigenlijk bijna altijd een glad gezicht. Aan de achterkant van zijn kop heeft hij altijd een paar veertjes overeind staan. Als Donald erg nijdig is dan staan bijna alle veren overeind. Vaak is dan ook aan zijn pet te zien hoe het met hem gaat: als hij kalm is, dan staat zijn pet recht op zijn kop, en als hij boos is, hangt zijn pet over zijn ogen. Als hij verbaasd is vliegt het petje soms van zijn hoofd af.

Walt Disney heeft eens gezegd dat Donald Duck een combinatie is van "alle mensen waaraan hij een hekel heeft". Waar de meeste andere Disneyfiguren zoetsappig, vriendelijk en goedaardig zijn, is Donald Duck driftig en opvliegend. In de Amerikaanse strips, met name de oudere afleveringen, valt Donald vaak op door asociaal gedrag. Ook de personages met wie hij in deze strip in aanraking komt blinken uit door onbeleefd en asociaal gedrag, In "Hoe lees ik Donald Duck" wordt Donalds reactionaire karakter besproken. Donald behoort volgens de schrijvers van deze kritische studie tot de geprivilegieerde witte middenklasse en op buitenlandse avonturen kiest hij steeds de zijde van Midden-Amerikaanse dictators en andere potentaten.[4]

Familie en omgeving[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook Familie Duck

Donald Duck zou – net als zijn tweelingzus Dumbella – op 9 juni 1934 zijn geboren.[5] Verschillende stripauteurs, zoals Keno Don Rosa, dateren zijn geboorte echter eerder, namelijk rond 1920. In deel XI van De jonge jaren van Oom Dagobert komt hij al voor (als kind) in 1930. Uit de film Donald Duck gets drafted (1942) blijkt dat zijn volledige naam Donald Fauntleroy Duck is. Zijn tweede naam staat in een kort fragment vermeld op een oproepformulier voor het leger.

De vader van Donald is Woerd Snater Duck. Donald is in oudere verhalen zelf ook weleens Woerd Snater genoemd. Zijn moeder is Hortensia Duck. Zijn temperament heeft Donald waarschijnlijk van zijn beide ouders, die werden ook heel vaak boos om kleine dingen.[6]

Donald woont in Duckstad en daar woont ook een flink deel van zijn familie, waaronder de schatrijke Oom Dagobert. Laatstgenoemde maakt vaak misbruik van de situatie waarin Donald verkeert door hem slecht betaald werk te laten verrichten of door hem op gevaarlijke klussen te sturen, al dan niet met een toegevoegd dreigement hem te onterven. Dagobert neemt de neefjes en Donald wel vaak mee op de gekste avonturen. Ze gaan samen de hele wereld rond op zoek naar schatten en nog meer geld. Donald moet zijn oom dan vaak weer te hulp schieten.

Donald woont samen met zijn drie neefjes Kwik, Kwek en Kwak, die de zoontjes zijn van Dumbella. De drie neefjes zijn een keer bij hem op bezoek gekomen en sinds die tijd nooit meer vertrokken. Vaak zijn de neefjes slimmer dan Donald zelf.

Een ander bekend familielid van Donald is zijn neef Guus Geluk, die bijna altijd geluk heeft en mede daardoor behoorlijk arrogant is. Guus voelt zich een stuk beter dan Donald en denkt dat hij veel slimmer en leuker is. De twee knokken met enige regelmaat.

Katrien en Donald zijn verliefd op elkaar en hebben een (knipperlicht)relatie. Donald doet zijn best, maar hij verpest het vaak voor zichzelf. Guus Geluk is ook gek op Katrien, en mede daarom Donalds rivaal. Bovendien krijgt hij door zijn eeuwige geluk wel dingen voor elkaar die Donald niet lukken. Daar wordt door Katrien soms gebruik van gemaakt om dingen van Donald gedaan te krijgen. Ook gaat Katrien er vaak met Guus Geluk vandoor als Donald op weg naar haar weer eens pech heeft, zoals bijvoorbeeld een probleem met z`n auto, het missen van de bus of een aanhouding door de douane op het vliegveld of in de haven en daardoor zijn afspraak met haar misloopt. Dit pikt Donald vaak niet en hij probeert dan Katrien voor zich terug te winnen, bijvoorbeeld door haar achterna te reizen.

Donald heeft ook een aantal huisdieren. In veel verhalen komt een Sint-Bernard voor, genaamd Loebas. In de jaren zestig (in de verhalen met zijn neef Diederik Duck) heeft Donald ook een kat, Tobber. Ook heeft hij in sommige verhalen een of meer goudvissen.

Er is nooit een officiële stamboom van Donald Ducks familie geweest. Allerlei tekenaars hebben door de jaren heen steeds hun eigen personages toegevoegd, waarvan sommige (zoals Dagobert Duck) zeer belangrijk zijn geworden, terwijl veel andere familieleden slechts eenmalig ooit in een verhaal zijn voorgekomen.
Het vaakst wordt uitgegaan van deze stamboom:[7]

 
 
 
 
 
 
 
 
Cornelis Prul
 
onbekend
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Theodoor Prul
 
Petronella Prul
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koenraad Prul
 
Sjaantje Waterhoen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wilhelmus Duck
 
Dora Duck - Prul
(Oma Duck)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wouter Waterhoen
 
Archibald Gans
 
Annie Prul
 
Woerd Snater Duck
 
Hortensia Duck
 
Fortunus Geluk
 
Trijntje Duck
 
Driekus Duck
 
Zwaantje Meerkoet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gijs Gans
 
Donald Duck
 
onbekend
 
Dumbella Duck
 
Guus Geluk
 
 
 
Diederik Duck
 
Wisse Duck
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kwik Duck
 
Kwek Duck
 
Kwak Duck

Donald heeft een Duckatti als auto. Deze auto is gebaseerd op de American Bantam uit 1939 en is bedacht door tekenaar Al Taliaferro. Hij draagt het kenteken 313. Dit betekent 3 keer 13, dus 3 keer ongeluk. Met deze auto heeft Donald inderdaad regelmatig veel pech, de auto begeeft het vaak midden onder een rit. Donald moet de auto dan naar de garage brengen of hij probeert het zelf op te lossen.

Superdonald[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Superdonald voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een alter ego van Donald Duck is Superdonald. Dit is de superheld-versie van Donald Duck. Donald is met dit alter ego een heldhaftige eend. Superdonald komt in Nederland voor het eerst voor in 1979, in Donald Duck pocket 4, Fantomerik tegen de Dolle Fantomina (tweede pocketreeks). Vanaf pocket 21 uit 1994, Held zonder geld (derde pocketreeks), draagt hij in Nederlandse uitgaven de naam Superdonald.

Vroeger en nu[bewerken]

Donalds snavel en nek waren in het begin veel langer, en zijn handen waren meer vleugelachtig dan nu. Donald lijkt daardoor tegenwoordig minder op een echte eend dan in zijn eerste jaren als tekenfilm-/stripheld. Zijn kwakende stem is in de filmpjes wel altijd gebleven.

De strips van Donald Duck zijn ook niet hetzelfde gebleven. Vroeger waren er vaak meer plaatjes en minder tekst. De grappen zaten verstopt in de tekeningen. Later kwamen er meer grappen in de tekst, in de "tekstwolkjes" bij de plaatjes. Donald en de andere figuren gingen meer praten. Woordspelingen werden belangrijker.

Beroemdheid[bewerken]

De ster van Donald Duck op de Hollywood Walk of Fame

Donald Duck is over de hele wereld beroemd geworden. Naast de vele stripverhalen zijn er honderden films van hem gemaakt. In het begin werden de boekjes en filmpjes alleen nog bij en door The Walt Disney Company gemaakt. Ze waren in die tijd ook alleen voor de VS bestemd. Later zijn ze ook in allerlei andere landen verschenen.

Donald was voor het eerst in Nederland te zien in 1938, vier jaar nadat Walt Disney Donald in de Verenigde Staten had bedacht. Men kreeg toen in Nederland slechts twee filmpjes te zien. Vanaf 1950 verschenen er ook af en toe stripboekjes.

Donald speelt in totaal in meer dan honderd korte filmpjes mee (dat zijn filmpjes die acht tot tien minuten duren) en, samen met andere stripfiguren als Mickey Mouse, in meer dan vijftig lange films. Het aantal stripboeken dat over Donald Duck is verschenen, is kolossaal. In ongeveer veertig landen zijn Donald Duck-strips te koop.

Sinds 1984 is zijn voetafdruk te vinden in de Walk of Fame. Op 9 augustus 2004 kreeg hij, ter ere van zijn zeventigste verjaardag, eveneens een ster in deze beroemde straat.

Donald Duck in verschillende talen:[8]
Taal Naam
Arabisch بطوط (Battouta)
Catalaans Ànec Donald
Chinees 唐老鸭 (Táng Lǎo Yā)
Deens Anders And
Duits Donald Duck
Engels Donald Duck
Fins Aku Ankka
Grieks Ντοναλντ Ντακ (Donald Duck)
Hongaars Donald Kacsa
Indonesisch Donal Bebek
Italiaans Paolino Paperino
Japans Nikano Saku
Kroatisch Paško Patak
Pools Kaczor Donald
Russisch Дональд Дак (Donald Dak)
Samisch Vulle Vuojaš
Servisch Paja Patak
Spaans, Portugees Pato Donald
Turks Donald Amca
IJslands Andrés Önd
Zweeds Kalle Anka

In veel talen betekent de achternaam van Donald 'eend'.

Films[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Filmografie van Donald Duck voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • The Wise Little Hen
  • Saludos Amigos
  • The Three Caballeros
  • Mickey's Beansteak
  • The Prince And The Pauper
  • The Three Musketeers

Cartoons[bewerken]

  • Don Donald
  • Donald's Nephews
  • Mr. Duck Steps Out
  • Donald Gets Drafted
  • Donald's Better Self
  • The Fuehrer's Face
  • Donald Duck en zijn vriendjes
  • Donald Duck Snowfight

Stemmen[bewerken]

Amerika:

Nederland:

Externe links[bewerken]

Beluister

(info)