Duinlust (Overveen)
| Duinlust | ||
|---|---|---|
 | ||
| Locatie | ||
| Plaats | Overveen,  Nederland | |
| Bijbehorend | Hoofdgebouw, terrein, toegangspartij, portierswoning, orangerie, folly, tuinhuisje, tuinmuur, ijskelder | |
| Bouwkundige informatie | ||
| Bouwstijl(en) | Neorenaissance | |
| Status en tijdlijn | ||
| Herbouwd in | 1881 | |
| (Voormalig) eigenaar | Staatsbosbeheer (buitenplaats) | |
| Erkenning | ||
| Monumentale status | Rijksmonument | |
| Monumentnummer | 514779 | |
Duinlust is een buitenplaats aan de Duinlustweg in de Nederlandse plaats Overveen (gemeente Bloemendaal, provincie Noord-Holland). Het landhuis is eigendom van een projectontwikkelaar en in gebruik voor vluchtelingopvang. Het park is van Staatsbosbeheer, en sluit aan bij het natuurgebied Middenduin van die organisatie. Duinlust is als complex aangewezen als rijksmonument.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]In 1783 kreeg koopman Jan Gijsen Middelkoop een stuk grond in erfpacht waar hij een huis op zette, rogge verbouwde en een boomgaard aanlegde.[1][2] Zijn erven verkochten het rond 1814-1820 aan jonkheer Jan Willem Druyvesteyn (1786-1857), griffier van het Bloemendaalse vredegerecht. Hij stichtte er de buitenplaats 'Duinlust' en bouwde een wit, in Empirestijl opgetrokken huis, ontworpen door Thomas Atkinson.[1] Er kwam een oranjerie bij die nog aanwezig is.
In 1828 verkochten zijn erfgenamen het huis aan Johanna Jacoba van de Velde, weduwe van Willem Borski. Zij was tevens eigenares van de buitenplaats Elswout dat ligt aan de andere kant van de Duinlustweg. Na haar dood ging Duinlust over naar zoon Willem Borski, een bekend Amsterdams bankier. Het werd het zomerverblijf van zijn oudste dochter Johanna Jacoba. Zij trouwde in 1850 met haar neef David van der Vliet. Na de dood van haar vader in 1881 erfde zij het landgoed.
Nieuw huis en park
[bewerken | brontekst bewerken]Zodra Johanna Jacoba eigenares is, laat zij in 1881 een nieuw huis bouwen door architect Constantijn Muysken. Het wordt ontworpen in neorenaissancestijl. Om de centrale hal en het grote eikenhouten trappenhuis liggen de grote en kleine salon, de bibliotheek, de jachtkamer, de biljartkamer, de eetkamer en de dessertkamer. Er kwam zelfs een hydraulische lift in het huis, aangedreven door water uit de zanderijvaart.[1] De in 1939 afgebroken koetshuizen en het stalgebouw waren fraai afgewerkt.
De aanleg van het park werd in 1882 uitbesteed aan de Duitse landschapsarchitect C.E.A. Petzold. Er kwam ook een ommuurde moestuin met onder anderen druiven-, perzik- en varenkassen, koude- en broeikassen, bloemkassen, vijgenbomen, een kersenboomgaard en ananasbakken. Voor vermaak werden een kleine rolschaats- en kegelbaan aangelegd. De aanwezige folly is mogelijk al wat ouder dan deze parkaanleg.
Het huis werd bewoond door de familie, samen met 15-30 personeelsleden die het huis en landgoed beheerden.[2]
Na 1940
[bewerken | brontekst bewerken]
Voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog werden op de buitenplaats Nederlandse troepen gelegerd. Daarna kwamen er Duitsers en ten slotte de marechaussee. In 1945 wordt het huis gebruikt door de Canadese bevrijders en de Binnenlandse Strijdkrachten. Van 1948 tot 2001 was het Centraal Instituut Opleiding Sportleiders (CIOS) er gevestigd, in de jaren 1960 bouwde deze instelling een sportzaal en een lesgebouw bij het huis.
Huidige situatie
[bewerken | brontekst bewerken]Na vertrek van het CIOS werd Duinlust gebruikt als kantoor en wellness center, maar dit bleek geen haalbare exploitatie.[2][3] Er werden plannen gemaakt voor appartementen en villa's op het terrein. De moderne gebouwen zouden worden gesloopt en de monumenten gerenoveerd. De gemeente Bloemendaal gaf in 2019 voor deze plannen echter geen vergunning. Het huis kwam in gebruik als onderkomen voor incidentele bijeenkomsten en evenementen.[4]
Sinds december 2023 wordt het hoofdgebouw ook gebruikt voor de tijdelijke opvang van 60 Oekraïense vluchtelingen.[5][6]
In 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met het omzetten naar appartementen en bouwen van huizen.[7] In het hoofdgebouw komen acht appartementen, en zes tot zeven woningen elders op het landgoed.[8]
Rijksmonument
[bewerken | brontekst bewerken]Beschermd als rijksmonument is de toegangspartij aan de Duinlustweg, de portierswoning, het hoofdgebouw, de oranjerie, de folly, het tuinhuis, de tuinmuur en de ijskelder. Ook de parkaanleg op de buitenplaats valt onder de bescherming.
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 3 Landgoed Duinlust (Overveen). Het Nieuwe Instituut. Geraadpleegd op 23 mei 2026.
- 1 2 3 Naar een duurzaam behoud van Duinlust 11-33. Share Estates BV (5 juni 2020). Gearchiveerd op 23 mei 2026. Geraadpleegd op 23 mei 2026 – via Gemeente Bloemendaal.
- ↑ Brouwer, Frank, Brief Sharegroup inzake locatie Duinlust ter beschikking stellen ivm corona (2020). Geraadpleegd op 23 mei 2026 – via Gemeente Bloemendaal.
- ↑ Klompmaker, Margot, "Wat te doen met landgoed Duinlust in Overveen?", Noordhollands Dagblad, 7 maart 2019. Geraadpleegd op 23 mei 2026.
- ↑ Opvang voor Oekraïense vluchtelingen. Gemeente Bloemendaal. Geraadpleegd op 23 mei 2026.
- ↑ Gemeente Bloemendaal tekent huurcontracten nieuwe locaties Oekraïense vluchtelingen. De Heemsteder (23 oktober 2023). Geraadpleegd op 23 mei 2026.
- ↑ Intentieovereenkomst Duinlust - Gemeente Bloemendaal. Gemeente Bloemendaal 1-8 (14 oktober 2025). Gearchiveerd op 23 mei 2026. Geraadpleegd op 23 mei 2026.
- ↑ Mijttenaere, Arthur de, "Landgoedeigenaar Jan de Jong van Schapenduinen in actie tegen woningbouw op landgoed Duinlust. ’Dit is een onomkeerbaar besluit’", Haarlems Dagblad, 12 december 2025. Gearchiveerd op 12 december 2025. Geraadpleegd op 23 mei 2026.
