Dungeons & Dragons (rollenspel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Dungeons & Dragons (RPG))
Ga naar: navigatie, zoeken
Dungeons & Dragons
Schrijver(s) Gary Gygax, David Cook, Monte Cook, Jonathan Tweet, Skip Williams (verschillende edities)
Uitgever(s) TSR (1974 t/m 1999)
Wizards of the Coast (vanaf 2000)
Jaar 1974 (eerste editie D&D)
1978 (eerste editie AD&D)
1983 (tweede editie D&D)
1989 (tweede editie AD&D)
2000 (derde editie D&D)
2003 ("3.5" editie D&D)
2008 (vierde editie D&D)
2014 (vijfde editie D&D)
Genre(s) fantasy
Regelsysteem d20 System (derde editie en later)
Eigen (andere edities)

Dungeons & Dragons (D&D) is een rollenspel.

Dungeons & Dragons is ontstaan in de jaren 70 (eerste officiële versie gepubliceerd in januari 1974) en werd ontwikkeld door Gary Gygax en Dave Arneson. Het werd in die tijd voornamelijk gespeeld door studenten. Het spel werd een succes in de Verenigde Staten. In de jaren 80 kreeg D&D bijzondere aandacht van de media. Voornamelijk negatief, aangezien dit spel in die tijd mede verantwoordelijk werd geacht voor excessieve geweldsdelicten van jongeren (zoals videogames en gewelddadige films aan het begin van de 21e eeuw). Hierdoor werd echter de populariteit van het spel nog groter. Het spel werd al snel een internationaal succes. Aan het begin van de 21e eeuw spelen naar schatting wereldwijd circa 20 miljoen mensen D&D.

In de jaren 90 verdween D&D bijna toen TSR, het bedrijf dat opgericht werd door Gary Gygax voor de exploitatie van dit spel, failliet ging. Wizards of the Coast, een concurrent die vooral bekend was van Magic: The Gathering, kocht toen (1997) alle rechten op, en gaf vanaf 2000 een geheel nieuwe editie uit. Wizards of the Coast werd later overgenomen door Hasbro.

Het spel[bewerken]

Dungeons & Dragons

Dungeons & Dragons wordt in het algemeen gespeeld door een groep spelers meestal van 3 tot 6 personen, plus de spelleider (die Dungeon Master of DM genoemd wordt). Ook is het mogelijk om met 1 speler en een spelleider, of met grotere groepen en meerdere spelleiders te spelen.

De spelers zijn vrij om hun personage (in het Engels character genoemd) te laten doen wat zij willen, hoewel er veelal enkele richtlijnen worden gegeven waar de personages zich aan moeten houden. D&D speelt meestal zich af in een wereld die doet denken aan de middeleeuwen.

De uitkomst van de meeste acties worden bepaald door het gooien van één of meer meerzijdige (4-6-8-10-12-20) dobbelstenen, dit zorgt voor een zekere spanning omdat men niet zeker weet of een actie wel gaat lukken. De kans dat een actie lukt is echter niet alleen afhankelijk van het lot; elk personage heeft zijn eigen sterke en zwakke punten, die de kans op succes vergroten of verkleinen. Ze kunnen bijvoorbeeld een bepaalde taal lezen of goed klimmen.

Een voorbeeld: De spelleider vertelt dat de personages op het dak van een gebouw staan en dat de persoon die zij proberen te pakken te krijgen op het naastgelegen dak staat. Speler A geeft aan dat zijn personage gaat proberen om naar het andere dak te springen. De spelleider geeft aan dat de sprong al snel 4 meter (12 voet) is en dat er daarom een score van 12 (aantal voet) gehaald moet worden op een twintigzijdige dobbelsteen (d20). Speler A controleert de gegevens van zijn personage en deze blijkt erg goed te zijn in verspringen, dit geeft hem een bonus van bijvoorbeeld 8. Vervolgens rolt de speler de d20, hij rolt een 9, daar telt hij zijn bonus van 8 bij op en dat komt dan op 17. Hij haalt de sprong en kan zo de achtervolging voortzetten.

Om spelleiders te voorzien van informatie en gebruiksklare avonturen (adventures) bracht TSR maandelijks bladen uit met daarin kant en klare avonturen die met weinig aanpassingen zo gebruikt konden worden als stand alone avonturen (spelsessies van maximaal 2 dagen/avonden) of als zijdelings avontuur in een campaign (langdurige spelsessies, soms zelfs jaren).

Varianten, edities en settings[bewerken]

Edities[bewerken]

Van D&D zijn verschillende edities verschenen, die vaak gelijktijdig op de markt beschikbaar waren.

  • Origineel D&D (1974): de allereerste versie, gepubliceerd in 1974.
  • Basic D&D (1977): een herwerkte versie, met de bedoeling om meer spelers aan te trekken. Beschikbaar in 1977.
  • Advanced D&D (1978): een volledig nieuwe editie van het spel (1978), die gelijktijdig beschikbaar was met Basic D&D. Advanced D&D en Basic D&D bleven gedurende vele jaren gelijktijdig beschikbaar.
  • Advanced D&D, 2nd edition (1989)
  • Dungeons & Dragons 3rd edition (2000): De verschillende versies van D&D behoren nu tot het verleden, vandaar ook het weglaten van het voorvoegsel 'advanced'.
  • Dungeons & Dragons 3.5 (2003): herwerkte versie van D&D 3rd edition.
  • Dungeons & Dragons 4th edition (2007)
  • Dungeons & Dragons 5th edition (2014)

Settings[bewerken]

Binnen D&D zijn verschillende varianten settings mogelijk. Een setting is een wereld die al is geschapen en waarvan al vele zaken vaststaan zoals invloedrijke personen, steden en plaatsen die van belang zijn in de geschiedenis.

  • Ravenloft: Een gothic horror setting die vooral gaat over vampieren, weerwolven en andere victoriaanse monsters. De setting bevat een groot aantal kleinere werelden gescheiden door duistere en kwaadaardige mist. Deze setting heeft ook een aantal extra regels, en zou daardoor ook als een variant op D&D gezien kunnen worden.
  • Forgotten Realms: Deze setting werd al zeer snel populair bij de spelers vanwege de ruime mogelijkheden die geboden werden. Het grootste deel van de wereld waarop deze setting is gebaseerd is vrij invulbaar. Slechts enkele delen waren beschreven om te kunnen gebruiken als startpunt of herkenningspunt. Deze setting heeft tevens geresulteerd in een grote serie avonturenpockets.
  • Dragonlance: Deze setting is gebaseerd op de Dragonlance-boeken die geschreven zijn door Margaret Weis en Tracy Hickman. Ook deze setting heeft een ruime serie pockets opgeleverd. Dragonlance was de eerste setting die speciaal voor een rollenspel werd ontworpen — tot begin jaren 80 waren rollenspellen algemener van aard zodat de gamemaster zelf de setting kon (of moest) verzinnen, of waren de settings voortgekomen uit de werelden waarin de spelontwerpers zelf hun avonturen lieten spelen. Dragonlance werd echter vanuit het niets opgebouwd specifiek als setting voor AD&D.
  • Eberron: Een setting waarbij veel nadruk wordt gelegd op de omgeving van de personages. Het type personage dat je speelt is bij Eberron meer afhankelijk van de omgeving waar dat personage is opgegroeid dan bij andere settings. Zo is het bij Eberron vrijwel onmogelijk om een barbaar te worden als je in een stad bent opgegroeid.
  • Planescape: Een setting waarin veel verschillende werelden (planes) bestaan. Via portalen kun je van de ene naar de andere wereld. De werelden verschillen erg van elkaar, zo zijn er werelden waar geen zwaartekracht is, waar chaos heerst of waar alles juist heel gestructureerd is, werelden die bestaan uit tegen elkaar botsende kubussen etcetera. Het centrum van de werelden wordt gevormd door de stad Sigil, die de vorm heeft van (de binnenkant van) een autoband. Doordat je naar heel veel verschillende werelden kunt, is Planescape erg gevarieerd.
  • Greyhawk: Dit was de allereerste setting die voor D&D ontwikkeld werd. Ze is ontstaan als de persoonlijke setting van Gary Gygax. Het belang van de setting valt nog af te leiden uit een aantal namen van spreuken uit de Player's Handbook. Tovenaars zoals Tenser (Tenser's Floating Disk) en Bibgy (Bigby's Interposing Hand) zijn eigenlijk afkomstig uit de setting. Tevens zijn de namen van de goden (Pelor, Olidammara, St. Cuthbert, ...) die de Player's Handbook als standaard goden gebruikt afkomstig uit deze setting.
  • Dark Sun: De wereld van Dark Sun, Athas, is een brutale en meedogenloze wereld waar het milieu lang geleden vernietigd werd door machtige tovenaars. Ze wijkt sterk af van de standaard werelden doordat ze voornamelijk uit zand bestaat, bevolkt is met vreemde rassen zoals kannibalistische Halflings, Thri-Kreen (een soort intelligente sprinkhaanwezens) en Half-Giants.
  • Birthright: Een setting waarbij D&D wordt gecombineerd met elementen van tactische en strategische bordspellen. Het is de bedoeling dat de spelers een personage spelen dat vrij veel macht uitoefent in plaats van gewone avonturiers. Zo kan het zijn dat het ene personage de koning van een land is en dat het andere de opperpriester van een tempelorde is. Het is de bedoeling dat de spelers hun eigen macht uitbreiden ten koste van de andere regenten (zowel npc's als andere pc's). Dit kunnen ze doen door troepen en versterkingen te bouwen, anderen aan te vallen of ook door op avontuur te gaan.

En nog een aantal andere settings zoals: The Masque of Red Death, Mystara en Spelljammer.

Het is in D&D nog steeds mogelijk om zelf settings te ontwerpen en hiermee te spelen. Dit kost vrij veel tijd, maar uiteindelijk kun je de wereld maken zoals je zelf wilt.

Externe links[bewerken]

  • www.wizards.com/dnd D&D-site van Wizards of the Coast / Hasbro
  • ADnD.com Community Site gericht op de tweede en de derde editie van AD&D