Duurzaamheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Een diagram dat de relatie aangeeft tussen de "drie pijlers van duurzaamheid", waarin zowel economie als samenleving worden beperkt door planetaire grenzen[1]
Aspecten van duurzaamheid

In ecologie is duurzaamheid de eigenschap van biologische systemen om voor onbepaalde tijd divers en productief te blijven. Langlevende en gezonde wetlands en bossen zijn voorbeelden van duurzame biologische systemen. Het is de betekenis van duurzaamheid die in het Engels sustainability wordt genoemd, niet te verwarren met de andere betekenis, die in het Engels durability heet.

Meer in het algemeen is duurzaamheid het uithoudingsvermogen van systemen en processen. Het organiserend principe voor duurzaamheid is duurzame ontwikkeling, die vier met elkaar verbonden domeinen omvat: ecologie, economie, politiek en cultuur. Duurzaamheidswetenschap is de studie van duurzame ontwikkeling en milieukunde.

Definities[bewerken]

Een algemeen erkende definitie is te vinden in het Brundtland-rapport[2] en wordt regelmatig gebruikt:

“Sustainable development is development that meets the need for the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs.” (Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling waarbij de huidige wereldbevolking in haar behoeften voorziet zonder de komende generaties te beperken om in hun behoeften te voorzien.)

Er zijn specifieke afgeleide definities in omloop, bijvoorbeeld met betrekking tot ondernemen:

“Duurzaam ondernemen is het leveren van concurrerend geprijsde goederen en diensten, die in de behoefte van de mens voorzien en die kwaliteit aan het leven geven, waarbij geleidelijk de milieubelasting en het grondstof- en energiegebruik door de levenscyclus en in de keten gereduceerd worden tot een niveau dat tenminste in balans is met de draagkracht van de aarde.”

Duurzaam ondernemen, aldus omschreven, is in gang gezet door vooral industriële grootbedrijven. Aanleiding was de toenemende invloed van 'stakeholders', waaronder consumentenorganisaties, waar tegenwoordig serieus rekening mee wordt gehouden. Hun macht heeft bedrijven gedwongen om verantwoording af te leggen over de positie die wordt ingenomen op People Planet Profit.

Deze ontwikkeling breidt zich uit naar niet-industriële sectoren en MKB. Zo ziet het MKB het duurzaam ondernemen als:

“Ondernemers en directies streven bij alle bedrijfsbeslissingen niet alleen een hoger bedrijfsrendement na, maar benutten ook de kansen voor een beter milieu en meer welzijn van de medewerkers en de maatschappij.”[3]

De Europese Stichting ter Verbetering van Leef- en Werkomstandigheden heeft ook arbeidsomstandigheden in de definitie opgenomen als aparte vierde dimensie.[4]

Huidige duurzaamheid op globale schaal[bewerken]

Graph comparing the Ecological Footprint of different nations with their Human Development Index
Ecologische voetafdruk voor verschillende landen in vergelijking met hun Human Development Index (HDI)

Op globale schaal geven wetenschappelijke gegevens nu aan dat de draagkracht van de Aarde overschreden wordt en dat dit niet oneindig kan doorgaan. Dit wetenschappelijke bewijsmateriaal komt uit vele bronnen maar wordt in detail gepresenteerd in het Millennium Ecosystem Assessment en het planetary boundaries framework.[5] Een vroeg gedetailleerd overzicht van planetaire grenzen werd gepubliceerd in het boek Limits to Growth uit 1972, dat aanleiding gaf tot vervolgcommentaar en analyse. [6] Een recensie door 22 internationale onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrijft Nature in 2012 waarschuwde dat de aarde mogelijk een state shift nadert in haar biosfeer.[7]

De ecologische voetafdruk meet de menselijke consumptie in termen van het biologisch productieve land dat nodig is om de hulpbronnen te leveren en de afvalstoffen van de gemiddelde wereldburger te absorberen. In 2008 was 2,7 globale hectare per persoon nodig, 30% meer dan de natuurlijke biologische capaciteit van 2,1 globale hectare (ervan uitgaande dat er niks nodig is voor andere organismen).[8] De resulterende ecologische tekort moet worden gehaald uit niet-duurzame extra bronnen en deze worden op drie manieren verkregen: ingebed in de goederen en diensten van de wereldhandel; gehaald uit het verleden (bijvoorbeeld fossiele brandstoffen); of geleend van de toekomst als niet-duurzaam gebruik van hulpbronnen (bijvoorbeeld door overexploitatie bossen en visserij).

De figuur (rechts) onderzoekt duurzaamheid op de schaal van individuele landen door hun ecologische voetafdruk te vergelijken met hun Human Development Index (een maatstaf voor de levensstandaard). De grafiek laat zien wat nodig is voor landen om een ​​aanvaardbare levensstandaard voor hun burgers en tegelijkertijd een duurzaam gebruik van hulpbronnen te handhaven. De algemene trend is dat hogere levensstandaards minder duurzaam worden. Duurzaamheid bereiken is de wereldwijde levensstandaard verhogen zonder het gebruik van hulpbronnen op meer dan duurzame niveaus; dat wil zeggen het verbruik van "één planeet" niet te overschrijden. Informatie gegenereerd door rapporten op nationale, regionale en stedelijke schaal bevestigt de wereldwijde trend naar samenlevingen die met de tijd minder duurzaam worden.[9][10]

Roemeens-Amerikaans econoom Nicholas Georgescu-Roegen, één van de vaders van de ecologische economie, heeft betoogd dat de draagkracht van de Aarde - dat wil zeggen, het vermogen van de aarde om menselijke populaties en consumptieniveaus te ondersteunen - in de toekomst zeker zal afnemen naar mate de eindige voorraad minerale rijkdommen van de aarde wordt geëxtraheerd en in gebruik genomen.[11]

Duurzaamheid bevorderen[bewerken]

Manieren om duurzaamheid te bevorderen kunnen vele vormen aannemen: andere manieren van leven (bijvoorbeeld ecodorpen en transitiesteden), het bevorderen van bepaalde economische sectoren (duurzaam bouwen, duurzame landbouw, permacultuur, duurzame energie en de deeleconomie), wetenschap gebruiken om nieuwe duurzame technologieën te ontwikkelen (bijvoorbeeld kernfusie ontwikkelen of CO2-afvang en -opslag) of het ontwerpen van systemen op een flexibele en omkeerbare manier (zie duurzaam ontwerpen en kringloopeconomie).

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]