BookSpot Literatuurprijs

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf ECI Literatuurprijs)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
BookSpot Literatuurprijs
Uitgereikt door Stichting Jaarlijkse Literatuurprijs voor fictie en non-fictie & BookSpot
Alternatieve titel(s) ECI Literatuurprijs
AKO Literatuurprijs
Generale Bank Literatuurprijs
(G)prijs
Fortis Literatuurprijs
Land Vlag van Nederland Nederland, Vlag van België België
Eerst uitgereikt 1987
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

De BookSpot Literatuurprijs is sinds maart 2018 de nieuwe naam van de ECI Literatuurprijs, eerder bekend als AKO Literatuurprijs naar de winkelketen die de prijs in 1987 instelde. De literatuurprijs is ondergebracht bij de onafhankelijke Stichting Jaarlijkse Literatuurprijs voor fictie en non-fictie die zorgt voor een jury van beroepsrecensenten uit Nederland en Vlaanderen. De stichting telt zes leden met Winnie Sorgdrager als voorzitter[1] en benoemt elk jaar een juryvoorzitter uit het openbare leven, vaak de politiek. De boeken moeten verschenen zijn tussen 1 juli van het jaar waarin de prijs wordt uitgereikt en 1 juli van het voorgaande jaar.

De prijs bestaat uit een bedrag van 50.000 euro en een sculptuur - samen met de Libris Literatuur Prijs en de Fintro Literatuurprijs vormt ze het "uitgelezen" trio omwille van het hoge prijzengeld. Vanaf 2017 winnen ook alle genomineerden een bedrag van 5000 euro. In 2016 werd een Lezersprijs geïntroduceerd in samenwerking met het NRC Handelsblad en De Standaard. Deze kranten stellen een jury samen van 25 lezers uit Nederland en 25 uit Vlaanderen. Onder leiding van Peter Vandermeersch, voorzitter van de lezersjury, kiezen zij hun eigen winnaar uit de door de vakjury geselecteerde shortlist. De Lezersprijs bestaat uit een bedrag van 10.000 euro. Het eerste jaar was Martin Michael Driessen de winnaar van de Lezersprijs die in 2016 ook de ECI Literatuurprijs won.[2]

Geschiedenis[bewerken]

In 1986 werd de AKO Literatuurprijs ingesteld door de Nederlandse winkelketen AKO, onderdeel van uitgeversbedrijf Audax, waarmee het bedrijf het lezen van literatuur wil bevorderen en de belangstelling voor boeken wil vergroten. Van 1987 tot en met 1996 werd de prijs onder die naam uitgereikt. Van 1997 tot en met 1999 werd de prijs gesponsord door de Belgische Generale Bank. In die periode heette de prijs Generale Bank Literatuurprijs of de (G)prijs.[3] Na de overname van de Generale Bank door Fortis werd de naam in 1999 Fortis Literatuurprijs, maar onder die naam is de prijs nooit uitgereikt. In 2000 werd boekhandelketen AKO weer sponsor en werd de naam tot en met 2014 weer AKO Literatuurprijs. Vanaf 2015 sponsort de online boekenwinkel ECI en werd de naam ECI Literatuurprijs.[4][5] In maart 2018 veranderde de naam naar BookSpot Literatuurprijs vanwege de naamsverandering van de sponsor ECI in BookSpot.[6]

In 2005 ontstond er een rel omdat het controversiële GeenStijl.nl beweerde dat de winnaar al vast stond voordat de jury een keuze had gemaakt. De 'shortlist van genomineerden' zou enkel dienen om de verkoopcijfers op te drijven. Geenstijl beweerde dat Tommy Wieringa zou winnen met zijn boek Joe Speedboot. Dit werd breed uitgemeten in de media, maar bleek onjuist want Jan Siebelink won met Knielen op een bed violen; het werd een nationale bestseller.[7] In datzelfde jaar vond juryvoorzitter Hans Dijkstal het vreemd te vinden dat een Nederlandse literatuurprijs Engelse termen zoals longlist en shortlist hanteert. Een oproep naar alternatieve benamingen in het tijdschrift Onze Taal bracht tiplijst voor de eerste juryselectie van 25 boeken en toplijst voor de zes genomineerden. Deze termen werden gebruikt tot ze 2015 terug werden vervangen door longlist en shortlist.[8]

1987-1996: AKO Literatuurprijs[bewerken]

Jaar Land Winnaar Nominatie Juryvoorzitter
1987 Vlag van Nederland J. Bernlef - Publiek geheim Hans Van Mierlo
1988 Vlag van Nederland Geerten Meijsing - Veranderlijk en wisselvallig Joop den Uyl & Hedy d'Ancona
1989 Vlag van België Brigitte Raskin - Het koekoeksjong Erik Jurgens
1990 Vlag van Nederland Louis Ferron - Karelische nachten Arie van der Zwan
1991 Vlag van Nederland P.F. Thomése - Zuidland Frits Bolkestein
1992 Vlag van Nederland Margriet de Moor- Eerst grijs dan wit dan blauw Wim Duisenberg
1993 Vlag van Nederland Marcel Möring - Het grote verlangen Mark Eyskens
1994 Vlag van Nederland G.L. Durlacher - Quarantaine Frans Andriessen
1995 Vlag van Nederland Connie Palmen - De vriendschap Paula D'Hondt
1996 Vlag van Nederland Frits van Oostrom - Maerlants wereld' Henk Vonhoff

1997-1999: Generale Bank Literatuurprijs[bewerken]

Jaar Land Winnaar Nominatie Juryvoorzitter
1997 Vlag van Nederland A.F.Th. van der Heijden - Onder het plaveisel het moeras Marcel van Dam
1998 Vlag van Nederland Herman Franke - De verbeelding Jan Hoet
1999 Vlag van Nederland Karel Glastra van Loon - De passievrucht Aad Nuis

2000-2014: AKO Literatuurprijs[bewerken]

Jaar Land Winnaar Nominatie Juryvoorzitter
2000 Vlag van Nederland Arnon Grunberg - Fantoompijn Wilfried Martens
2001 Vlag van Nederland Jeroen Brouwers - Geheime kamers Schelto Patijn
2002 Vlag van Nederland Allard Schröder - De hydrograaf Louis Tobback
2003 Vlag van Nederland Dik van der Meulen - Multatuli: leven en werk van Eduard Douwes Dekker Wim Kok
2004 Vlag van Nederland Arnon Grunberg - De asielzoeker Paul Rosenmöller
2005 Vlag van Nederland Jan Siebelink - Knielen op een bed violen Hans Dijkstal
2006 Vlag van Nederland Hans Münstermann - De Bekoring Laurentien Brinkhorst
2007 Vlag van Nederland A.F.Th. van der Heijden - Het schervengericht Gerlach Cerfontaine
2008 Vlag van Nederland Doeschka Meijsing - Over de liefde Wim Deetman (346 boeken)
2009 Vlag van België Erwin Mortier - Godenslaap Guy Verhofstadt (390 boeken)
2010 Vlag van België David Van Reybrouck - Congo: een geschiedenis Femke Halsema
2011 Vlag van Nederland Marente de Moor - De Nederlandse maagd Ernst Hirsch Ballin
2012 Vlag van België Peter Terrin - Post mortem Jozias van Aartsen
2013 Vlag van Nederland Joke van Leeuwen - Feest van het begin Patrick Janssens
2014 Vlag van België Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn Job Cohen

2015-2018: ECI Literatuurprijs[bewerken]

Jaar Land Winnaar Nominatie Juryvoorzitter Lezersprijs
2015 Vlag van Nederland Jeroen Brouwers - Het hout Andrée van Es /
2016 Vlag van Nederland Martin Michael Driessen - Rivieren Louise Fresco Martin Michael Driessen - Rivieren
2017 Vlag van België Koen Peeters - De mensengenezer Thom de Graaf Koen Peeters - De mensengenezer

2018- : BookSpot Literatuurprijs[bewerken]

Jaar Land Winnaar Nominatie Juryvoorzitter Lezersprijs
2018 Vlag van Nederland Tommy Wieringa - De heilige Rita Jos Geysels[1] Tommy Wieringa - De heilige Rita
2019