Echte valeriaan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Echte valeriaan
Valeriana officinalis02.JPG
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Campanuliden
Orde: Dipsacales
Familie: Caprifoliaceae (Kamperfoeliefamilie)
Geslacht: Valeriana (Valeriaan)
Soort
Valeriana officinalis
L. (1753)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Echte valeriaan (Valeriana officinalis) is een kruidachtige plant uit de kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae).

Valeriaan is een bekende plant binnen de fytotherapie. Extracten van deze plant (verkregen door extractie met water of 70% ethanol in water) kunnen effectief zijn bij slapeloosheid.[1]

Hoewel veel mensen de geur van valeriaan onaangenaam vinden, werd het in de 16e eeuw gebruikt als parfum en als geurstof aan de was toegevoegd. Valeriaan heeft op katten een onweerstaanbare en sterk prikkelende werking. Omdat katten zo dol zijn op de geur heeft de plant als alternatieve naam 'kattenkruid'; niet te verwarren met de niet-verwante soort wild kattenkruid (Nepeta cataria). De typische doordringende geur van de wortel ontwikkelt zich pas bij het drogen.

Plantengemeenschap[bewerken]

De echte valeriaan is een kensoort voor het onderverbond Circaeo-Alnenion van het verbond van els en gewone vogelkers (Alno-padion).

Ecologie[bewerken]

Echte valeriaan is waardplant voor de vlinders Depressaria pulcherrimella, Pandemis dumetana en de woudparelmoervlinder

Toepassingen[bewerken]

Al bij de Oude Grieken en Romeinen werd valeriaan als krampstillend middel gebruikt. Het zou ook helpen tegen de pest. De veronderstelde rustgevende werking werd voor het eerst in de 18e eeuw beschreven.

Er zijn vele studies verricht om het werkingsmechanisme van de valeriaanextracten te achterhalen, hier is echter geen eenduidig mechanisme uitgekomen. Er is bekend dat valeriaanzuur ingrijpt op de gamma-aminoboterzuur-A (GABAA) receptor.[2] GABA receptoren spelen een belangrijke rol in het inhiberen van signalen van zenuwcellen. Er is echter niet bekend of en hoe valeriaanzuur door de bloed-hersenbarrière kan worden getransporteerd.[3]

De resultaten van onderzoeken die de werkzaamheid van valeriaanextracten onderzochten zijn niet eenduidig over de effecten op de slaap; er lijkt een effect op de slaaplatentie te zijn (de tijdsduur die het kost om in slaap te vallen). Tevens lijkt er een langere SWS (Slow-Wave-Sleep) periode te zijn; dit is de diepe slaap tijdens een slaapperiode.[4] Maar andere studies konden geen enkele effectiviteit aantonen.[5]

Wegens de relatief lichte bijwerkingen wordt valeriaan gebruikt als alternatief voor kalmeringsmiddelen als benzodiazepines. Het is ook een ingrediënt van kraamanijs.

Veiligheid[bewerken]

Bepaalde delen van de wortel van de plant bevatten mutagene en cytotoxische bestanddelen. In preparaten op valeriaanbasis zijn deze uitgezuiverd en niet meer detecteerbaar aanwezig. Het middel wordt afgeraden bij mensen met leverproblemen en zwangere vrouwen.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Algemeen

  • (en) Valerian. In: Braun L, and Cohen M. (2007), Herbs & Natural Supplements An Evidence-based Guide. Second Edition. Churchill Livingstone (Elsevier), London, pp. 1182-1190
  • (en) Valerianae Radix. ESCOP Monographs, The Scientific Foundation for Herbal Medicinal Products, 2nd edition (2003). European Scientific Cooperative On Phytotherapy Scientific Committee (Fascicule 4)
  • (en) Radix Valerianae. In: WHO monographs on selected medicinal plants. VOLUME 1. pp 274-283
  • (en) Valerian (Valeriana officinalis) - Harvard Medical School momongraph (2007). Beschikbaar tegen betaling op www.naturalstandard.com.

In de tekst

  1. (en) Schulz, Hänsel, Blumental, Tyler (2004) Rational Phytotherapy, a reference guide for physicians and pharmacists.Berlin Heidelberg: Springer.
  2. (en) Khom S, Baburin I, Timin E, et al. Valerenic acid potentiates and inhibits GABA(A) receptors: molecular mechanism and subunit specificity. (2007) Neuropharmacology 53:178-187. PMID 17585957.
  3. (en) Neuhaus W, Trauner G, Gruber D, et al. Transport of a GABAA receptor modulator and its derivatives from Valeriana officinalis L. s. l. across an in vitro cell culture model of the blood-brain barrier. (2008) Planta Med 74:1338-1344. PMID 18704879.
  4. (en) Shinomiya K, Fujimura K, Kim Y, et al. Effects of valerian extract on the sleep-wake cycle in sleep-disturbed rats. (2005) Acta Med Okayama 59:89-92. PMID 16049561.
  5. (en) Taibi DM, Landis CA, Petry H, et al. A systematic review of valerian as a sleep aid: safe but not effective. (2007) Sleep Med Rev 11:209-230. PMID 17517355.

De aanduiding (en) betekent dat de genoemde referentie in het Engels is.

Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Ecologisch tuinieren - Echte valeriaan.