Eckelrade

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Eckelrade
Ikkelder
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Eckelrade
Eckelrade
Situering
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Eijsden-Margraten
Coördinaten 50° 48′ NB, 5° 46′ OL
Algemeen
Oppervlakte 1,17 km²
Inwoners (2014) 573
Overig
Postcode 6251-6252
Netnummer 043
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Eckelrade (Limburgs: Ikkelder) is een dorp in het zuidwesten van de Nederlandse provincie Limburg in de gemeente Eijsden-Margraten. Het maakte tussen 1982-2010 deel uit van de fusiegemeente Margraten en heeft circa 560 inwoners. Het is een typisch Zuid-Limburgs dorp met vele monumentale boerderijen. Het natuurreservaat Savelsbos in de omgeving van Eckelrade is voor veel wandelaars een geliefde plek. Het hellingbos Savelsbos markeert de rand van het Plateau van Margraten. Op dit plateau is het dorp Eckelrade gelegen.

Eckelrade is een van de plaatsen waardoor de Mergellandroute voor fietsers voert. Het bevindt zich hierin tussen Honthem en Gronsveld.

Deze plaats is van oorsprong een agrarische nederzetting. Ook nu nog is het gebied rond Eckelrade overigens hoofdzakelijk in gebruik voor akkerbouw en fruitteelt.

Geschiedenis[bewerken]

Sporen van Romeinse aanwezigheid op het Plateau van Margraten zijn tamelijk zeldzaam, hoewel volgens de Heerlense archeologe Karen Jeneson ook de Zuid-Limburgse plateaus gedurende de eerste eeuwen van de christelijke jaartelling in cultuur gebracht waren. De vondst in 2012 van een nederzetting met houten huizen uit de Romeinse tijd aan de Putstraat/Linderweg in Eckelrade lijkt deze stelling te bevestigen. Men vond er een woonstalhuis, twee bijgebouwen, een spieker (graanschuur op palen), een grindpad, diverse greppels en palissaden (wellicht erfafscheidingen) en enkele afvalkuilen met onder andere aardewerkscherven.[1]

Na het vertrek van de Romeinen, werd het gebied rondom Eckelrade waarschijnlijk pas in de twaalfde eeuw opnieuw in cultuur gebracht. Het werd toen gesticht vanuit Gronsveld, net zoals de meeste plaatsen op het Plateau van Margraten tussen de 11e en de 13e eeuw gesticht zijn vanuit oudere nederzettingen in de nabijheid.

Het dorp heeft tot aan de Franse tijd een ingewikkelde structuur gekend. De noordzijde van de Dorpsstraat en de kerk behoorde tot de vrije rijksheerlijkheid, later graafschap Gronsveld. De zuidzijde viel onder Breust (Eijsden). In het westen viel nog een blok Rijckholter grond. Het oostelijke deel van het dorp viel onder de heren van Valkenburg, die het in leen hadden gegeven aan de heer van Gronsveld. Door het gebrek aan (juridische) samenwerking tussen de delen van het dorp kon een misdadiger zijn straf ontlopen, door simpelweg de straat over te steken.[2]

Aan deze ingewikkelde structuur kwam ten dele een einde, toen in 1828 de gemeente Sint Geertruid werd opgericht. De zuidkant kwam toen bij deze nieuwe gemeente, terwijl de noordzijde bij Gronsveld bleef horen.

In 1982 kwam helemaal een einde aan de deling van het dorp, toen het in z'n geheel bij de gemeente Margraten werd gevoegd. Sinds 2011 maakt ze deel uit van de fusiegemeente Eijsden-Margraten.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Kerk van Eckelrade
1rightarrow blue.svg Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Eckelrade en Lijst van gemeentelijke monumenten in Eckelrade
  • De Katholieke Sint-Bartholomeuskerk, van mergel. Oorspronkelijk was het een hulpkerk van de parochie Gronsveld. De typisch Limburgse toren stamt uit de 14e eeuw. Een gedeelte van het gebouw stamt uit 1717. In 1845 werd de kerk een zelfstandige parochiekerk. De sacristie en doopkapel zijn toen bijgevoegd en in 1923 kwam nog een uitbreiding met neogotische elementen.
  • Robustelly-kerkorgel uit 1775. Afkomstig van het klooster in Hoogcruts
  • Voormalige zuivelfabriek Sint Barbara uit 1916. Na 1985 een woonhuis.
  • Diverse oude en monumentale boerderijen en huizen.
  • Beeldje van een meisje met een schooltas met als titel: Ten dienste van kerk, school en gezin. Het is een herinnering aan de zusters de la Misericorde, die hier jarenlang vanuit hun klooster het onderwijs verzorgden.
  • Het Savelsbos
  • Een zwingelput

Folklore[bewerken]

Personen[bewerken]

  • Patrick Creijghton (kunstschilder)
  • Agnes Theodora Mechelina Creijghton - Motké (1928-2014) (beeldhouwster)

Foto's[bewerken]

  1. Aarts, M., B. de Fraiture, K. Jeneson, L. Verhart, 'Archeologische Kroniek van Limburg over 2013', in: Jaarboek 2014 van het Koninklijk Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap (Publications, Deel 150), pp. 189-192.
  2. http://www.eijsden-margraten.nl/bloesem-van-het-zuiden/kernen_41005/item/eckelrade-ikkelder_29261.html