Ed Nijpels

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ed Nijpels
Nijpels, Ed - SFA008007350.jpg
Algemene informatie
Volledige naam Eduardus Hermannes Theresia Maria Nijpels
Geboren 1 april 1950
Functie Voorzitter van NLingenieurs
Partij VVD
Titulatuur drs.
Politieke functies
1973-1976 Voorzitter JOVD
1976-1982 Lid gemeenteraad Bergen op Zoom
1977-1986 Lid Tweede Kamer
1982-1986 Politiek leider VVD
1986-1989 Minister van VROM
1989-1990 Lid Tweede Kamer
1990-1995 Burgemeester van Breda
1999-2008 Commissaris van de Koningin van Friesland
2009-2010 Bestuursvoorzitter Stichting Pensioenfonds ABP
Parlement & Politiek - biografie
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Nederland

Eduardus Hermannes Theresia Maria (Ed) Nijpels (Den Helder, 1 april 1950) is een Nederlands bestuurder en voormalig politicus.

Politicus[bewerken]

In 1968 werd hij lid van de VVD. Hij studeerde aan de Rijksuniversiteit Utrecht in de vrije studierichting van Rechten, waardoor hij drs. werd en geen mr. Vóór zijn politieke carrière was hij leraar maatschappijleer op het R.K. St. Gertrudislyceum te Roosendaal. In september 1976 werd hij lid van de gemeenteraad van Bergen op Zoom. Dat was hij in totaal zes jaar. Hij werd op 8 juni 1977 lid van de Tweede Kamer en op 20 april 1982 koos de fractie hem tot fractievoorzitter en politiek leider als opvolger van Hans Wiegel.

Onder de leus "gewoon jezelf kunnen zijn" won de VVD op 8 september 1982 bij vervroegde verkiezingen tien zetels en kwam daarmee op 36 zetels in de Tweede Kamer. Nijpels wist door de verkiezingsuitslag de vorming van het kabinet-Lubbers I (1982-1986) tot stand te brengen.

Hij kreeg tijdens deze kabinetsperiode te maken met diverse affaires. De grootste was de ondergang van het Rijn-Schelde-Verolme concern, die leidde tot de eerste parlementaire enquête sinds die van 1946 over het beleid van de Nederlandse regering in ballingschap in Londen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De minister van economische zaken en vicepremier van de VVD, Gijs van Aardenne, was na deze enquête "aangeschoten wild", wat de oppermacht van CDA-premier Ruud Lubbers nog verder vergrootte.

In 1986 kreeg hij de schuld van de verkiezingsnederlaag toen de VVD negen zetels verloor.

Minister, burgemeester, CdK[bewerken]

Hij werd vervangen door Joris Voorhoeve als fractievoorzitter en politiek leider van de VVD. Ondanks de verkiezingsnederlaag kreeg Nijpels een ministerschap in het kabinet-Lubbers II (1986-1989) aangeboden. Hij werd minister van VROM. Als minister kreeg hij bijzonder veel waardering en respect van zowel coalitie als oppositie voor zijn milieubeleid. Zo bracht hij in mei 1989 het NMP (Nationaal Milieubeleidsplan) uit.

Na zijn ministerschap werd hij opnieuw lid van de Tweede Kamer, van 14 september 1989 tot 4 april 1990. Hij vertrok in 1990 om burgemeester van Breda te worden. Dat was hij van 1 april 1990 tot 1 juli 1995. Van 1995 tot 1999 was Nijpels directeur van een Arbodienst, begin 1999 werd Nijpels Commissaris der Koningin in de provincie Friesland. Nijpels bleef CdK tot 1 mei 2008. Gedurende zijn tijd als CdK had Nijpels veel nevenfuncties waaronder vanaf 2004 een commissariaat bij de DSB Bank.

Voorzitter NLingenieurs[bewerken]

Nijpels bleef Commissaris der Koningin tot 1 mei 2008. Hij trad terug omdat zijn vrouw Elsbeth Janmaat in Maleisië ging werken. waardoor Nijpels uit Nederland vertrok. Daarna werd zijn hoofdfunctie het voorzitterschap van NLingenieurs, de brancheorganisatie van de Nederlandse advies- en ingenieursbureaus. Nijpels hield ook vele nevenfuncties.

Nevenfuncties[bewerken]

Naast zijn hoofdfuncties als voorzitter van NLingenieurs en bestuursvoorzitter van het ABP (vanaf 1 augustus 2009, opgestapt 19 februari vanwege DSB-geruchten) heeft Nijpels tientallen nevenfuncties, waaronder voorzitter SENA (Stichting ter Exploitatie van Naburige Rechten), commissaris bij de inmiddels failliet verklaarde DSB Bank (tot 29 september 2009), voorzitter Stichting Ronald McDonald Kinderfonds, voorzitter Raad van Toezicht van het Kadaster, voorzitter van branche vereniging GeoBusiness Nederland, bestuursvoorzitter Stichting Milieu Centraal[1], voorzitter Raad van Toezicht Reclassering Nederland, voorzitter Raad van Toezicht TROS, voorzitter Internationale Architectuur Biennale Rotterdam en voorzitter Stichting Garantiefonds Gerechtsdeurwaarders.[2] Tevens is Nijpels lid van het dagelijks bestuur van VNO-NCW.

Van 1990 tot 1999 was Nijpels voorzitter van het Wereld Natuur Fonds (WNF). Van 1 juli 2008 tot 1 juli 2014 was hij voorzitter van het Bosschap, waarbij hij zowel in 2010 als 2012 voor twee jaar werd herbenoemd. Ook is Ed Nijpels lid van het genootschap De Heeren Zeventien uit Friesland waar de machtigste bestuurders uit bedrijfsleven en overheid in Friesland, elkaar jaarlijks in alle beslotenheid ontmoeten op landgoed Lauswolt.

Op 15 augustus 2014 werd Nijpels benoemd tot kroonlid van de Sociaal-Economische Raad (SER). Hij wordt daar voorzitter van de Borgingscommissie Energieakkoord. De benoeming geldt tot en met 31 maart 2016.[3][4]

Nijpels bij DSB[bewerken]

Vanaf 1 juli 2004 was Ed Nijpels commissaris bij de DSB Bank. Deze bank raakte in 2009 in opspraak. Vóór 2009 waren er al geruchten dat de handelwijze van DSB niet deugde vanwege de koppelverkoop van overlijdensrisicoverzekeringen en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen in de vorm van een of meer koopsompolissen. In 2009 zochten klanten van DSB contact met de media omdat zij in de problemen waren geraakt door een hypotheeklening bij DSB Bank.[5] Op 28 september 2009 vertelden oud-medewerkers van DSB Bank in het tv-programma NOVA dat de bank systematisch en op grote schaal zo veel en zo hoog mogelijke koopsompolissen verkocht zonder de klant te waarschuwen voor de risico’s. De oud-medewerkers bevestigden dat de koopsompolissen via koppelverkoop aan de man werden gebracht: zonder koopsompolis kreeg de klant geen hypotheeklening. Van de overbodige koopsommen kwam minimaal 80% als provisie bij DSB terecht.[6][7]

De dag na de uitzending van NOVA maakte Nijpels bekend dat hij zijn functie als commissaris bij DSB per direct neerlegde. Volgens Nijpels had dit niets met de negatieve publiciteit te maken, maar met zijn benoeming tot bestuursvoorzitter van de Stichting Pensioenfonds ABP bijna twee maanden eerder (op 1 augustus 2009).[8][9] Na het faillissement van DSB zei minister van Financiën Wouter Bos dat er onder andere een onderzoek zou komen naar de rol van de commissarissen bij DSB.

Door de rol die Nijpels speelde bij DSB groeide het verzet tegen zijn functie bij het ABP. Nijpels schreef vervolgens een open brief aan de leden van het ABP, in deze brief zegde hij toe op te stappen als het onderzoek naar zijn handelen bij DSB negatief uitpakt.[10] Op 19 februari 2010 werd bekend dat Nijpels zijn functie bij ABP neerlegde.

Nijpels bij SENA[bewerken]

Nijpels is bestuursvoorzitter bij de Stichting ter Exploitatie van Naburige Rechten, een stichting die op aanwijzing van het Ministerie van Justitie[11], en met uitsluiting van ieder ander, belast is met de uitvoering van artikel 7 van de Wet op de naburige rechten. In 2010 bleek dat deze stichting ten onrechte voor ongeveer 35 miljoen euro aan facturen verstuurd had en zich daarmee rijk gerekend had. Toen dit aan het licht kwam ontsloeg Nijpels directeur Hans van Berkel. In een rechtszaak oordeelde de kantonrechter dat de directeur op onjuiste wijze ontslagen was en recht had op een ontslagvergoeding van een half miljoen euro waarvan 25.000 euro smartengeld. De rechter oordeelde dat de schuld bij het bestuur van de stichting lag en niet bij de directeur. Het bestuur trad af, met uitzondering van Nijpels.[12]

Tv-optredens en film[bewerken]

Eind jaren tachtig was Nijpels co-presentator van het televisieprogramma Tros Aktua in Bedrijf van de TROS. Daarin werd aandacht besteed aan Nederlandse bedrijven die innovatief werkten. Het programma presenteerde Nijpels naast presentatrice Tineke Verburg.[13]. In november 2007 werd Nijpels benoemd tot lid van de Raad van Toezicht van de omroepvereniging TROS.[14] Daar kwam op 30 november 2013 de rol van voorzitter bij voor de fusie-omroep AVROTROS.[15].

In de film De schippers van de Kameleon, uitgebracht in 2003, speelde Nijpels zichzelf als Commissaris van de Koningin van Friesland, een rol die hij ook vervulde in het tweede deel van de Kameleon-filmreeks. Ook zijn zoon Boyan speelde een klein rolletje in deze film.

Onderscheidingen[bewerken]

Op 20 november 1989 werd Nijpels benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Tevens is hij benoemd tot commandeur in de Orde van Oranje-Nassau. Hij kreeg deze hoge onderscheiding voor zijn inspirerende bijdrage aan natuurbescherming en -ontwikkeling tijdens zijn voorzitterschap van het Wereld Natuur Fonds (WNF)[16]

Trivia[bewerken]

Henk Spaan speelde in 1986 in het tv-programma Verona (het voormalige Pisa) een persiflage op Nijpels als 'Ed Raket (in het Kabinet)' in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen dat jaar waarbij Harry Vermeegen zijn campagneleider speelde.

Voorganger:
H. (Hans) Wiegel
Politiek leider VVD
1982-1986
Opvolger:
R.W. (Rudolf) de Korte
Voorganger:
Pieter Winsemius
Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
1986-1989
Opvolger:
Hans Alders
Voorganger:
Frans Feij
Burgemeester van Breda
1990-1995
Opvolger:
Chris Rutten
Voorganger:
Loek Hermans
Commissaris van de Koningin van Friesland
1999-2008
Opvolger:
John Jorritsma
Voorganger:
Jan Coppen
Voorzitter NLingenieurs
2008-heden