Eddy van Hijum
| Eddy van Hijum | ||||
|---|---|---|---|---|
| ||||
Van Hijum in 2023
| ||||
| Algemeen | ||||
| Volledige naam | Yde Johan van Hijum | |||
| Geboortedatum | 17 april 1972 | |||
| Geboorteplaats | Delft | |||
| Partij | CDA (1989–2023), NSC (2023–heden) | |||
| Religie | PKN | |||
| Titulatuur | dr. | |||
| Alma mater | Universiteit Twente | |||
| Functies | ||||
| 1998–2003 | gemeenteraadslid van Zwolle | |||
| 2002–2003 | fractievoorzitter van CDA Zwolle | |||
| 2003–2014, 2023–2024, 2025 |
Tweede Kamerlid | |||
| 2014–2023 | gedeputeerde van Overijssel | |||
| 2015, 2019 | Statenlid van Overijssel | |||
| 2024–2025 | derde vicepremier | |||
| 2024–2025 | minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid | |||
| 2025 | minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (a.i.) | |||
| 2025 | tweede vicepremier | |||
| 2025 | fractievoorzitter van NSC in Tweede Kamer | |||
| 2025 | lijsttrekker NSC | |||
| ||||
Yde Johan (Eddy) van Hijum (Delft, 17 april 1972) is een Nederlands politicus. Sinds 2025 is hij de politiek leider van Nieuw Sociaal Contract (NSC). Namens deze partij was hij in 2024 en 2025 minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Eerder was hij actief voor het Christen-Democratisch Appèl (CDA), voor welke partij hij van 2003 tot 2014 Tweede Kamerlid en van 2015 tot 2023 gedeputeerde van Overijssel was.
Opleiding en carrière
[bewerken | brontekst bewerken]Van Hijum heeft een groot deel van zijn jeugd doorgebracht in het Friese Woudsend. Van 1984 tot 1990 volgde Van Hijum het atheneum aan het Bogerman College te Sneek. Aansluitend studeerde hij van 1990 tot 1995 civieltechnische bestuurskunde aan de Universiteit Twente te Enschede. Op 7 juni 2001 promoveerde hij in de bestuurswetenschappen aan dezelfde universiteit.
Van Hijum begon zijn werkzame leven in 1995 als adviseur op het gebied van bestuurlijke organisatie bij Infram; hij deed projecten voor de provincie Overijssel op het gebied van waterhuishouding. Vervolgens werd hij in 1997 onderzoeker aan de Universiteit Twente naar de bestuurlijke organisatie en de bekostiging van de watersector in Nederland. In 2001 werd hij consultant en manager bij PwC en later KPMG.
Politieke carrière
[bewerken | brontekst bewerken]CDA
[bewerken | brontekst bewerken]In 1989 werd Van Hijum lid van het CDA, toen hij lid werd van het CDJA, afdeling Snits-Wymbrits. In 1998 werd Van Hijum lid van de gemeenteraad in Zwolle namens het CDA. In 2002 koos de fractie hem tot fractievoorzitter.
Op 2 september 2003 werd Van Hijum benoemd tot lid van de Tweede Kamer. In de Tweede Kamer hield Van Hijum zich vooral bezig met Verkeer en Waterstaat en met Sociale zaken en Werkgelegenheid. Van 2010 tot en met 2012 was hij tevens fractiesecretaris en lid van het Presidium van de Tweede Kamer. In 2012 werd hij woordvoerder financiën, rijksuitgaven en asiel & migratie. In 2014 was hij als informateur/formateur betrokken bij het vormen van een college in Olst-Wijhe.
In september 2014 stelde Van Hijum zich beschikbaar als lijsttrekker van het CDA bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2015 in de provincie Overijssel. Kort daarna volgde hij partijgenoot Theo Rietkerk op als gedeputeerde. Hij gaf daarmee zijn kamerzetel op. Na de verkiezingen werd hij opnieuw benoemd tot gedeputeerde.
In 2019 was Van Hijum opnieuw lijsttrekker bij de Provinciale Statenverkiezingen. Het CDA bleef bij deze verkiezingen de grootste partij in Overijssel en Van Hijum werd opnieuw gedeputeerde met regionale economie, financiën en Europa in zijn portefeuille. Ook werd hij lid van het Europees Comité van de Regio's, waar hij als rapporteur een advies schreef voor de Europese Commissie over beleid voor het midden- en kleinbedrijf.
In augustus 2022 maakte Van Hijum bekend dat hij geen derde termijn als gedeputeerde ambieerde. Hij stelde zich ook niet meer beschikbaar als lijsttrekker bij de Statenverkiezingen van 2023.[1] Op 12 juli 2023 werd er een nieuw college benoemd waarmee er eind kwam aan zijn ambt van gedeputeerde.[2]
NSC
[bewerken | brontekst bewerken]Op 20 augustus 2023 maakte Pieter Omtzigt bekend dat hij met zijn nieuwe partij Nieuw Sociaal Contract (NSC) aan de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2023 zou gaan deelnemen. Van Hijum schreef het verkiezingsprogramma daarvoor. Van Hijum maakte daarmee de overstap van het CDA naar het NSC.[3] Van Hijum had in maart 2023 nog gezegd dat het CDA als familie voelde, waar je niet zomaar afscheid van neemt. Toch besloot hij zijn lidmaatschap op te zeggen. Hij zei over zijn overstap: "...als je ziet wat er in het land aan de hand is: het grote wantrouwen in het openbaar bestuur en de politiek. De ambitie en de mogelijkheid om daar iets aan te kunnen doen met elkaar, dat trekt ook wel weer."[4][5] Met plaats zes op de NSC-kandidatenlijst en een verkiezingsresultaat van 20 zetels voor het NSC, werd Van Hijum op 6 december 2023 beëdigd als Tweede Kamerlid.[6][7]
Van 2 juli 2024 tot en met 22 augustus 2025 was Van Hijum minister namens het NSC. Hij werd minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en vicepremier in het kabinet-Schoof.[8][9] Omdat de PVV-ministers op 3 juni 2025 het kabinet verlieten, was hij 3 tot 19 juni 2025 ook minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (a.i.). Op 19 juni kreeg hij verder een aantal taken toebedeeld die eerst bij de minister voor Asiel en Migratie hoorden.[10][11][12][13]
Als minister van sociale zaken werkte Van Hijum aan een "selectiever en gerichter arbeidsmigratiebeleid". Doel was om niet langer laagbetaalde arbied te stimuleren. En de vaak slechte leef- en werkomstandigheden van arbeidsmigranten te verbeteren.[14][15] Een van de maatregelen was het schrappen van de mogelijkheid voor werkgevers om loon in te houden in ruil voor huisvesting. Hiermee zou de werknemer te afhankelijk zijn van de werkgever. Inclusief een groter risico op dakloosheid als het werk stopt. Daags na de verkiezingen schrapte demissionair minister Paul (VVD) deze maatregel weer. Het zou geen oplossing zijn voor het probleem, aldus dus demissionair minister[16]
Er kwam op 22 augustus 2025 een einde aan zijn ministerschap. De NSC-bewindslieden stapten uit het kabinet-Schoof, nadat eerder die dag NSC-minister Veldkamp was afgetreden. Aanleiding was de blokkade van VVD en BBB om maatregelen tegen de regering-Netanyahu te treffen in verband met de Gaza-oorlog.[17]
Omdat Kamerlid Diederik Boomsma in diezelfde periode zijn zetel teruggaf vanwege de overstap naar JA21, werd Van Hijum op 2 september 2025 opnieuw geïnstalleerd als lid van de Tweede Kamer. Hij volgde tevens Nicolien van Vroonhoven op als fractievoorzitter. Een dag eerder was hij politiek leider van het NSC geworden. Hij had zich kandidaat gesteld voor het lijsttrekkerschap en werd op 17 juni 2025 door het bestuur voorgedragen.[18][19] Na een online stemming onder de leden werd Van Hijum op 1 september benoemd tot lijsttrekker.[20]
De Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025 verliepen desastreus voor het NSC. Van Hijum kreeg 22.066 voorkeurstemmen, maar de partij als geheel behaalde slechts 39.408 stemmen. Onvoldoende voor een zetel in de Tweede Kamer.[21] Op 11 november 2025 eindigde daarmee zijn Kamerlidmaatschap.
Conflict met NSC-fractie
[bewerken | brontekst bewerken]Op 20 mei 2025 kwam Van Hijum in een Tweede Kamerdebat over de pensioenhervorming in Nederland lijnrecht tegenover de NSC-fractie te staan. Namens de fractie pleitte Agnes Joseph voor meer inspraak van pensioendeelnemers bij de overgang naar het nieuwe stelsel, via referenda of individueel bezwaar. Van Hijum wees het voorstel af vanwege de volgens het kabinet verwachte uitvoeringsproblemen en vertragingen, en benadrukte dat het minstens twee jaar zou duren om het juridisch te implementeren. Het amendement-Joseph werd met één stem verschil verworpen (73 tegen, 72 voor).[22]
Buiten de politiek
[bewerken | brontekst bewerken]Met het beëindigen van de loopbaan in de Overijsselse politiek in 2023, was zijn NSC-carrière nog niet in zicht. Van Hijum had, (daarom) kortstondig, een aantal andere functies. Hij was van januari tot oktober 2023 onafhankelijk voorzitter van de Omgevingsraad Schiphol (later Maatschappelijk Raad Schiphol).[23] Ook was hij van juli tot november 2023 commissaris bij energiemaatschappij RENDO.[9] Zijn net verkregen plaats als raadslid voor de Raad voor het Openbaar Bestuur nam hij niet in vanwege zijn Kamerkandidatuur voor het NSC.[24]
Persoonlijk
[bewerken | brontekst bewerken]Van Hijum is getrouwd en heeft drie dochters. Hij is lid van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN).
Publicaties
[bewerken | brontekst bewerken]- Op de drempel van een Nadere Unie, Soesterberg: Uitgeverij Aspekt, 2022.
- Kostelijk water: een studie naar de organisatie en bekostiging van het Nederlandse waterbeheer (dissertatie 2001)
- diverse publicaties in tijdschriften (Bestuursforum, InterDisciplinair, Facta, Openbaar Bestuur)
- diverse publicaties over waterbeheer
- Eddy van Hijum, Rijksoverheid. Gearchiveerd op 21 februari 2025.
- Van Hijum, CDA.
- Van Hijum, CDA Overijssel.
Curriculum Vitae Van Hijum, AVA Enexis, 25 juni 2020.- Aan de keukentafel met gedeputeerde Eddy van Hijum uit Laag Zuthemm, Salland Centraal, 19 juni 2019.
- ↑ CDA-politicus Eddy van Hijum stopt als gedeputeerde, RTV Oost, 20 augustus 2022.
- ↑ Nieuw college van Gedeputeerde Staten benoemd, Provincie Overijssel, 12 juli 2023.
- ↑ Pieter Omtzigt over deelname aan verkiezingen: ‘De grootste worden is niet het doel’, Tubantia, 20 augustus 2023.
- ↑ Voormalig gedeputeerde Van Hijum (CDA) sluit aan bij Omtzigt: "Moest wel even nadenken", RTV Oost, 21 augustus 2023.
- ↑ CDA-prominent Eddy van Hijum: "Overstap naar partij Omtzigt was ingrijpende beslissing", RTV Oost, 23 augustus 2023
- ↑ Lijst van Omtzigt: plek voor ex-VVD’er Idsinga, oud-CDA’ers, vluchteling en columnist. Telegraaf (26-9-23). Geraadpleegd op 26-9-23.
- ↑ Nieuwe Tweede Kamer beëdigd, Tweede Kamer, 6 december 2023.
- ↑ Ontslagverlening en benoeming kabinet, Koninklijk Huis, 2 juli 2024. Gearchiveerd op 2 juli 2024.
- ↑ a b CV van Van Hijum op www.rijksoverheid.nl, geraadpleegd 14 november 2024
- ↑ Prof. Dr. Bert van den Braak Drie ministers of toch één? Het is een rommeltje, montesquieu-instituut.nl, 20 juni 2025
- ↑ Koninklijk Besluit over ontslag 9 bewindspersonen, Rijksoverheid, 3 juni 2025. Gearchiveerd op 21 juli 2025. Gearchiveerd op 4 juni 2025.
- ↑ Benoemingen ministers en staatssecretarissen, Rijksoverheid, 19 juni 2025. Gearchiveerd op 21 juli 2025.
- ↑ Eddy van Hijum, Rijksoverheid, geraadpleegd op 21 juli 2025. Gearchiveerd op 21 juli 2025.
- ↑ Minister Van Hijum: ‘Dat verdienmodel moet kapot’, Binnenlands Bestuur, 27 februari 2025
- ↑ Kamerbrief over een selectiever en gerichter arbeidsmigratiebeleid, www.rijksoverheid.nl, 14 november 2024
- ↑ [https://www.nd.nl/nieuws/economie/1291832/minister-paul-schrapt-maatregel-tegen-uitbuiting-van-arbeidsm#closemodal Minister Paul schrapt maatregel tegen uitbuiting arbeidsmigrant, oppositie wil debat], Nederlands Dagblad, 6 november 2025
- ↑ Na Veldkamp stappen ook alle andere NSC-bewindslieden uit kabinet. nos.nl (22 augustus 2025). Geraadpleegd op 11 september 2025.
- ↑ Na Omtzigt haakt ook Van Vroonhoven af als lijsttrekker van NSC, Van Hijum wil wél, de Volkskrant, 14 juni 2025. Gearchiveerd op 14 juni 2025.
- ↑ Bestuur NSC wil Eddy van Hijum als lijsttrekker, Boomsma trekt zich terug, NOS, 17 juni 2025. Gearchiveerd op 21 juli 2025.
- ↑ definitieve kandidatenlijst NSC, www.nsc.nl, 1 september 2025
- ↑ Van 1,6 miljoen tot 0: bekijk hier hoeveel stemmen elke kandidaat kreeg, www.rtl.nl, 6 november 2025
- ↑ Meer zeggenschap over pensioen weggestemd in Tweede Kamer, EW Magazine, 20 mei 2025. Gearchiveerd op 20 mei 2025.
- ↑ Voorzitter Maatschappelijke Raad Schiphol stopt vanwege politieke ambities, www.luchtvaartnieuws.nl, 28 september 2023
- ↑ Felicitaties voor Esmah Lahlah en Eddy van Hijum, ROB, 29 september 2023.
| Voorganger: Karien van Gennip |
Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2024–2025 |
Opvolger: – |
| Voorganger: Carola Schouten |
Derde vicepremier 2024–2025 |
Opvolger: Mona Keijzer |
| Voorganger: Fleur Agema |
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 2025 |
Opvolger: Daniëlle Jansen |
| Voorganger: Sophie Hermans |
Tweede vicepremier 2025 |
Opvolger: – |
| Voorganger: Marjolein Faber |
Minister voor Asiel en Migratie 2025 |
Opvolger: – |
· 
· 