Edmond Halley

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Borstbeeld van Edmond Halley in het Royal Greenwich Observatory

Edmond Halley (Haggerston, Londen, 8 november 1656 - Greenwich, 14 januari 1742) was een Brits astronoom, hoogleraar te Oxford (1705) en directeur van de sterrenwacht van Greenwich (1720).

Jeugd[bewerken]

Halley werd geboren in Haggerston, Oost-Londen. Zijn vader, Edmond Halley Sr., kwam uit een Derbyshire familie en was een rijke zeep-maker in Londen. Als kind had Halley veel interesse in wiskunde. Hij studeerde aan de St Paul's School en vanaf 1673 aan The Queen's College, Oxford. Hoewel hij er geen diploma's voor had publiceerde Halley onder andere stukken over het sterrenstelsel.

In het kort[bewerken]

Halley bepaalde de positie van 340 sterren aan de zuidelijke hemel, resulterende in de catalogus stellarum Australium. Hij ontdekte dat de kometen van 1531, 1607 en 1682 dezelfde komeet waren, die elke 76 jaar terugkeert. Deze komeet is nu bekend als de komeet van Halley. Ook ontdekte Halley de eigenbeweging van sterren. Hij financierde tevens de eerste druk van de Principia van Isaac Newton. In 1721 legde hij de tweede versie van de meridiaan van Greenwich vast, op basis van zijn waarnemingen aan het Koninklijk Observatorium.

Halley suggereerde om de venusovergangen van 1761 en 1769 te gebruiken om de astronomische eenheid te bepalen met behulp van parallax. Na zijn dood vonden dan ook expedities plaats om de venusovergang op verschillende plaatsen waar te nemen.

Edmond Halley gebruikte zijn wiskundige kennis niet alleen voor de sterrenkunde, maar ook voor de actuariële wetenschap. In 1693 publiceerde hij een artikel over levensverzekeringswiskunde waarmee hij de actuariële wetenschap sterk beïnvloedde. Hij was één van de eerste actuarissen.

Persoonlijk leven[bewerken]

Halley trouwde Mary Tooke in 1682 en woonde in Islington. Ze hadden samen drie kinderen.

Zie ook[bewerken]

Werken[bewerken]

  • Catalogus stellarum Australium (1679)
  • A synopsis of the astronomy of comets (1705)
  • Astronomical tables (1752)