Een overtollig mens

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Een overtollig mens
Auteur(s) Maarten Biesheuvel
Kaftontwerper Joost Roelofsz
Land Nederland
Taal Nederlands
Reeks/serie boekenweekgeschenk
Onderwerp Het zijn
Genre verhalenbundel
Uitgever Stichting CPNB
Ter gelegenheid van de Boekenweek 1988
Uitgegeven 1988
Medium Print
Pagina's 94
ISBN-code 90 70066 66 1
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Een overtollig mens is het boekenweekgeschenk van 1988, geschreven door Maarten Biesheuvel. Het kwam uit in maart 1988, op de eerste dag van de Boekenweek, die dat jaar als motto hanteerde "Nederland-Vlaanderen". De auteur beperkt zich tot het schrijven van een vijftal licht tot zwaar absurdistische Nederlandse verhalen, zonder in Vlaanderen te geraken. De eerste vier verhalen zijn ronduit zwaarmoedig, het laatste verhaal verhaalt van een blijmoedige Biesheuvel, die blij is te zijn.

Maarten Biesheuvel met Een overtollig mens

Samenvatting[bewerken | brontekst bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud of de afloop van het verhaal.
Een overtollig mens, het titelverhaal.

Johan Knipperling is onderzoeker in een ziekenhuis en onderzoekt en lijdt zelf aan de ziekte van Bechterev. Hij is zwaar contactgestoord en het titelverhaal beslaat grotendeels een liefdesbrief aan een meisje Irma, dat hij een moment heeft gadegeslagen. Ook deze 34e liefdesbrief verstuurt hij niet. Tijdens zijn leven probeert hij tevergeefs een proefschrift over zijn ziekte te schrijven. Van zijn salaris gaat 75% op aan eten voor zwerfkatten. Na zijn dood wordt zijn skelet ter beschikking van de wetenschap gesteld. De zwerfkatten krijgen zijn vlees als afscheidsmaal.

Een Job van onze tijd.

Hans Feinstich is in gedachten hopeloos verliefd op een onbekende Hilde. Wanneer hij de ganzenhoedster uiteindelijk ontmoet, is zij bevallig als in zijn dromen maar de dochter van een heks. Deze aanstaande schoonmoeder geeft hem een onmogelijke opdracht op Hilde te gewinnen. In tegenstelling tot het Bijbelverhaal loopt het met Hans slecht af en rest de lezer een ontspoord sprookje.

De lezing.

De burgemeester van een provincieplaats probeert de bloemetjes buiten te zetten in Parijs. Meelfabrikant Glasbeker zwoegt op een lezing voor de herensociëteit van hetzelfde stadje, maar raakt niet tot een pakkend verhaal. Hij besluit een buikdanseres in zijn plaats te laten optreden. Tijdens het optreden genieten de heren maar een dag later wordt Glasbeker door de burgemeester geroyeerd.

De klok.

Twee mannen vertellen Maastrichtse verhalen van 1860, toen de gouverneur van Limburg nog veel meer macht had. Hij verstoort op vileine wijze een Romeo&Julia sprookje tussen twee geliefden onder zijn personeel. Vervolgens laat hij een klok repareren met de verkeerde gewichten eraan. De joodse klokkenmaker werkt er drie maanden aan en als de klok niet gerepareerd lijkt te willen worden, pleegt hij zelfmoord. Terug op het gouvernementsgebouw worden de gewichten gewisseld en na ampel beraad wordt de weduwe alsnog betaald.

Hoe bestaat het!

Biesheuvel beschrijft onder eigen naam een prachtige natuurwandeling met een leeuwerik hoog in de lucht in het Engelse landschap. Terug in Nederland besluit hij met de woorden:

“Ik ben! Hoe bestaat het?”


Boekenweekgeschenken en hun schrijvers (lijst)
1930-19391930: De uitgever en zijn bedrijf (Johan Tersteeg) · 1931 · 1932: Bijdragen van Nederlandsche schrijvers en schrijfsters (A.M.E. van Dishoeck, C. Veth, C.J. Kelk ) · 1933: Herinneringen aan Nederlandsche Schrijvers (C.J. Kelk) · 1934: 12 portretten van Nederlandsche auteurs (C.J. Kelk) · 1935: Rondom het Boek 1935 (Roel Houwink) · 1936: Rondom het Boek 1936 (Roel Houwink) · 1937: Rondom het Boek 1937 (Eduard Elias) · 1938: Huis te Huur, Het Friesche goud - Anno 1656, De Koningsweg (F. Bordewijk, Marie Koenen, Marianne Philips) · 1939: Huwelijk, Liefde en geweld langs den Barito, Afgesloten balans (Antoon Coolen, Augusta de Wit, Johan van der Woude)
1940-19491940: De Getuige, Deez' kleine Hand, Onweer (Egbert Eewijck, Jan Campert, M. Vasalis) · 1941: Novellen en gedichten (Emmy van Lokhorst, Victor E. van Vriesland) · 1942 · 1943 ·1944 · 1945 · 1946: Het Kleine Geschenk (René Radermacher Schorer, Dick Binnendijk, Dirk van Gelder, G.H. 's-Gravesande) · 1947: De ontmoeting (Antoon Coolen) · 1948: Oeroeg (Hella S. Haasse) · 1949: Twee Negerpopjes (Clare Lennart)
1950-19591950: De zaak Beukenoot (Marianne Philips) · 1951: De porseleintafel (Olaf J. de Landell) · 1952: Insecten in plastic (Manuel van Loggem) · 1953: Tien verhalen (Anthonie Donker) · 1954: Goed geboekt (Jacques den Haan, Adriaan Morriën, Charles Boost) · 1955: Op schrijversvoeten door Nederland (Clare Lennart) · 1956: Ontmoetingen met schrijvers (P.H. Ritter jr.) · 1957: De nacht der Girondijnen (Jacques Presser) · 1958: Het gehucht (August Defresne) · 1959: Dat weet ik zelf niet (Hella S. Haasse)
1960-19691960: De zalenman (Elisabeth Keesing) · 1961: De onbekende uren (Agaath van Ree) · 1962: Een schot in de lucht (Anton Koolhaas) · 1963: Europa in een boek (Jacques Presser) · 1964: Vier vingers (Robert van Gulik) · 1965: De geuzen (Harry Paape) · 1966: Het zwaard, de zee en het valse hart (Theun de Vries) · 1967: Herinneringen van een bramzijgertje (Jan de Hartog) · 1968: Kom eens om een keizer (Max Dendermonde) · 1969: De goden moeten hun getal hebben (Hubert Lampo)
1970-19791970: Kasteel in Ierland (Jan Gerhard Toonder) · 1971: Protest per prent (D.H. Couvée) · 1972: Poësie (Peter van Lindonk) · 1973: Een lampion voor een blinde (Bertus Aafjes) · 1974: Als ik, bijvoorbeeld de geest van mijn moeder op den rand van mijn bed... (Louis Couperus) · 1975: Een bericht aan de reizigers (Cees Buddingh') · 1976: Snikken en smartlapjes (Hermine Heijermans) · 1977: Even geduld AUB (Mies Bouhuys, Herman van Run, Nico Scheepmaker) · 1978: Overkomst dringend gewenst (Marnix Gijsen) · 1979: Mooi kado (Simon Carmiggelt, Peter van Straaten)
1980-19891980: De verdachte Verheugt (Janwillem van de Wetering) · 1981: De ronde van '43 (Henri Knap) · 1982: De Andere Wereld (Marten Toonder) · 1983: Soms denk ik wel eens bij mijzelf... (Wim Kan) · 1984: De ortolaan (Maarten 't Hart) · 1985: Somberman's actie (Remco Campert) · 1986: De glazen brug (Marga Minco) · 1987: Het rookoffer (Tessa de Loo) · 1988: Een overtollig mens (Maarten Biesheuvel) · 1989: De zwaardvis (Hugo Claus)
1990-19991990: Sterremeer (F. Springer) · 1991: Het volgende verhaal (Cees Nooteboom) · 1992: Weerborstels (A.F.Th. van der Heijden) · 1993: In de mist van het schimmenrijk (Willem Frederik Hermans) · 1994: Transit (Hella S. Haasse) · 1995: Serenade (Leon de Winter) · 1996: Palmwijn (Adriaan van Dis) · 1997: Want dit is mijn lichaam (Renate Dorrestein) · 1998: De heilige Antonio (Arnon Grunberg) · 1999: De erfenis (Connie Palmen)
2000-20092000: Het theater, de brief en de waarheid (Harry Mulisch) · 2001: Woede (Salman Rushdie) · 2002: De ijsdragers (Anna Enquist) · 2003: Gala (Ronald Giphart) · 2004: Spitzen (Thomas Rosenboom) · 2005: Zomerhitte (Jan Wolkers) · 2006: De grote wereld (Arthur Japin) · 2007: De brug (Geert Mak) · 2008: De pianoman (J. Bernlef) · 2009: Een tafel vol vlinders (Tim Krabbé)
2010-20192010: Duel (Joost Zwagerman) · 2011: De kraai (Kader Abdolah) · 2012: Heldere hemel (Tom Lanoye) · 2013: De verrekijker (Kees van Kooten) · 2014: Een mooie jonge vrouw (Tommy Wieringa) · 2015: De zomer hou je ook niet tegen (Dimitri Verhulst) · 2016: Broer (Esther Gerritsen) · 2017: Makkelijk leven (Herman Koch) · 2018: Gezien de feiten (Griet Op de Beeck) · 2019: Jas van belofte (Jan Siebelink)