Effector-tumorantigeen-specifieke T-cel
Effector-tumorantigeen-specifieke T-cellen, afgekort tot ETASTs, vormen een gespecialiseerde groep immuuncellen die kankercellen kunnen herkennen én doden. Ze ontstaan uit de grotere groep tumorantigeen-specifieke T-cellen (TASTs), dit zijn lymfocyten die getraind zijn om specifieke antigenen te detecteren die door tumoren tot expressie worden gebracht. Het zijn door een antigeen geactiveerde cellen die direct actie kunnen ondernemen. Ze scheiden perforine en granzymen uit voor het doden door apoptose van tumorcellen. De productie van cytokinen, zoals IFN-γ versterkt de immuunrespons.
De hoeveelheid polyklonale TASTs (met name effector-tumorantigeen-specifieke T-cellen kan worden gebruikt als biomarker voor het voorspellen van de therapeutische werkzaamheid van combinaties van immunotherapie/chemo-immunotherapie combinaties. Chemo-immunotherapie is chemotherapie gecombineerd met immunotherapie.[1]
Dergelijke tumorantigeen-specifieke T-cellen kunnen worden geïsoleerd met behulp van nanodeeltjes die hele tumorantigenen en de CD137-marker bevatten.[2] Deze geïsoleerde en geëxpandeerde ETASTs kunnen worden gebruikt als therapeutische T-cellen.[2]
Typen tumorantigeen-specifieke T-cellen
[bewerken | brontekst bewerken]Op basis van structurele en functionele specificiteit werden tumorantigeen-specifieke T-cellen (TASTs) in drie groepen ingedeeld:
- Effector-tumorantigeen-specifieke T-cel (ETASTs) herkennen tumorantigenen specifiek en doden na herkenning van het tumorantigeen ook specifiek tumorcellen die het betreffende antigeen bevatten.
- Regulatoire tumorantigeen-specifieke T-cellen (RTASTs) herkennen tumorantigenen alleen, maar in plaats van kankercellen na herkenning te doden, remmen ze de functie van ETASTs.[2]
- Anergie-tumorantigeen-specifieke T cellen (ATASTs) kunnen tumorantigenen alleen specifiek herkennen, maar kunnen de tumorcellen na herkenning niet doden.[3]
Biomarker bij kankerbehandeling
[bewerken | brontekst bewerken]Recente studies hebben een positieve correlatie aangetoond tussen de niveaus van polyklonale ETASTs in vivo of in perifeer bloed en de werkzaamheid en prognose van gecombineerde immunotherapie/chemo-immunotherapie bij kankerpatiënten na gecombineerde immunotherapie/chemo-immunotherapie. Polyklonale ETASTs vormen de basis van de specifieke herkenning en specifieke vernietiging van kankercellen door het lichaam en spelen een cruciale rol in immunotherapie. Succesvolle immunotherapie is afhankelijk van het reactiveren of verhogen van de niveaus van polyklonale ETASTs.[4]
De detectie van polyklonale ETASTs in het perifeer bloed van kankerpatiënten kan een ideale biomarker zijn om de werkzaamheid en prognose van gecombineerde immunotherapie/chemo-immunotherapie te voorspellen.[5]
Hoewel deze T-cellen tumorantigenen specifiek kunnen herkennen, hebben niet alle TASTs cytotoxische functies. Specifieke herkenning van tumorantigenen is structurele specificiteit, terwijl het vermogen om tumorcellen die dergelijke antigenen bevatten na herkenning te doden functie specifiek is.[6]
- voetnoten
- ↑ (en) Ahmadzadeh, Mojgan, Johnson, Laura A., Heemskerk, Bianca, Wunderlich, John R., Dudley, Mark E., White, Donald E., Rosenberg, Steven A. (20 augustus 2009). Tumor antigen–specific CD8 T cells infiltrating the tumor express high levels of PD-1 and are functionally impaired. Blood 114 (8): 1537–1544. ISSN: 0006-4971. PMID 19423728. PMC 2927090. DOI: 10.1182/blood-2008-12-195792.
- 1 2 Mingze Chai, Xiaoyan Liu, Lin Ma, Yan Zheng, Jin Wang, Jun Zhao, Mi Liu, A new T cell therapy method for cancer: polyclonal effector tumor antigen-specific T cells isolated from autologous blood or lymph nodes by nanoparticles loading whole tumor antigens], International Immunopharmacology, Volume 167, 2025, 115695, ISSN 1567-5769
- bronvermelding
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Effector tumor antigen-specific T cells op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.