Ellen Laan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Ellen Laan
Profdr etm ellen laan-1515774299.jpg
Algemene informatie
Geboren Abbekerk, 3 april 1962
Nationaliteit Vlag van Nederland Nederland
Beroep seksuoloog en psycholoog
Bekend van Onderzoek naar de seksualiteits-
beleving van vrouwen

Ellen Laan (Abbekerk, 3 april 1962) is een Nederlands hoogleraar seksuologie en psycholoog in het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam.[1] Ze is wereldwijd bekend door haar baanbrekende onderzoek naar de seksualiteitsbeleving van vrouwen.

Leven en werk[bewerken]

Laan studeerde psychologie met seksuologie als afstudeervak aan de Faculteit Psychologie van de Universiteit van Amsterdam. Ze studeerde in 1988 cum laude af. Ze promoveerde, ook cum laude, in 1994 aan dezelfde universiteit.

In 2002 startte ze als universitair hoofddocent (UHD) na het verkrijgen van een Aspasia-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Haar onderzoeksvoorstel betrof gender en seksuele opwinding. In 2011 werd ze president van de International Academy of Sex Research (IASR).

In 2012 ontving ze een eredoctoraat van de Katholieke Universiteit Leuven. Het thema van haar oratie was de noodzaak van seksueel plezier.[2]

Anno 2018 is Laan hoogleraar aan de Afdeling Seksuologie en psychosomatische gynaecologie van het Academisch Medisch Centrum, Universiteit van Amsterdam, en Research Fellow van het Kinsey Institute for Research in Sex, Gender, and Reproduction, Universiteit van Indiana in Bloomington.

Onderzoek[bewerken]

Laan behandelt mensen als seksuoloog NVVS en GZ-psycholoog, geeft colleges en doet onderzoek. Ze toonde aan dat er verschillen zijn tussen de lichamelijke respons op seksuele prikkels en de subjectieve beleving ervan, 'zin'. Mensen bleken vaak geen gevoel van seksuele opwinding te ervaren als hun lijf automatisch reageerde op seksuele prikkels. Er kan een lichamelijk reactie optreden zonder dat er sprake is van seksuele opwinding, bijvoorbeeld als ze zich in een bedreigende situatie bevinden.[3][4]

Een ander onderwerp van studie was voor Laan de orgasm gap, wat betekent dat heteroseksuele mannen bijna altijd klaarkomen tijdens de seks en heteroseksuele vrouwen heel vaak niet. De oorzaak is dat een heteroseksuele vrijpartij meestal vooral bestaat uit de coïtus en gestaakt wordt zodra de man is klaargekomen.[4][5]

Laan leverde bijdragen aan richtlijnen en protocollen zoals de Zorgstandaard seksuele mogelijkheden, Genderdysforie en Parafiele stoornissen. Haar definitie van "zin" bij vrouwen staat in de DSM 5, het handboek psychiatrie. De nieuwe definitie verwijst niet langer naar drift, want, aldus Laan, zonder zin kun je leven en zonder drift niet.[3]

Laan is lid van verschillende professionele verenigingen en redactielid van een aantal professionele tijdschriften over seksuologie. Ze is lid van het Standards Committee of the International Society for Sexual Medicine. Begin 2019 richtte zij de Stichting Seksueel Welzijn op om seksuele gelijkheid tussen mannen en vrouwen de norm maken.[6]

Bibliografie[bewerken]

Tv- en radio-programma's[bewerken]

Laan verscheen onder andere in de volgende programma's:

  • Noorderlicht (VPRO), wetenschapsprogramma, tv, 1992
  • Documentaireserie Seks en Wetenschap, (VARA/NOS), tv, 1993
  • The Anatomy of Desire (Optomen), (Channel 4), tv, 1998
  • Horizon; Sexual Chemistry, (BBC), tv, 2002[7]
  • The Truth about Lesbian Sex, (Channel 4) tv, 2002
  • Klitoris, die schöne Unbekannte, (Arte), tv, 2004[8]
  • Du baiser au bébé, (Arte), tv, 2005[9]
  • KRO Reporter; De prijs van de lust, (KRO), tv, 2007
  • Tros Nieuwsradio, (TROS), radio, 2013
  • Klara; En dat heet dan gelukkig zijn, (VRT), tv, 2013
  • Sletvrees? (VPRO), tv, 2013[10]
  • Zembla, (VARA), tv, 2014[11]
  • De Kennis van Nu, (Radio 5), radio, 2015[12]
  • Tros Nieuwsradio, (TROS), radio, 2015[13]
  • College Tour (NTR), tv, 2017[14]

Referenties[bewerken]

  1. Ellen Laan, hoogleraar Biopsychosociale determinanten van seksuele gezondheid. Universiteit van Amsterdam (26 januari 2017). Geraadpleegd op 06-01-2018.
  2. Instituut voor Familiale en Seksuologische Wetenschappen viert 50ste verjaardag met eredoctoraat. KU Leuven (15 maart 2012). Geraadpleegd op 06-01-2018.
  3. a b Rinskje Koelewijn, Zonder zin kun je leven. NRC Handelsblad (27 juli 2013). Geraadpleegd op 06-01-2018.
  4. a b Berkhout, Karel, De man heeft altijd zin – en andere seksfabels op het hakblok. NRC Handelsblad (17 november 2017). Geraadpleegd op 06-01-2018.
  5. Marte van Santen, ‘Vrij vaker met plezier, dan krijg je er meer zin in’. Trouw (22 april 2018).
  6. Irene Schoenmacker, De clitoris is dus géén klein knopje. Trouw (8 maart 2019). Geraadpleegd op 13 maart 2019.
  7. Horizon - Sexual Chemistry. BBC (13 februari 2002). Geraadpleegd op 6 januari 2018.
  8. Klitoris, die schöne Unbekannte/Le clitoris, ce cher inconnu. IMDB (2013). Geraadpleegd op 6 januari 2018.
  9. The inner adventure: From the baby to the kiss/Du baiser au bébé. Mona Lisa productions via YouTube (24 februari 2011). Geraadpleegd op 6 januari 2018.
  10. NPO.doc: 'Sletvrees?'. Stichting Nederlandse Publieke Omroep (20 september 2013). Geraadpleegd op 7 januari 2018.
  11. Seks op recept. Stichting Nederlandse Publieke Omroep (11 september 2014). Geraadpleegd op 6 januari 2018.
  12. Vrouwenlibido uit een doosje goedgekeurd. Stichting Nederlandse Publieke Omroep (19 augustus 2015). Geraadpleegd op 6 januari 2018.
  13. Roze Viagra. Stichting Nederlandse Publieke Omroep (6 juni 2015). Geraadpleegd op 6 januari 2018.
  14. College Tour - Ellen Laan. Stichting Nederlandse Publieke Omroep (5 mei 2017). Geraadpleegd op 6 januari 2018.

Externe links[bewerken]