Emmer-Compascuum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Emmer-Compascuum
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Emmer-Compascuum
Emmer-Compascuum
Situering
Provincie Vlag Drenthe Drenthe
Gemeente Vlag Emmen Emmen
Coördinaten 52° 48′ NB, 7° 3′ OL
Algemeen
Inwoners (2012)
Inwoners (BAG, 2017)
7.920[1]
7.805?
Overig
Postcode 7881
Netnummer 0591
Woonplaatscode 1989
Foto's
Molen Grenszicht in Emmer-Compascuum
Molen Grenszicht in Emmer-Compascuum
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Emmer-Compascuum (Latijn: com.pas.cu.um (= meent), meervoud: compascua) is een dorp gelegen in de gemeente Emmen, provincie Drenthe (Nederland). Het ligt 11 kilometer ten oosten van de plaats Emmen. Emmer-Compascuum betekent de gemeenschappelijke weide van Emmen.

Geschiedenis[bewerken]

Toen in de 19e eeuw de venen in de rest van het land grotendeels vergraven waren, bleef in het noordoosten van Nederland nog een stuk hoogveen onberoerd. Dit veengebied werd in het westen begrensd door de Hondsrug en in het oosten door de Duitse grens. Het Nederlandse deel van het hoogveen maakte deel uit van een groter gebied: Bourtangermoeras. Vanuit het noorden, westen en het zuiden werd vanaf de tweede helft van de 19e eeuw in de richting van het huidige Emmer-Compascuum gegraven. In het zuiden is Emmer-Compascuum begrensd door het Oranjekanaal en in het noorden watert Emmer-Compascuum af op het Stadskanaal. Dwars door Emmer-Compascuum liep het veenbeekje de Runde, dat gedempt werd om het veen met kanalen te ontwateren. Later werd de toen drooggevallen Runde overal weggegraven. Dit veenriviertje is vanaf 2004 weer zo veel mogelijk, al meanderend, in de oorspronkelijke bedding terug gegraven. Nu is dit een natuurgebied in ontwikkeling. In 1907 kreeg Emmer-Compascuum een stoomtram toen de DSM haar station er opende. De lijn tussen Klazienaveen en Ter Apel werd op 9 april 1940 weer opgeheven.

Landschappelijke en economische structuur[bewerken]

Emmer-Compascuum is een typische veenkolonie. Het dorp is voornamelijk gebouwd langs de kanalen Hoofdkanaal, Kanaal-A, Kanaal-B, Scholtenskanaal, Oosterdiep, Westerdiep en Kanaal-C de latere Schuttingslaan, die gebruikt werden voor ontwatering van het moeras en vervoer van het gewonnen veen. Haaks op de kanalen lopen de wijken. De wijken verdeelden het moeras in even grote langgerekte percelen. Vanuit die wijken werden weer sloten gegraven die het veen ontwaterden om gestoken te worden. Met deze systematische wijze van winning werd een veenpakket van ongeveer 3 meter vergraven. De veenarbeiders die in Emmer-Compascuum te werk gesteld werden, kwamen uit alle delen van het land. De meeste van hen waren met de veencompagnies meegetrokken vanuit Friesland en Groningen.

Na de vervening[bewerken]

Toen het veen afgegraven was, vertrokken veel veenarbeiders weer. Emmer-Compascuum verloor in korte tijd bijna de helft van zijn bevolking. Om werkgelegenheid te scheppen, werden er steenfabrieken gebouwd. Inmiddels zijn die baksteenfabrieken weer gesloten. Na de baksteenindustrie kwam de kunstzijdeindustrie van de AKU, later veranderd in de ENKA en weer later omgedoopt in AKZO. Na het verdwijnen van deze laatste industrie in 1977 stonden de bedrijfsgebouwen enige tijd leeg. Ten slotte vestigde er zich het Nederlands Productie Laboratorium voor Bloedtransfusieapparatuur en Infusievloeistoffen het NPBI. Een fabriek die katheters, bloedzaksystemen en buizen voor bloedtransfusie en plasma produceert. Het NPBI was de grootste werkgever in Emmer-Compascuum. Sinds 1997 is het NPBI onder de naam Fresenius HemoCare Netherlands B.V. onderdeel van het internationale, in Duitsland gevestigde, concern Fresenius Kabi AG.

Met de nieuwe bestaansmiddelen, industrie en landbouw, begon de bevolking weer gestaag te groeien. Emmer-Compascuum kreeg zelfs als eerste in de gemeente Emmen een bioscoop: Abeln Bioscoop, ook wel bekend als Rex theater. In 1979 vierde Emmer-Compascuum zijn 100-jarig bestaan. Anno 2008 worden de kanalen die 30 jaar geleden gesloten werden weer geopend voor scheepvaart. De pleziervaart kan nu dan weer rechtstreeks door naar Groningen, via Emmer-Compascuum of naar Duitsland.

Hulpdiensten[bewerken]

Ambulance[bewerken]

De post Emmen-Noord is gevestigd achter Heli Holland aan Kanaal B in Emmer-Compascuum en heeft onder andere het gebied Emmen Oost, de wijken Emmerhout en Angelslo, Emmer-Compascuum, Roswinkel en Nieuw-Weerdinge als uitrukgebied. De ambulance post heeft enige tijd bij de hulpverleningspost aan de Kijlweg gezeten maar is om strategische redenen verplaatst.

Vrijwillige Brandweer[bewerken]

Emmer-Compascuum beschikt over een post met vrijwillige brandweer. Deze is gevestigd aan de Kijlweg 1 in Emmer-Compascuum.

Politie[bewerken]

De politiepost was voorheen enkele uren per week geopend in het hulpverleningspost aan de Kijlweg in Emmer-Compascuum. Sinds geruime tijd is er spreekuur in het MultiFunctioneel Centrum aan de Spoel 151 te Emmer-Compascuum

Onderwijs[bewerken]

Scholen in Emmer-Compascuum:

  • De Runde
  • De Meent (vroeger bekend als School 1)
  • De Hoeksteen
  • De Bente
  • De Dreef (in Emmer-Erfscheidenveen)
  • De Braakhekke
  • De Triangel (in Emmer-Erfscheidenveen)

Sport[bewerken]

  • Voetbalvereniging VV C.E.C. (Compas Erfscheidenveen Combinatie) op sportpark de Runde; de vereniging speelt in de derde klasse Noord (zondag)
  • Handbalvereniging DOS (Door Oefening Sterk); de vereniging speelt in de sporthal de Klabbe. Het damesteam speelt in de Eredivisie en in het seizoen 2015/2016 ook in de Europa Cup.
  • Volleybal SSS (Sport Staalt Spieren)
  • Zaalvoetbalvereniging DOSKO (Door Onderling Samenwerking Komt Overwinning)

Trivia[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]