Esplanade

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een esplanade of promenade is een lang, open, vlak gebied dat meestal langs een rivier of een ander groot waterlichaam ligt en is een gebied waar mensen kunnen wandelen. De historische definitie van een esplanade luidde een groot, open, vlak gebied buiten de omwalling van een fortificatie of stad zodat men een vrij zichtveld had op een eventuele vijand.[1] Bij modern gebruik, laat de ruimte het toe om bestraat te worden; esplanades liggen vaak aan zee en zijn te bewandelen ongeacht welk getij heerst, zonder op het strand te hoeven te lopen.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

In de 19de eeuw leidde het slechten van de vestingwerken en het herplaatsen van havenactiviteiten maakte in veel steden ruimte vrij voor de aanleg van esplenades op fortificaties en of wallen. De voormalige elementen van deze fortificaties zoals: heuvels, uitzichtpunten, grachten en bolwerken zijn deel gaan uitmaken van deze esplanades, dit maakt ze populair bij als bestemming van excursies en als een vestiginglocatie van culturele instanties. De snelle ontwikkeling van kunstmatige straatverlichting in de 19de eeuw zorgde er ook voor dat men in de avond- en nachturen van een esplanade veilig gebruik kon maken. Een voorbeeld hiervan is de Ringstraße in Wenen.

Esplanades werden populairder tijdens het Victoriaans tijdperk, toen het bezoeken van badplaatsen in zwang raakte. Een promenade was een plek waar mensen – koppels en families in het bijzonder – een ommetje maakten zodat men 'hun zag' en zodat beschouwd werden als onderdeel van de 'samenleving'. Esplanades aan zee zoals de Promenade de la Croisette in Cannes, Promenade des Anglais aan de Mediterraanse kust in Nice of de Lungomare van Barcola in Triëst spelen nog steeds een belangrijke rol binnen het stadsleven en in de vastgoedmarkt.

Gebruik[bewerken | brontekst bewerken]

In de Verenigde Staten heeft esplanade een andere betekenis. Daar wordt met esplanade een middenberm bedoeld die twee helften van een weg of boulevard van elkaar scheidt. Dit kan verschillen van een kleine middenberm van gras of een met tuinaanleg en bomen. Sommige van deze esplanades bakken in gebruik als park met een wandel- en joggingpaden en bankjes.

Esplanade en promenade worden uitwisselbaar door elkaar gebruikt. "Promenade" geeft meestal aan dat het een plek specifiek bedoeld is voor voetgangers, alhoewel veel moderne promenades en esplanades staan ook gebruik door fietsers en ander niet-gemotoriseerd verkeer.[2] Sommige esplanades bestaan ook uit boulevards of lanen waar auto’s zijn toegestaan.

Zie de categorie Esplanades van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.