Extinction Rebellion

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Extinction Rebellion
Logo waarbij de cirkel de aarde symboliseert en de zandloper de tijd die opraakt voor vele plant- en diersoorten (de huidige massa-extinctie).[1]
Logo waarbij de cirkel de aarde symboliseert en de zandloper de tijd die opraakt voor vele plant- en diersoorten (de huidige massa-extinctie).[1]
Studenten van Extinction Rebellion liggen als dood op de campus van de Universiteit van Amsterdam
Studenten van Extinction Rebellion liggen als dood op de campus van de Universiteit van Amsterdam
Geschiedenis
Opgericht mei 2018
Media
Website extinctionrebellion.nl

Extinction Rebellion (XR) is een sociale beweging die geweldloos verzet gebruikt in protest tegen klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit[2]. Klimaatverandering en biodversiteitsverlies kan leiden tot de instorting van ecosystemen en massa-extinctie van planten en soorten waaronder de mens [3][4]; vandaar de "extinction" in Extinction Rebellion.

De beweging kenmerkt zich door het grote aantal activisten dat bereid is tot arrestatie en gevangenschap.[3] Concreet eisen ze openheid van regeringen over de ecologische crisis, een aanzienlijke vermindering van de netto-uitstoot van broeikasgassen en het instellen van een duurzame economie.[5] XR wil 3,5% van de bevolking mobiliseren om een "systeemverandering" te bereiken. Macht en geld zouden rechtvaardiger verdeeld moeten worden.[6]

Geschiedenis[bewerken]

In mei 2018 werd Extinction Rebellion opgericht in het Verenigd Koninkrijk toen ongeveer honderd academici een oproep tot actie ondertekenden.[7] De aanzet werd gegeven door een aantal activisten van de campagnegroep Rising Up!.[8] In november 2018 vonden verschillende burgerlijke-ongehoorzaamheidsacties plaats in Londen. Zo werden op 17 november vijf bruggen geblokkeerd,[9] waarbij meer dan 85 activisten werden gearresteerd.[10]

In december 2018 ontstond een Nederlandse tak met acties zoals de "die-in" op 3 maart 2019 in winkelcentrum Hoog Catharijne.[11] Daarnaast vonden er op dezelfde dag meerdere "die-ins" plaats in Groningen bij het bezoek van minister-president Mark Rutte.[12]

Op 1 april 2019 gingen XR-activisten uit de kleren in de publiekstribune van het Lagerhuis van het Britse parlement tijdens een debat over de Brexit. Sommigen van hen lijmden zichzelf vast aan de ramen, en één activist was als olifant verkleed.[13][14]

Internationale opstand[bewerken]

Vanaf 15 april werd een wereldwijde protestcampagne gelanceerd.[15] In België was er een betoging aan het gebouw van de Europese Commissie, terwijl een andere groep het verkeer blokkeerde bij de nabijgelegen Schuman-rondpunt door als dood op de weg te gaan liggen totdat ze verwijderd werden door politie.[16] In Londen blokkeerden XR-leden vier belangrijke verkeerspunten Waterloo Bridge, Marble Arch, Parliament Square (Londen) en Oxford Circus.[17][18] Deze blokkade duurde meer dan anderhalve week en werd onder meer in stand gehouden doordat activisten zich hadden vastgeketend en vastgelijmd aan een roze boot en vrachtwagens die op de weg geparkeerd stonden.[19] De blokkades en de ontregeling van het verkeer duurde meer dan anderhalve week en gedurende deze periode zijn meer dan 1,000 burgers gearresteerd.[20] Op de eerste dag van de protesten is er schade aangericht aan een gebouw van Royal Dutch Shell in London, door middel van het breken van het glas in een draaideur en het schrijven van "ecocide" en "plaats delict" op de muren van het gebouw.[21]

Extinction Rebellion-activisten verstoren de Amsterdamse ochtendspits buiten het Rijksmuseum.
Spandoek en "drenkelingen" van Extinction Rebellion bij het bezoek van koning Willem-Alexander in Amersfoort op Koningsdag, 27 april 2019 [22]

In Nederland werd op 15 april een verklaring van verzet voorgedragen en nepbloed op het Plein in Den Haag gegooid.[23] Dit nepbloed symboliseerde "het bloed van onze kinderen" en het toekomstig verlies van mensenlevens ten gevolge van de huidige ecologische crisis.[23][24] Op 16 april bezetten 22 activisten het Internationaal Strafhof en eiste dat ecocide strafbaar zou worden onder het internationaal recht. Buiten het hof vond ook een demonstratie plaats. Alle 22 bezetters werden gearresteerd.[25][26] Op 19 april lijmden activisten zich vast aan de ingang van het hoofdkantoor van Shell in Den Haag, en schreven met kalk spray "lies" en "make ecocide law" op de ramen. Ook werd er nepbloed op de trappen gegooid en lagen er mensen in lijkzakken op de grond. Spandoeken met "Klimaatverandering = massamoord" werden getoond. Twintig activisten werden gearresteerd.[27][28] Op 20 april trokken XR-leden in een rouwstoet door het centrum van Rotterdam.[29] De bedoeling hiervan was volgens XR om te "rouwen voor de slachtoffers van de ecologische crisis."[29] Op 24 april ketenden activisten zich vast aan het kantoor van gaswinnings bedrijf GasTerra in Groningen en blokkeerden daarmee de ingang van het gebouw.[30][31] Op 26 april ontregelden XR-activisten de ochtendspits van Amsterdam, door middel van een "zwermtactiek" die ook in het Verenigd Koninkrijk werd toegepast.[32][33][34] Op Koningsdag 27 april sprongen 21 activisten in de rivier bij het bezoek van Koning Willem-Alexander aan Amersfoort. Dit gebeurde langs de route waar Willem-Alexander met zijn familie liep, en tegelijkertijd werd een spandoek onthuld met de tekst "Welkom in Amersfoort Aan Zee".[35][36][37]

In Australië blokkeerden XR-activisten nabij Brisbane een trein die kolen vervoerde. De demonstranten gingen op de sporen staan waardoor de machinist de noodrem moest gebruiken.[38][39] Een van de activisten klom vervolgens op de trein. In een ander incident, de dag erna, had een vrouw zichzelf vastgeketend aan een vat met beton op dezelfde spoorlijn. Ze bleef 5 uur lang vastzitten.[38]

In Nieuw-Zeeland werd door activisten zure melk over de trappen van het parlement gegooid op 17 april 2019.[40] Ongeveer 60 personen waren betrokken bij de actie. De actie refereerde aan de zuivelindustrie van Nieuw-Zeeland en diens ecologische voetafdruk.

In Ierland blokkeerden ongeveer 1,000 XR-leden een brug in Dublin.[41] Dit gebeurde op 19 april 2019, en eerder in maart trok men in een begrafenis stoet door de stad.

In de Verenigde Staten klommen XR activisten op een wereldbol buiten Universal Studios, en lijmden zich daaraan vast. Vier activisten werden gearresteerd.[42][43] Eerder op 17 april 2019 blokkeerden activisten een kruispunt voor het gemeente huis in New York, op de aanloop-route van Brooklyn Bridge. Hierbij werden 62 mensen gearresteerd.[44]

Kritiek[bewerken]

De meeste critici stemmen weliswaar in met de urgentie van de klimaatdoelstellingen, maar beoordelen de eisen van de beweging als niet-realistisch: het zou onmogelijk zijn op minder dan 10 jaar af te stappen van fossiele energie.[45] Klimaatscepticus Antony Watts gaat veel verder, en is van oordeel dat de beweging eerder politiek-revolutionair dan klimaatgericht is.[46]

Nu de organisatie steeds vaker in het nieuws komt is men steeds vaker van mening dat het om een radicale organisatie gaat. Waarbij de activisten doordrongen zijn van leuzen als "CO2 naar nul" maar inhoudelijk niet open staan voor discussie of de feiten. Het is steeds vaker een doel op zich van de activisten om de openbare orde of economie te ontregelen en zoveel mogelijk schade te berokkenen.[47]

Zie ook[bewerken]