Naar inhoud springen

Fiep Westendorp

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Fiep Westendorp
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Persoonsgegevens
Volledige naam Sophia Maria Westendorp
Geboren Zaltbommel, 17 december 1916
Overleden Amsterdam, 3 februari 2004
Geboorteland Vlag van Nederland Nederland
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan Willem de Kooning AcademieBewerken op Wikidata
Beroep illustratrice, tekenares
Werkveld schilderkunst, illustreren, kinder- en jeugdliteratuurBewerken op Wikidata
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1937–2004
Bekende werken illustraties bij Jip en Janneke, Pluk van de Petteflet, Floddertje
Erkenning en lidmaatschap
Archieflocatie Fiep Westendorp Foundation[1]Bewerken op Wikidata
Links
RKD-profiel
Website
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
Jip en Janneke, gemaakt door Ton Koops, op de Waalkade

Sophia Maria (Fiep) Westendorp (Zaltbommel, 17 december 1916 – Amsterdam, 3 februari 2004) was een Nederlands tekenares en illustratrice. Zij verwierf brede bekendheid met haar illustraties bij de verhalen over Jip en Janneke van Annie M.G. Schmidt.[2][3] Daarnaast werkte zij voor Het Parool en illustreerde zij werk van onder anderen Mies Bouhuys en Han G. Hoekstra.[3]

Begin carrière

[bewerken | brontekst bewerken]

Westendorp wilde van jongs af aan illustratrice worden. Na de hbs volgde zij een opleiding aan de Koninklijke School voor Kunst, Techniek en Ambacht (KTA) in 's-Hertogenbosch en vervolgens aan de Academie in Rotterdam. Tijdens haar studie woonde zij ongeveer een jaar bij haar tante in Lekkerkerk. Daar kreeg zij van het gemeentebestuur een opdracht voor een wandversiering (De Aalscholverkolonie) in de nieuwe raadszaal.[4]

In 1937 ontving zij haar eerste opdracht, het illustreren van een gids voor de VVV van Zaltbommel.[5][6] Haar studie in Rotterdam werd onderbroken na het bombardement op Rotterdam in mei 1940, waarbij de academie, met al haar etsplaten, werd verwoest.[6][7]

Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog woonde Westendorp in Den Haag bij Clara Eggink en Jan Campert.[8] In deze periode maakte zij illustraties voor de tijdschriften Cinema en Theater en De Zakenwereld. In 1941 illustreerde zij het gedicht De vrouw en de cormorant van Clara Eggink, uitgegeven in de Orpheus-serie van A.A.M. Stols.[8]

Vanaf 1942 woonde zij weer bij haar ouders in Zaltbommel. In deze periode werkte zij mee aan het vervalsen van persoonsbewijzen en maakte zij situatietekeningen van de Waaloever voor de geallieerden.[9][10]

Na de bevrijding vestigde Westendorp zich in Amsterdam. Via haar contacten met onder anderen Adriaan Roland Holst en Simon Carmiggelt kwam zij terecht in de kring van Vrij Nederland en Het Parool, waarvoor zij illustraties maakte.[6]

Ze ontmoette Annie M.G. Schmidt in journalistencafé Scheltema in Amsterdam.[11] Vanaf 1952 werkten zij samen aan de kinderpagina van Het Parool, waar de verhalen over Jip en Janneke verschenen. Westendorp illustreerde deze verhalen in silhouetvorm, mede vanwege de technische beperkingen van krantenpapier.[12] Tussen 1952 en 1957 verschenen de verhalen wekelijks in de krant.

Naast haar werk met Schmidt maakte Westendorp illustraties voor andere auteurs, waaronder Mies Bouhuys en Han G. Hoekstra, en werkte zij voor de vrouwenpagina van Het Parool, waarvoor zij gedurende langere tijd illustraties verzorgde.[13] Ook maakte zij illustraties en omslagen voor boeken en vervaardigde zij reclametekeningen, onder meer voor de KLM.

Later illustreerde zij onder meer Pluk van de Petteflet, Otje en Floddertje.

Pim en Pom

[bewerken | brontekst bewerken]

Van 1958 tot 1968 maakte Fiep Westendorp illustraties van de poezen Pim en Pom bij verhalen van Mies Bouhuys voor de kinderpagina van Het Parool.[14] De reeks volgde op de verhalen over Jip en Janneke.

Bij het inventariseren van Westendorps nalatenschap werden meer dan duizend originele tekeningen van Pim en Pom teruggevonden, onder meer bewaard in plastic zakken in een badkamerkastje.[15][14]

Deze illustraties vormden de basis voor de animatieserie De avonturen van Pim & Pom, die in 2010 de Cinekid Award voor het beste kinderprogramma ontving.[16]

Waardering

[bewerken | brontekst bewerken]
  • Westendorp ontving in 1982 de erepenning van haar geboortestad Zaltbommel. In 1995 eerde de stad haar met een standbeeld van Jip en Janneke, gemaakt door Ton Koops, op de Waalkade.
  • De Stichting voor Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek (CPNB) riep in 1997 het Oeuvre Penseel in het leven, een speciale prijs voor de illustratrice omdat ze nog nooit een Gouden of Zilveren Penseel had gewonnen.[17]
  • In Westendorps geboortestad Zaltbommel is tegenwoordig een Fiep Westendorplaan en -plein, en in Almere een Fiep Westendorpstraat. In Amsterdam is een brug en een basisschool naar Fiep Westendorp vernoemd.
  • In het Maarten van Rossumhuis te Zaltbommel is bovendien een hele afdeling aan Fiep Westendorp en haar werk gewijd.
  • In het Zeeuwse Kapelle is een fietstunnel geheel voorzien van tekeningen van Fiep Westendorp.

Nalatenschap

[bewerken | brontekst bewerken]

Fiep Westendorp overleed op 3 februari 2004 in Amsterdam aan de gevolgen van een luchtweginfectie, waarbij zij tevens een hartinfarct kreeg waarvan zij niet meer herstelde.[18][2][19] Zij werd begraven op de Gemeentelijke Begraafplaats aan de Hilversumseweg in Laren. Daags na haar overlijden werd bekend dat zij op 26 januari 2004 bij Koninklijk Besluit was benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau.[20]

Kort voor haar overlijden wees zij Gioia Smid aan als beheerder van haar oeuvre. Smid was al sinds 2000 betrokken bij het inventariseren en ordenen van het verspreid bewaarde werk en zette deze werkzaamheden na haar overlijden voort.[14] Na haar overlijden werden de intellectuele eigendomsrechten ondergebracht in de Fiep Westendorp Foundation. Deze stichting beheert het oeuvre en besteedt inkomsten uit heruitgaven, licenties en merchandising aan culturele en educatieve doeleinden.[18]

Sinds 2007 kent de stichting de tweejaarlijkse Fiep Westendorp Stimuleringsprijs toe aan jonge illustratoren.[21]

In de jaren na haar overlijden werd haar werk opnieuw uitgegeven en gepresenteerd in tentoonstellingen. Illustraties van Westendorp werden onder meer getoond in de Kunsthal Rotterdam, Museum de Fundatie en het Rijksmuseum.[22] In Zaltbommel wordt haar werk blijvend gepresenteerd, onder meer in het Stadskasteel Zaltbommel en in de openbare ruimte.[10]

In 2024 werden de exploitatierechten voor het commercieel gebruik van haar oeuvre overgedragen aan een externe partij, terwijl de stichting eigenaar bleef van het intellectueel eigendom.[15]

[bewerken | brontekst bewerken]
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Fiep_Westendorp&oldid=71814163"