Filippine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
'De verdovende lust van het invullen van letters
in de hokjes met hetzelfde cijfer,
de boosheid als achteraf blijkt
dat je een kans bent misgelopen
omdat je een cijfervakje over het hoofd zag.'

Connie Palmen in Logboek van een onbarmhartig jaar (16 oktober 2010).

Een filippine of filippinepuzzel is een bepaald soort woordpuzzel. In een filippinepuzzel is het de bedoeling woorden in te vullen aan de hand van gegeven, al dan niet cryptische, omschrijvingen. In een filippine zijn sommige vakjes voorzien van een getal; daarbij geldt de regel dat in vakjes met hetzelfde getal dezelfde letter komt te staan. Zo verkrijgt men door een woord in te vullen meteen een aantal letters voor andere woorden in de puzzel. Vaak zijn de woorden zodanig onder elkaar gerangschikt dat er bij juiste invulling in een welbepaalde omrande kolom van boven naar beneden de oplossing verschijnt die bestaat uit een ander woord of uitdrukking. Zo een filippine is in feite een eenvoudig mesostichon in puzzelvorm. In een variant staan de letters van de gezochte oplossing niet onder elkaar maar verspreid doorheen het rooster in de genummerde vakjes.

De puzzel kan uiteraard andersom geschikt zijn, waarbij de in te vullen woorden verticaal naast elkaar staan en de oplossing in een horizontale rij verschijnt.

Voorbeeld[bewerken]

Van deze eenvoudige filippine luidt de opgave: Welke stad zoeken we?

Filippine.jpg

Hints:

1: In deze stad vind je Pirates, Penguins, Phantoms en Panthers

2: Hier werd Alain de Botton geboren

3: Daar hoor je 't weleens donderen

4: Stad van de Rangers en van Celtic

5: Volgens Wikipedia ligt deze "stad" op 52° 28' noorderbreedte en 4° 46' oosterlengte

6: De stad waar Gaudí zijn stempel op drukte

7: In deze stad werd Lleyton Hewitt geboren

Oorspronkelijke betekenis[bewerken]

Een filippine is een amandel met twee pitten, en het was een spel dat wie bij het eten zo een amandel vond, die deelde met een buur onder de stilzwijgende afspraak dat ze elkaar bij de eerstvolgende ontmoeting met de groet "bonjour filippine" zouden aanspreken. Wie dat als eerste deed was de winnaar en kon van de ander een klein geschenk verwachten. De afspraak kon ook zijn dat de twee elkaar zouden schrijven op een bepaalde datum. De afspraak zelf wordt ook filippine genoemd.

Aanhalingsteken openen

Op de vijftiende maart 1881 had Jacques Perk een filippine met een Arnhems meisje - drie jaar ouder dan hij - Joanna Blancke. [...] Een filippine is een typisch verschijnsel, om met Huizinga te spreken, van de "homo ludens", van een speels instinct dat dieper instincten tot uiting durft brengen [...]

Aanhalingsteken sluiten
Martinus Nijhoff in "Verzameld werk, II", blz. 876 e.v.

Het woord filippine of filippien zou via het Franse philippine afkomstig zijn van het Duitse Philippchen, een verbastering van Viel-Liebchen.[1] Franz Grillparzer schreef hierover het gedicht Die Viel-Liebchen (Philippchen) der Doppel-Mandel.[2]