Fluxys
| Fluxys | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
 | ||||
Fluxys Building | ||||
| Locatie | ||||
| Hoofdkantoor | Kunstlaan 31, Brussel, België | |||
| Industrie en producten | ||||
| Industrie(ën) | Energie | |||
| Product(en)/ |
Aardgas, biomethaan, waterstof, CO2 | |||
| Motto of slagzin | Shaping together a bright energy future | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Oprichting | 1929 | |||
| Bedrijfsstructuur | ||||
| Rechtsvorm | Naamloze vennootschap | |||
| Sleutelfiguren | Pascal De Buck (CEO) Andries Gryffroy (voorzitter) | |||
| Grootaandeelhouders | Publigas (77,43%), Energy Infrastructure Partners (15,22%), Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (3,44%), AG Insurance (1,97%), Ethias (1,32%) en personeel en management (0,62%) | |||
| Aantal werknemers | 1 381 medewerkers (2024) [1] | |||
| Lid van | Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor gas | |||
| Financiën | ||||
| Sector(en) | Infrastructuurbeheerder voor het vervoer via pijpleidingen, de opslag en de terminalling van gas | |||
| Omzet/jaar | € 1267 miljoen (2024) | |||
| Winst/jaar | € 337 miljoen (2024) | |||
| Links | ||||
| Website | Fluxys.com | |||
| ||||
Fluxys is een infrastructuurgroep gevestigd in België, actief in de transmissie, opslag en terminalling van aardgas, biomethaan, waterstof en CO2. Sinds het begin van de jaren 2000 heeft de Fluxys-groep zijn activiteiten uitgebreid buiten de Belgische grenzen en is nu aanwezig in Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Griekenland, Zwitserland, Frankrijk, Albanië en Portugal. Meer recentelijk is de groep ook buiten Europa actief geworden, met belangen in Brazilië, Chili en Oman.
Via zijn dochterondernemingen en participaties in verschillende bedrijven exploiteert Fluxys 28.000 kilometer pijpleidingen, LNG-terminals met een totale jaarlijkse hervergassingscapaciteit van 485 TWh en een ondergrondse opslagfaciliteit met een totale capaciteit van 1,5 miljard m³.
Van de totale omzet in 2024 werd 47% in België gerealiseerd en 53% buiten Europa.
In België is Elia de tegenhanger van Fluxys voor het elektriciteitsnet.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]In België werden de aankoop, verkoop, opslag en transmissie van aardgas en LNG-terminalactiviteiten van oudsher verzorgd door Distrigas, een bedrijf dat in 1929 werd opgericht door Imperial Continental Gas Association. In maart 2001 publiceerde de Europese Commissie een voorstel om de liberalisatie van de interne gasmarkt te versnellen.[2] Op 16 juli 2001 keurde het Belgische federale parlement verschillende wijzigingen goed in de Gaswet van 29 april 1999.
Op 30 november 2001 leidde de gedeeltelijke splitsing van Distrigas tot de oprichting van Fluxys. Destijds waren de aandelen van Fluxys in handen van Belgian Shell, Tractebel (een dochteronderneming van Suez), Fluxhold en Publigaz (een holdingmaatschappij in handen van Belgische gemeenten), terwijl 16,71 % van de aandelen genoteerd stond op de gereglementeerde markt van Euronext Brussel. De Belgische staat bezat een specifiek aandeel, een zogenaamd gouden aandeel.[3]
In 2010 was 89,97% van de aandelen in handen van Publigas, terwijl de rest (10,03%) werd verhandeld op de secundaire markt van Euronext Brussel. In datzelfde jaar werd de structuur van de groep herzien om rekening te houden met de laatste ontwikkelingen in de Belgische wetgeving inzake de onafhankelijkheid van netbeheerders ten opzichte van aardgasleveranciers.
In maart 2011 verwierf de Caisse de dépôt et placement du Québec (CDPQ) een belang van 10% in Fluxys G, de moedermaatschappij van Fluxys, via een kapitaalverhoging van 150 miljoen euro.[4]
Op 8 mei 2012 veranderde Fluxys zijn naam in Fluxys Belgium.[5] Fluxys Belgium is een wettelijk gereguleerd natuurlijk monopolie en is als enige verantwoordelijk voor het beheer van de Belgische gasinfrastructuur. De overheid heeft de CREG, de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas, aangesteld als regulator voor het vaststellen van de tarieven. De moedermaatschappij Fluxys G werd omgedoopt tot Fluxys.
Eind 2012 voerde Fluxys een kapitaalverhoging door van meer dan 140 miljoen euro. De Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM) verwierf een belang van ongeveer 2% in de onderneming.[6]
Sinds het begin van de jaren 2000 heeft de Fluxys-groep zijn activiteiten uitgebreid buiten de Belgische grenzen met onder meer:
- In het Verenigd Koninkrijk: Interconnector-pijpleiding (gelegen tussen Zeebrugge en Bacton) in 2004 en GMSL-bedrijf in 2002[7]
- In Nederland: BBL-pijpleiding (pijpleiding tussen Balgzand bij Den Helder en Bacton) in 2006[8]
- In Frankrijk: LNG-hervergassingsterminal in Duinkerke in 2011[9]
- In Zwitserland: FluxSwiss-bedrijf in 2011
- In Duitsland: NEL- en TENP-pijpleidingen in 2011, EUGAL in 2017 en OAL in 2024, OGE-bedrijf in 2023[10][11]
- In Albanië: TAP-pijpleiding in 2013[12]
- In Griekenland: DESFA-bedrijf in 2018footn en TAP-pijpleiding in 2013[13]
- In Brazilië: TBG-gasleiding in 2021[14]
- In Chili: Quintero LNG-hervergassingsterminal in 2022
- In Oman: OQGN-bedrijf in 2023[15]
- In Portugal: Fluxys Byte It (ICT-servicecentrum) in 2024.
Eind 2022 hebben Energy Infrastructure Partners (EIP), AG Insurance, Ethias en de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij de aandelen van CDPQ in Fluxys overgenomen.[16]
Zoom op België
[bewerken | brontekst bewerken]De dochteronderneming Fluxys Belgium beschikt in België over een netwerk van circa 4000 km ondergrondse pijpleidingen voor het binnenlandsvervoer van gas naar distributie netwerkbeheerders, grote industriële klanten en elektriciteitscentrales , en voor het grens-tot-grens vervoer (transit) van en naar Frankrijk, Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.[17]
Verder exploiteert Fluxys Belgium een LNG-terminal in de haven van Zeebrugge, en een opslagfaciliteit in Loenhout (Wuustwezel). In 2024 transporteerde Fluxys circa 150 TWh aardgas voor verbruik in België en circa 260 TWh voor verbruik in de naburige landen.
Daartoe beschikt de onderneming in België over een netwerk van 7600 km ondergrondse pijpleidingen, transport verbindingen van en naar Frankrijk, Nederland en Duitsland en in Griekenland. Verder heeft het belangen in drie methaanterminals, in de haven van Zeebrugge, Duinkerke en Revithoussa (Griekenland). Het heeft opslagcapaciteiten in Zeebrugge/Dudzele en in Loenhout (Wuustwezel). Jaarlijks transporteert Fluxys circa 17,5 miljard m³ aardgas voor verbruik in België.
Door de mindere productie uit het Nederlandse Groningenveld moet ook België omschakelen van laagcalorisch gas naar hoogcalorisch gas (H-gas). Deze omschakeling van alle betrokken klanten, die begon in 2018, was voltooid aan het einde van de zomer van 2024.[18]
Bij de LNG-terminal van Fluxys in Zeebrugge worden LNG-schepen geladen of gelost; het geloste vloeibare aardgas wordt opgeslagen in grote tanks alvorens het wordt hervergast en op het netwerk van Fluxys Belgium uitgezonden. De terminal is sinds 1987 in gebruik. De uitzendcapaciteit van de terminal bedraagt 17 miljard m3 aardgas per jaar.
In april 2014 tekenden Yamal LNG en Fluxys LNG (100% dochteronderneming van Fluxys Belgium) een contract van 20 jaar voor de overslag van maximaal 8 miljoen ton lng per jaar in de haven van Zeebrugge. Yamal LNG zal tijdens de arctische zomer het vloeibare aardgas via de Noordelijk Zeeroute naar de markten in Azië en de Stille Oceaan brengen met ijsbreker/lng-schepen van het type ARC7. In de winter daarentegen zullen deze schepen naar Zeebrugge varen, waar Fluxys het gas zal overslaan naar conventionele lng-schepen. Die zullen dan de reis verder zetten en via het Suezkanaal het lng leveren op de markten in Azië en de Stille Oceaan. Om de overslagdiensten aan te bieden, moeten een vijfde opslagtank en bijkomende procesinstallaties worden gebouwd.[19]
Fluxys bezit eveneens een meerderheidsparticipatie van 90% in Huberator, de kortetermijnmarkt (spotmarkt) voor aardgas in Zeebrugge. Het was de eerste in zijn soort op het Europese vasteland, en telde 76 aangesloten leden per ultimo 2009.
Zoom op een paar internationale projecten
[bewerken | brontekst bewerken]Medio 2013 nam Fluxys een aandelenbelang van 16% in de Trans Adriatic Pipeline (TAP), dat aardgas vanuit Azerbeidzjan naar Europa zal vervoeren via Turkije, Griekenland en Italië. In september 2014 breidde Fluxys het belang met 3% uit tot 19%.[20] De werkzaamheden begonnen in 2016 en eind 2020 ging het eerste gas door de pijplijn. De startcapaciteit is zo'n 10 miljard m³ per jaar en kan, wanneer de marktomstandigheden daartoe aanleiding geven, worden verhoogd tot 20 miljard m³.[21]
In december 2018 kocht Fluxys, in samenwerking met Snam en Enagás, een 66% aandelenbelang in het Griekse DESFA voor 535 miljoen euro.[22] DESFA is de beheerder van de hoofdleidingnetwerk voor gas in Griekenland. Dit netwerk heeft een lengte van 1500 km en verder heeft DESFA de enige Griekse lng-vergassingsinstallatie in handen, deze ligt op het eiland Revithoussa ten westen van Athene. In het consortium heeft Fluxys een belang van 20% net als Enagás en Snam heeft 60% in handen.[22]
Fluxys heeft een belang van 16,5% in het European Gas Pipeline Link (EUGAL) project in Duitsland. Door de twee pijpleidingen wordt gas van Noord-Duitsland naar de grens met Tsjechië vervoerd. Met de aanleg van de eerste pijpleiding is in augustus 2018 begonnen en met de tweede medio 2019. Eind 2019 kwam de eerste pijplijn in bedrijf en de tweede in april 2021.[23]
In 2021 is Fluxys partner geworden in het project Hanseatic Energy Hub (HEH) bij Hamburg.[24] Hier wordt een LNG-terminal gebouwd en de finale investeringsbeslissing wordt verwacht in 2023. Met deze terminal in Stade wordt Duitsland minder afhankelijk van de levering van aardgas via pijplijnen. De terminal gaat restwarmte van de industrie in de directe omgeving gebruiken in het hervergassingsproces. Fluxys was minderheidsaandeelhouder in HEH en heeft beslist in januari 2023 om zijn aandelen te verkopen.[25]
Op 5 januari 2021 kondigde Fluxys een Investering aan in de Braziliaanse uitbater van gaspijpleidingen TBG. Fluxys stelt met de investering de dividenden aan gemeenten – zijn aandeelhouders – te kunnen optrekken, maar critici wezen op de onverenigbaarheid van de beslissing met de klimaatdoelstellingen van diezelfde gemeenten.[26] Transportadora Brasileira Gasoduto Bolívia-Brasil (TBG) is eigenaar en beheerder van het leidingensysteem met een lengte van 2600 km dat in Zuid-Brazilië aardgas vervoert.[21] TBG behoort tot de top drie gasleidingenbeheerders in het land.
Groot ongeval in 2004
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Gasexplosie Gellingen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.Op 30 juli 2004 kwam het bedrijf in het nieuws door een zware gasexplosie met 24 doden tot gevolg in het plaatsje Gellingen, gemeente Aat. Tijdens bouwwerkzaamheden was een ondergrondse pijpleiding van Fluxys beschadigd geraakt. Op 28 juli 2005 schonk Fluxys een miljoen euro aan de vzw "Solidarité Ghislenghien" (Solidariteit Gellingen).
Aandeelhouders
[bewerken | brontekst bewerken]Bij de oprichting in 2001 zag het aandeelhouderschap er als volgt uit: Tractebel (38,46%), Fluxhold (16,75%), de Britse multinational Shell (16,67%), Publigas (16,62%) en het publiek (11,57%). De holding Fluxhold zelf was voor 50%+1 in handen van Tractebel en voor 50%-1 in handen van Publigas. Publigas is een gemeentelijke holding in handen van Brusselse, Vlaamse en Waalse intercommunales.[27]
In 2004 kocht de Frans-Belgische holding Suez het belang van 15,67% van Shell over. Via dochteronderneming Tractebel controleerde Suez reeds een groot deel van Fluxys. Het had nu een economisch belang van 63,48%.[28]
In 2005 werd Fluxhold opgedoekt. Op dat moment controleerde Suez rechtstreeks 57,25% van Fluxys en Publigas 31,25%.[29]
Met een deel van de opbrengst van de verkoop van Distrigas kocht Publigas bijkomende aandelen van Fluxys bij GDF Suez. Hierdoor steeg het belang van Publigas tot 51,25%.[30] In maart 2010 verkocht GDF Suez zijn resterende aandelen aan Publigas. Daardoor werd de openbare holding voor 90% eigenaar van Fluxys.[31]
In 2011 verkocht Publigas een belang van 10% in Fluxys aan het Canadese pensioenfonds Caisse de dépôt et placement du Québec (CDPQ).[32] Later liep het belang van CDPQ in Fluxys tot 19,85% op.
In 2012 stapte de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM) in Fluxys. Ze kreeg een belang van 2% waardoor het belang van Publigas tot ongeveer 78% daalde.[33]
In 2022 verkocht CDPQ haar belang van 19,85% aan het Zwitserse infrastructuurfonds EIP, dat een deel van de aandelen onmiddellijk doorverkocht aan verzekeraas AG Insurance (1,98%) en Ethias (1,32%). Het belang van FPIM steeg tot 3,44% en EIP behield zelf 15,24%. Publigas controleerde op dat moment 77,41% en het personeel en management van Fluxys 0,61%.[34]
Situatie op 31 december 2024.
| Naam | Percentage (%) |
| Publigas-Publigaz | 77.43 |
| Energy Infrastructure Partners | 15.22 |
| AG Insurance | 1.97 |
| Ethias | 1.32 |
| SFPIM | 3.44 |
| Personnel and Management | 0.62 |
Rol in de energietransitie
[bewerken | brontekst bewerken]Fluxys ontwikkelt infrastructuur voor het transport van waterstof, CO₂ en biomethaan. In 2019 werkte Fluxys samen met Colruyt Group aan een project om een (uitbreidbare) elektrolyse-installatie van 25 MW te bouwen om offshore windenergie op industriële schaal om te zetten in waterstof.[35] Fluxys heeft zich inmiddels teruggetrokken uit het Hyoffwind-project.[36]
Eind 2023 besloot Duitsland om tegen 2032 een waterstofnetwerk (Kernnetz) van bijna 9.000 km aan te leggen. De plannen werden opgesteld door FNB Gas, de Duitse vereniging van gasvervoersnetbeheerders, waarin OGE, Fluxys TENP en Fluxys Deutschland een actieve rol spelen.[37][38]
Op 26 april 2024 wordt Fluxys hydrogen (dochteronderneming van Fluxys Belgium) aangesteld als de beheerder die verantwoordelijk is voor de ontwikkeling en exploitatie van het Belgische waterstofvervoersnetwerk.[39] De bouw van een waterstofnetwerk in de haven van Antwerpen is aan de gang.
Op 23 oktober 2024 worden de eerste volumes biomethaan geproduceerd door Green Logix Biogas in Lommel rechtstreeks geïnjecteerd in het aardgastransmissienet van Fluxys Belgium.[40]
Medio 2025 bundelden Fluxys Belgium, Pipelink en Air Liquide hun krachten binnen Fluxys c-grid Antwerp, een joint venture die momenteel een netwerk van CO₂-pijpleidingen aanlegt in het havengebied van Antwerpen, met het oog op het aansluiten van industriële spelers op permanente ondergrondse opslagoplossingen.[41]
Fluxys is betrokken bij CO₂-exportprojecten in België (Antwerp@C & Zeebrugge CO2 Highway Europe) en in het buitenland (in de haven van Duinkerke – D’Artagnan).[42][43][44]
Begin 2025 richtte Fluxys in samenwerking met Publi-T Nextgrid Holding op. Via Nextgrid Holding heeft de Fluxys-groep een minderheidsbelang in de Belgische elektriciteitstransmissiegroep Elia.[45]
Bestuur
[bewerken | brontekst bewerken]
|
|
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ jaarverslag van Fluxys 2024. Geraadpleegd op 02/01/2025.
- ↑ Voltooiing van de interne energiemarkt (2021-3-13).
- ↑ (fr) EN BREFt. DHnet (1 januari 2026). Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ (en) Caisse de dépôt acquires 10% stake in Belgium-based Fluxys for €150 million. www.fasken.com (2011-03). Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ Commissie voor de regulering van de elektriciteit en het gas eindbeslissing (B)120927-CDC-1166 over de aanvraag tot certificering van de N.V. Fluxys Belgium (27 september 2012).
- ↑ Jaarverslag 2012 van de SFPI-FPIM.
- ↑ (en) Belgian Gas Grid Fluxys Buys UK IT Pioneer. Energy Intelligence (19 november 2002). Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ (en) "UK extends BBL pipeline's exemption from two way gas flows", Reuters, 6 oktober 2016. Gearchiveerd op 23 oktober 2016. Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ (fr) Fluxys devient l'actionnaire de référence du terminal GNL de Dunkerque. europetrole. Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ La filiale Fluxys Deutschland signe un accord de participation au projet EUGAL avec trois gestionnaires de réseau de transport allemands. www.euro-petrole.com. Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ (fr) Fluxys reprend les parts de Macquarie dans Open Grid Europe. L'Écho. Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ (en) Shah Deniz Azeri gas partners, Fluxys take stakes in TAP project. Reuters. Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ (en) Snam, Enagás, Fluxys complete DESFA stake purchase. Offshore Energy (20 december 2018). Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ (fr) "Fluxys fait son entrée sur le réseau gazier brésilien", L'Echo, 6 januari 2021. Gearchiveerd op 12 december 2025. Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ (fr) "Fluxys prend une participation dans le réseau de gaz omanais", L'Echo, 18 september 2023. Gearchiveerd op 12 december 2025. Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ (fr) "Des Suisses éclipsent les Canadiens de la société mère de Fluxys", L'Echo, 23 september 2022. Gearchiveerd op 23 april 2024. Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ NWS, VRT, Dubbel zoveel gas naar Duitsland en klaar voor waterstof: Fluxys legt "gaspijpleiding van de toekomst" | VRT NWS: nieuws. VRTNWS (6 juni 2023). Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ (fr) La conversion vers le gaz riche s'achèvera en Belgique en 2024 au lieu de 2029 - RTBF Actus. RTBF. Geraadpleegd op 2 januari 2026.
- ↑ Port of Zeebrugge Yamal LNG en Fluxys LNG ondertekenen contract voor lng-overslagdiensten Gazprom, april 2014, geraadpleegd op 7 september 2015
- ↑ Fluxys Fluxys verhoogt deelneming in de Trans Adriatic Pipeline tot 19%, 30 september 2014, geraadpleegd op 30 juli 2016
- 1 2 Fluxys Jaarverslag 2020, geraadpleegd op 15 maart 2022. Gearchiveerd op 20 maart 2022.
- 1 2 (en) NS Energy Snam led consortium acquires 66% stake in DESFA for €535 million, 21 december 2018, geraadpleegd op 2 juni 2020. Gearchiveerd op 3 juni 2020.
- ↑ (en) EUGAL gas pipeline starts operating at full capacity - CEENERGYNEWS (12 april 2021). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (en) Offshore Technology Fluxys joins Hanseatic Energy Hub’s Stade LNG project, 3 maart 2021, geraadpleegd op 4 oktober 2022. Gearchiveerd op 7 oktober 2022.
- ↑ (en) Enagás becomes industrial partner and co-shareholder of Hanseatic Energy Hub in Stade. www.hanseatic-energy-hub.de. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ Gasplannen Fluxys brengen gemeenten tot in Brazilië. De Tijd (7 januari 2021). Gearchiveerd op 10 januari 2021. Geraadpleegd op 7 januari 2021.
- ↑ Distrigaswordt Fluxys, De Tijd, 29 december 2001. Gearchiveerd op 11 juni 2023.
- ↑ Suez koopt Shell uit bij Distrigas en Fluxys, De Standaard, 8 september 2004. Gearchiveerd op 11 juni 2023.
- ↑ PUBLIGAS. Aandeelhoudersovereenkomsten aangepast., De Standaard, 17 maart 2005. Gearchiveerd op 11 juni 2023.
- ↑ Publigas kiest voor het geld, Knack, 10 maart 2009. Gearchiveerd op 11 juni 2023.
- ↑ GDF Suez rondt verkoop af van participatie in Fluxys, Trends, 24 maart 2010. Gearchiveerd op 11 juni 2023.
- ↑ (en) The Caisse de dépôt et placement du Québec will acquire a 10% stake in Fluxys G, CDPQ, 28 januari 2011. Gearchiveerd op 11 juni 2023.
- ↑ Federale overheid stapt in Fluxys, De Tijd, 27 november 2012. Gearchiveerd op 11 juni 2023.
- ↑ Zwitsers nemen voor 800 miljoen Canadees belang in gasnetbeheerder Fluxys over, De Tijd, 23 september 2022. Gearchiveerd op 12 juni 2023.
- ↑ Bouw van historische Hyoffwindcentrale maakt België pionier in groene waterstof. Virya Energy (18 februari 2025). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (fr) "Fluxys se retire de Hyoffwind, le projet d'usine d'hydrogène à Zeebruges", L'Echo, 25 januari 2024. Gearchiveerd op 27 januari 2024. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ Duitsland op schema met aanleg netwerk van waterstofleidingen. NU (2025-20-10). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (fr) Caloen, Ariane van, Fluxys s'étend en Allemagne avec le transport d'hydrogène et de CO₂ en point de mire. La Libre.be (3 januari 2026). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (en) Fluxys hydrogen appointed as “Hydrogen Network Operator” in Belgium – Company Announcement - FT.com. Financial Times (26 april 2024). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ Biogas van aardappelschillen wordt rechtstreeks op hogedruknet van Fluxys in Lommel gezet | VRT NWS: nieuws. VRTNWS (26 mei 2025). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (fr) La construction d’un réseau de gazoducs pour le CO2 débute dans le port d’Anvers. Le Soir (27 mei 2025). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (fr) NWS, VRT, Financement européen pour un projet de captage de CO2 dans le port d'Anvers | VRT NWS: le site d'information de référence. VRTNWS (12 december 2022). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (en) NWS, VRT, Belgium and Norway join forces to transport and store CO2 | VRT NWS: news. VRTNWS (16 april 2024). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (fr) Le projet D'Artagnan. cap-decarbonation.fr. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (fr) Publi-T et Fluxys lancent NextGrid pour soutenir les besoins d'Elia. La Libre.be (2025-1-10). Geraadpleegd op 4 januari 2026.