Fortepiano (instrument)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Replica van een fortepiano

Fortepiano (ook pianoforte genoemd) is de aanduiding van de vroege versies van de piano uit de 18e eeuw en vroege 19e eeuw. In tegenstelling tot de voor de ontwikkeling van de piano gebruikelijke spinet en klavecimbel kon op een fortepiano zowel hard (forte) als zacht (piano) gespeeld worden. De klankkleur van de fortepiano verschilt van die van de moderne piano: op de pianoforte klonken de hoge noten tingelend en de lage noten eerder zoemend. Bij de piano is de klankkleur bij hoge en lage noten ongeveer gelijk.

De fortepiano werd een van de eerste keren ten gehore gebracht in Londen. Deze concerten waren geschreven door Johann Christian Bach, de jongste zoon van Johann Sebastian Bach. De concerten veroorzaakten grote beroering in die tijd.

De fortepiano is het instrument waarop grote componisten zoals Mozart, Haydn en de vroege Beethoven hun werken componeerden.

Muziekwerken die voor dit instrument geschreven zijn, worden tegenwoordig voornamelijk op piano uitgevoerd, maar met name in het kader van de authentieke uitvoeringspraktijk worden originele fortepiano's, of replica's ervan,l nog regelmatig bespeeld. Een bekende hedendaagse bouwer is Chris Maene.

De verschillen tussen de klavecimbel, de pianoforte en de piano.

-De klavecimbel kan geen dynamiek spelen omdat het een tokkelinstrument is. De pianoforte daarentegen heeft hamertjes en kan daardoor wel dynamiek spelen.Dan is er nog de piano die ook met hamertjes werkt en dus ook dynamiek kan spelen.

-Daarbij heeft de klavecimbel maar 4 octaven, de pianoforte 4tot 6.5 octaven en de moderne piano 7octaven.

-De bouwmaterialen zijn ook verschillend: de pianoforte heeft geen metalen onderdelen en de piano wel.

De pianoforte heeft leer op de hamertjes en de piano vilt.

-En dan nog de pedalen: de pianoforte heeft meestal pedalen die je met je knie indrukt en de moderne piano heeft pedalen voor de voeten.

Zie de categorie Fortepiano van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.