Francis Fukuyama

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Fukuyama (2015)

Yoshihiro Francis Fukuyama (Chicago, 27 oktober 1952) is een Amerikaanse socioloog, politicoloog en filosoof. Zijn bekendste werken zijn The End of History and the Last Man (1992) en The Great Disruption (1996).

Fukuyama is hoogleraar aan de faculteit politieke wetenschappen van de universiteit van Stanford. Aldaar is hij sinds 2010 ook hoofdonderzoeker bij het Freeman Spogli Institute for International Studies, directeur van het Center on Democracy, Development and the Rule of Law en onderwijsdirecteur van Ford Dorsey master's of International Policy.[1] Voordien was hij hoogleraar en directeur van het internationale ontwikkelingsprogramma aan de School of Advanced International Studies van de Johns Hopkins-universiteit. Voorheen was hij hoogleraar aan de School of Public Policy van de George Mason-universiteit.

Levensloop[bewerken | brontekst bewerken]

Fukuyama is een van de oprichters van het Project for the New American Century en werd daarom tot de neoconservatieven gerekend. De Amerikaanse invasie van Irak in 2003 keurt hij echter af en over de neoconservatieven spreekt hij inmiddels in de derde persoon. In een interview met de VPRO zei hij dat als hij zelf de "Marx" van deze beweging is, dat de regering-Bush dan "leninistisch" bezig is.

Fukuyama is lid van de Presidentsraad over bio-ethiek en zit in de adviesraad van verschillende andere instellingen.

Huidige wereldbeschouwing[bewerken | brontekst bewerken]

In een interview in 2018 voor het Engelse Tijdschrift the New Statesmen zei Francis Fukuyama over het terugkeer van socialisme in de Verenigde staten en Groot Brittanië:

"It all depends on what you mean by socialism. Ownership of the means of production – except in areas where it’s clearly called for, like public utilities – I don’t think that’s going to work. If you mean redistributive programmes that try to redress this big imbalance in both incomes and wealth that has emerged then, yes, I think not only can it come back, it ought to come back. This extended period, which started with Reagan and Thatcher, in which a certain set of ideas about the benefits of unregulated markets took hold, in many ways it’s had a disastrous effect. At this juncture, it seems to me that certain things Karl Marx said are turning out to be true. He talked about the crisis of overproduction… that workers would be impoverished and there would be insufficient demand."

(Het hangt totaal af van wat je als de definitie van het socialisme beschouwt. Eigendom van product gaat niet werken (behalve in gebieden waar er zeker vraag is, zoals openbare voorzieningen). Als men echter herverdelingsprogrammas bedoelt, die ervoor zorgen dat de grote recente ongelijkheden in inkomen en welvaart aangepast worden, dan denk ik dat het terug gaat komen. Sterker nog, het zou terug moeten komen. De periode die voortkwam uit de periodes van Reagan en Thatcher, waarbij de marktgerichte ideologie de overhand heeft genomen, heeft desastreuze effecten gehad. Op dit moment, lijkt het mij dat Karl Marx dingen gezegd heeft die waar worden. Hij wees op de crisis bij overproductie... Dat arbeiders zouden verarmen en dat er onvoldoende vraag zou zijn.)

Werk[bewerken | brontekst bewerken]

In zijn bekendste boek The End of history and the Last Man (Het einde van de geschiedenis en de laatste mens) verdedigt Fukuyama de stelling dat het einde van de Koude Oorlog meteen ook het het eindpunt van de ideologische evolutie van de mensheid zal zijn en dat daarbij de Westerse liberale democratie de ultieme vorm openbaar bestuur zal blijken te zijn.[2]

Daarnaast probeert hij de verschillende vormen van kritiek te weerleggen die filosofen als Nietzsche, Marx en Rousseau hebben geuit op de liberale vrije-markt-democratie. Fukuyama baseert zich daarbij op de ideeën van de filosoof Alexandre Kojève. Opvallend is dat Kojève een heel andere visie op het werk van Hegel heeft dan Karl Popper.[bron?] Karl Popper noemt in zijn werk The Open Society and Its Enemies (1945) Hegel samen met Marx en Plato als een vijand van de open samenleving. Alexandre Kojève ziet Hegel juist als een voorstander van de liberale (open) samenleving.

Boeken[bewerken | brontekst bewerken]

  • The End of History and the Last Man (1992)
  • Trust: The Social Virtues and the Creation of Prosperity (1995)
  • The Great Disruption: Human Nature and the Reconstitution of Social Order (1999)
  • Our Posthuman Future: Consequences of the Biotechnology Revolution (2002)
  • State-Building: Governance and World Order in the 21st Century (2004)
  • America at the Crossroads: Democracy, Power, and the Neoconservative Legacy (2006)
  • After the Neo Cons: Where the Right went Wrong (2006)
  • The Origins of Political Order, Profile Books (2011) ISBN 9781847652812
  • Identity: Contemporary Identity Politics and the Struggle for Recognition (2018) ISBN 9781781259801

Nederlandse vertalingen[bewerken | brontekst bewerken]

  • Welvaart - De grondslagen van het economisch handelen
  • Het einde van de geschiedenis en de laatste mens
  • De Grote Scheuring
  • De oorsprong van onze politiek 1 - Van de prehistorie tot de Verlichting
  • De oorsprong van onze politiek 2 - Orde en verval
  • Na Het Neoconservatisme
  • De Nieuwe Mens
  • Het bouwen van een staat - De wereldorde in de 21ste eeuw
Zie de categorie Francis Fukuyama van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.