Frans I Rákóczi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Frans I Rákóczi
24 februari 1645 - 8 juli 1676
I. Rákóczi Ferenc.jpg
Vader George II Rákóczi
Moeder Zsófia Báthori
Dynastie Rákóczi
Báthory
Zrínyi
Geboorteplaats Gyulafehérvár, Transsylvanië
Rakoczi family CoA.svg
Wapen van het Huis Rákóczi

Frans I Rákóczi of Ferenc I Rákóczi (Gyulafehérvár, Transsylvanië, 24 februari 1645 - Makovicza, Koninklijk Hongarije, 8 juli 1676) was een Hongaarse aristocraat, verkozen tot prins van Transsylvanië en de vader van de Hongaarse nationale held Frans II Rákóczi.

Biografie[bewerken]

Frans I Rákóczi, telg uit het geslacht Rákóczi de Felsővadász, was de zoon van George II Rákóczi, prins van Transsylvanië en Zsófia Báthori. Hij werd al tijdens het leven van zijn vader in 1652 door de Transsylvanische landdag verkozen tot erfprins. Echter, vanwege George II Rákóczi's rampzalige Poolse campagne van 1657 en de gevolgen daarvan, verstootte het Ottomaanse Rijk zijn vader in 1660 van de troon, en verbood alle Rákóczi's om de Transsylvanische troon te bestijgen. Hierdoor was Frans I niet in staat zijn vaders erfenis te claimen. Daarop trok hij zich terug op zijn landgoederen in Koninklijk Hongarije.

De Rákóczi-familie was overtuigd calvinistisch, en ze waren trouwe aanhangers van de Hervormde Kerk in Hongarije. Echter, de moeder van Frans I, Zsófia Báthori, kwam uit een Katholieke familie, en bekeerde zich alleen omwille van haar huwelijk tot het calvinisme. Na de dood van haar man, keerde ze terug naar het Katholicisme en groeide uit tot een boegbeeld van de Contrareformatie in Hongarije. Francis Rákóczi werd ook een Katholiek, waarmee hij zich verzekerde van de gunst van de katholieke Habsburgse Hof. Hij werd op 14 september 1664 verheven tot Keurvorst (princeps elector imperii) van het Heilige Roomse Rijk en op 30 juli 1666 tot erfelijk Graaf van Ebersdorf.

In 1666 trouwde Frans I met Jelena Zrinska (Ilona Zrínyi in het Hongaars), een gravin uit het Kroatische geslacht Zrinski, en nam deel aan de Wesselényi samenzwering (Zrinski-Frankopan samenzwering in Kroatië), waarvan Jelena's vader, Petar Zrinski (Hongaars: Zrínyi Péter) een van de aanvoerders was. Frans I werd al snel de leider van de samenzwering, en begon, als hoogtepunt van hun anti-Habsburgse strategieën, een gewapende opstand van edelen in Opper-Hongarije, terwijl de andere samenzweerders werden verondersteld om de strijd in Kroatië te beginnen. Vanwege slechte organisatie en onenigheid tussen de samenzweerders, raakten de Oostenrijkse autoriteiten hiervan voortijdig op de hoogte. Ze wisten vervolgens snel de Kroatische tak van de opstand neer te slaan. Toen Rákóczi werd geïnformeerd dat Petar Zrinski door de Oostenrijkers gevangen was genomen, legde hij de wapens neer en vroeg om genade. Alle andere leiders van de samenzwering werden geëxecuteerd wegens hoogverraad. Rákóczi kreeg pardon vanwege de verdiensten van zijn moeder in de Contrareformatie, en voor een losgeld van 300.000 Hongaarse forint en het verlies van eigendom van diverse kastelen uit zijn bezit.


Nageslacht[bewerken]

Uit zijn huwelijk met Jelena Zrinska kreeg Frans I Rákóczi drie kinderen:

Bronnen[bewerken]