Gamma-uil

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Gamma-uil
Gamma-uil (Autographa gamma)
Gamma-uil (Autographa gamma)
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Arthropoda (Geleedpotigen)
Klasse:Insecta (Insecten)
Orde:Lepidoptera (Vlinders)
Familie:Noctuidae (Uilen)
Onderfamilie:Plusiinae
Geslacht:Autographa
Soort
Autographa gamma
(Linnaeus, 1758)
Autographa.gamma.6902.jpg
Gamma-uil op sterjasmijn
Gamma-uil op sterjasmijn
Afbeeldingen Gamma-uil op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Gamma-uil op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Insecten

De gamma-uil (Autographa gamma) is een kleine bruine uilvlinder. De vlinder is goed te herkennen doordat hij in het midden van de voorvleugel een duidelijk geelwit gammateken toont. De opening van het teken is belangrijk: deze is bij de gamma-uil wijd en trechtervormig. Dit in onderscheid met sterk lijkende, maar iets bontere donkere jota-uil, die een smalle V-vormige tekening heeft. De gamma-uil heeft ook de bijnaam pistooltje, omdat de gammavormige tekening ook gelijkenis met een pistool heeft.

Voorkomen[bewerken]

De vlinder komt overal voor waar nectarrijke bloemen te vinden zijn. In Nederland en België is de gamma-uil een trekvlinder. De soort is waar te nemen van april tot en met oktober. De vlinders trekken in het voorjaar vanuit het Middellandse Zeegebied naar het noorden en koloniseren Midden- en Noord-Europa. In Nederland kunnen in augustus en september in sommige jaren grote populaties ontstaan. Een deel van de vlinders trekt in september en oktober weer naar het zuiden. De gamma-uil is niet in staat in de Lage Landen te overwinteren, hoewel een enkel geval van overwintering bekend is in verwarmde plantenkassen.

Rups[bewerken]

De rups heeft twee paar buikschuivers, is tot 40 mm lang en wordt naar voren toe iets smaller. Bij de kop zit aan beide zijden en zwarte streep. De rups is lichtgroen met smalle lichte rugstrepen en aan beide zijden langs de stigmata (openingen van het luchtkanaal) een iets bredere witte streep. De verpopping vindt plaats in een witachtig, los spinsel.

Rups van gamma-uil op wortel
Rups van gamma-uil op wortel

Levenswijze[bewerken]

In tegenstelling tot veel soortgenoten vliegen gamma-uilen ook overdag. Ze brengen veel tijd door op bloemen en is soms in grote aantallen te vinden in klavervelden. 's Avonds komen zij ook wel op kunstlicht af. Ze planten zich gedurende de zomermaanden ook in noordelijke streken voort. De rupsen van de gamma-uil zijn polyfaag en leven van een groot aantal soorten kruiden.

Verwante soorten[bewerken]

De gamma-uil behoort tot de onderfamilie der Plusiinae van de familie der Noctuidae of uilvlinders. In Nederland komen nog een aantal andere soorten uilvlinders voor van het genus Autographa, namelijk:

De zilvervenster is in Nederland een betrekkelijk zeldzame trekvlinder. De overige twee soorten gelden als standvlinders.